تحقیق رایگان درباره پیشرفت تحصیلی

نه چندان دور توسط اسکریون(1967) وضع شد. وی از این اصطلاح برای روشن تر ساختن مفهومی استفاده کرد که وسیلۀ کرانباخ(1963) پدید آمده بود. ارزشیابی تکوینی،سال های مدیدی به منظور افزایش کارآیی مواد تولید شده مثلا افزایش سودمندی و فایده فیلم های آموزشی به کار گرفته می شد(مهجور،1376).
والتردیک(1977)، اعتقاد دارد ارزشیابی تکوینی، عبارتست از فرایند نظامدار اجرا و به کارگیری مواد آموزشی برای یادگیرندگان جهت گردآوری آن گونه از اطلاعات و داده هایی که بتواند برای تجدید نظر در مواد آموزشی به کار گرفته شوند. منظور از اصطلاح تکوینی آن است که فرایند ارزشیابی زمانی اتفاق می افتد که مواد هنوز در حال پدید آمدن هستند. از دیدگاه بعضی از صاحب نظران، ارزشیابی تکوینی انحصارا به داده هایی که از طریق آن به دست می آید،می پردازد؛ از جمله بیکر.اوا ال(1974) معتقد است که این نوع ارزشیابی به هیچ وجه به مسئله ای فراسوی پاسخ های یادگیرندگان نسبت به فرایند آموزشی توجه نداشته و از این لحاظ خود را درگیر قضاوت درباره مقایسه ارزش برنامه هابا یکدیگر و سودمندی برنامه ها و به همین ترتیب سایر مسایل نمی کند؛ بلکه اطلاعاتی که از طریق ارزشیابی تکوینی به دست می آید، دارای هدفی مستقیم هستند؛ یعنی این اطلاعات به دست اندرکاران در امر نظام آموزشی کمک می کند که محصول به دست آمده را بهبود و اصلاح نمایند تا در زمان بعدی کارآیی بهتر داشته باشد. ساندرز و کانینگهام(1977)، ارزشیابی تکوینی را به مثابه قضاوت کردن در مورد هستی و تجدید نظر در شکل یا مولفه های مربوط به آن می دانند و این عمل را به قصد فراهم سازی بازخورد برای افرادی که مستقیما در فرایند شکل دهی هستی مشارکت دارند،مد نظر می گیرند؛ این هستی یا وجود می تواند محتوایی چاپی،یک پیام شنیداری دیداری،یک روش تدریس و خلاصه هر گونه فعالیت آموزشی قابل تصور باشد. اصطلاح مولفه های درگیر در یک فعالیت آموزشی می تواند شامل دانش آموزان، معلمان ،مشاوران،مدیران، مواد آموزشی و والدین و غیره باشد .با توجه به ساخت ویژه هر یک از این مولفه ها روش بهبود هر یک با دیگری متفاوت است ،اما نقطه اشتراک تمامی این فعالیت ها ،ایجاد تغییر در رفتار فراگیر است بنابراین هر چه بهبود و اصلاح در زمینه تسهیل شرایط برای به وقوع پیوستن تغییر در رفتار دانش آموز به صورتی به صرفه و ساده تر باشد، برای قضاوت و داوری در مورد نیل به این هدف،عملکرد فراگیر در رابطه با کسب هدف های از پیش تعیین شده، بهترین معیار و ملاک برای قضاوت است(مهجور1376). مهرنز و لهمان(1984) بر این عقیده هستند که منظور از ارزشیابی تکوینی گردآوری اطلاعات در هنگام جریان یادگیری است تا بدین طریق بتوانیم تجربیات یادگیری دانش آموز را افزایش دهیم.
شواهد نشان می دهد که هر چه ارزشیابی های بیشتری انجام بگیرد، میزان پیشرفت تحصیلی بیشتر خواهد شد(کروکز1988). البته تاکید بر آنست که ارزشیابی های تکوینی مختصر و کوتاه ولی مستمر باشد، زیرا این امتحانات مکرر توجه دائمی دانش آموزان را می طلبد و در هر آزمون تکوینی معایب و نارسایی های دانش آموز به لحاظ یادگیری بهبود خواهد یافت ،چون در این آزمون های مکرر بازخوردهای بیشتری داده می شود به عبارت دیگر در این نوع آزمون ها تلاش بیشتر در مقاطع امتحانی و تقویت های آن بلافاصله دریافت می شود(کدیور1379). به طور کلی ارزشیابی می تواند برای گردآوری و استفاده از اطلاعات مفید و لازم برای بهبود یک برنامه آموزشی به کار برده شود.
با توجه به تعاریفی که از صاحب نظران مختلف در مورد ارزشیابی تکوینی ارائه شد،می توان گفت یکی از مهم ترین وظایف این نوع ارزشیابی درک سودمندی دوره و تعیین عوامل موثر در شکست آن دوره است؛ بدین ترتیب قسمت های مورد نیاز برای تجدید نظر مشخص خواهد شد.نتایج چنین ارزشیابی هایی، مجریان و پدید آورندگان برنامه را از میزان مطلوبیت برنامه آگاه خواهد ساخت.
در ارزشیابی تکوینی ،انتخاب واحد یادگیری یکی از اساسی ترین اقدامهای آن محسوب می شود. در هر دوره تحصیلی یا برنامه ی آموزشی، قسمت ها یا بخش هایی هستند که دارای وجودی متمایز و قابل تفکیک از سایر اجزا می باشند به طوری که حداقل از لحاظ تحلیلی می توان آنها را به گونه ای نسبتا مستقل از دیگر اجزاء مورد بررسی قرار داد، به هر حال یک واحد یادگیری شامل موضوع و مطلبی است که باید طی یک مدت معین آموخته شود. برای مقاصد ارزشیابی تکوینی ،لازم است که اجزای تشکیل دهنده ی این واحد را تجزیه و تحلیل کرد. شیوه تعیین نمودن مشخصات واحد یاد گیری برای اجرای ارزشیابی تکوینی عیناً همانند تعیین مشخصات برای اجرای ارزشیابی تراکمی (نهایی) است فقط با این تفاوت که جدول مشخصات برای ارزشیابی های تکوینی تمامی عناصر مهم یک واحد آموزشی را شامل می شود اما در جدول مشخصات که برای ارزشیابی نهایی تدوین می شود فقط نمونه ای از محتویات ورفتار های مندرج را در بر می گیرد. شایان ذکر است که تهیه وتدوین مشخصات یک واحد یادگیری به مجموعه ای از محتویات درسی مورد نظر ورفتار هایی که مورد انتظار است وهدف هایی که یادگیرندگان به آن برسند به صورت نسبتاً مبسوط ومفصل بیان وتوضیح داده خواهد شد پس بدین ترتیب بعد از روشن شدن این مجموعه مشخصات، معلمان یا متخصصان ارزشیابی می توانند از همین نوع مشخصات برای ساختن آزمون های تکوینی استفاده کنند وبا کمک این نوع آزمون ها می توان معلوم کرد که چه وقت یادگیرندگان به مهارت های مورد نظر دست یافته اند ویا ا
ین که میزان پیشرفت آنها در کدام جنبه ها رضایت بخش بوده است. لازم به توضیح است که جدول مشخصات بهترین وسیله برای تهیه آزمون های پیشرفت تحصیلی یادگیرند گان در هر مرحله از آموزش است . جدول مشخصات یک جدول دو بعدی است با تعدادی ردیف وستون متناسب با محتوا واهداف آموزشی درس در ردیف بالای جدول که بعد محتوا نامیده می شود اجزای مطالب ومحتوای درس نوشته می شوند ودر کنار آن بعد هدف یعنی در ستون جدول اهداف آموزشی قرار می گیرد واهداف را با توجه به شناختی که از محتوای درس به دست می آید مشخص می گردد یعنی هدف های آموزشی به کدام یک از حیطه های آموزشی شناختی ، عاطفی ، وروانی حرکتی تعلق دارد که بعد از مشخص کردن حوزه های مورد نظر سطوح مختلف آنها که از ساده به مشکل تدوین شده اند در بعد اهداف آموزشی قید خواهد شد .
بر همین اساس نوعی جدول مشخصات وجود داردکه ویژه ی سنجش تکوینی است. ابزار سنجش تکوینی آزمون های مختصری هستند که معلم در آغاز هر جلسه درس و قبل از آموزش درسی جدید از یادگیرندگان به عمل می آورد و هدف آن کسب اطمینان از تسلط یابی یادگیرندگان بر هدف های درس گذشته است. بنابراین هر معلم در طول یک ترم یا سال تحصیلی ،به تعداد واحدهای درسی یا جلسات درس خود ،آزمون های تکوینی تهیه و اجرا می کند که برای هر یک از آنها نوشتن یک جدول مشخصات لازم است.از آن جا که یک آزمون تکوینی در بر گیرنده محتوا و هدف های یک جلسه درس است،جدول مشخصات آن به مفصلی جدول مشخصات آزمون تراکمی یا پایانی نیست. معمولا در بعد محتوا تنها یک موضوع و در بعد هدف فقط چند هدف نوشته می شوند.
بعد محتوا
بعد هدف
آزمون جور کردنی
سطوح یادگیری
هدف های یادگیری
تعداد سؤال
یادآوردانش آمور واقعی
انواع آزمون های جور کردنی را نام ببرید
1
یادآوری دانش مفهومی
محاسن ومعایب آزمون های جور کردنی را باز گو کند
2
یادآوری دانش مفهومی
قواعد تهیه ی سؤالات جور کردنی را باز گو کند
2
جمع 5
مهمترین فواید ارزشیابی تکوینی برای معلمان:
ارزشیابی تکوینی، ضمن این که می تواند فواید متعددی برای یادگیرندگان داشته باشد. به همان میزان می تواند برای معلمان نیز مفید واقع گردد، زیرا از طریق نتایج و بازده های حاصل از آن می توان به نقاط قوت و ضعف فعالیت آموزشی آگاهی پیدا کرد. بنابراین این نوع ارزشیابی به طور کلی در جهت بهبود و ارتقای هر چه بیشتر محورهای اساسی نظام آموزشی،یعنی یاددهی و یادگیری ،به کار می رود.
مهم ترین نتایج ارزشیابی های تکوینی برای معلمان عبارتست از: بازخورد برای معلمان،کنترل کیفیت، جایگزین نمودن روش های نوین و یا جانشین برای بهبود بخشیدن و پیش بینی نتایج ارزشیابی نهایی(تراکمی)که در ذیل به توضیح آنها پرداخته می شود(کاظمی، 1355).
1. بازخورد برای معلمان: آن چه در این مبحث مطمح نظر است، این است که لازم است ارزشیابی های تکوینی ،اطلاعاتی به شخص معلم ارائه دهد تا بتواند بر نقاط قوت و ضعف یاددهی خود، آگاهی و اشراف پیدا کند و در صورت نیاز در جهت اصلاح و تغییر تدریس خود گام بردارد و یا آن که آن را مبنای تجدید نظر و بازآموزی مفاهیم و مطالبی قرار دهد که دانش آموزان در یادگیری آنها با مشکلات جدی مواجه هستند.
2. کنترل کیفیت: یکی از فایده های ارزشیابی تکوینی که می تواند متوجه معلم باشد، کنترل کیفیت شیوه ی تدریس و چگونگی کیفیت نوع سوالات آزمون های تکوینی است که این مورد بیشتر در آن دسته از واحد های آموزشی که به صورت پی درپی باشد صدق می کند و باعث می شود ،معلم،پرونده ای جهت ثبت و نگهداری نتایج آزمو ن های تکوینی دوره های تحصیلی متفاوت تهیه کند و آن را به عنوان مجمو عه ای از نرم ها و انتظارات ،مورد استفاده قرار دهد و به مقایسه نتایج آزمون های تکوینی دوره های تحصیلی مختلف در یک درس مشخص بپردازد که بدین طریق قادر است به میزان کیفیت شیوه تدریس و کیفیت آزمون های تکوینی به عنوان ابزاری جهت سنجیدن آموخته ها و دستیابی به اهداف آموزشی پی ببرد.
3. به کارگیری راه های نوین به منظور بهبود بخشیدن یاددهی: این راهبرد یکی از فواید اساسی ارزشیابی های تکوینی است که می تواند به معلم مربوط باشد. منظور از طرق و روش های جایگزین این است که مواد آموزشی مختلف و متنوعی که وجود داردآمی توانند همان مطالب آموزشی را به زبان ساده و گویاتری به دانش آموزان انتقال داد.
4. پیش بینی نتایج ارزشیابی نهایی (تراکمی): آزمو ن های تکوینی ،آن دسته از آزمون هایی هستند که پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رادر واحدهای آموزشی معین و جزئی مشخص می سازد ،اما آزمون نهایی یا تراکمی ،آزمونی است که میزان پیشرفت تحصیلی را در چندین واحد آموزشی و کلی مشخص و معین می کند. پس خواه ناخواه نکات اشتراک زیادی،هم از لحاظ موضوع و هم از نظر رفتارهای مورد انتظار ،با هم خواهند داشت و طبیعی خواهد بود که نتایج این دو نوع ارزشیابی با یکدیگر ارتباط داشته باشند شایان ذکر است که سوالات آزمون های تراکمی در حقیقت نمونه ای معرف از سوالات آزمون تکوینی که قبلا به اجرا در آمده است است. در ارتباط این دو مبحث،بلوم و همکاران(1982) تحقیقی مبتنی بر این که این دو نوع ارزشیابی یک رابطه ی مستقیم و همبستگی نسبتا بالایی با همدیگر دارند انجام داده اند. بنابراین،توجه به این همبستگی و
ارتباط مستقیم می توان نتایج ارزشیابی تراکمی را به واسطه نتایج ارزشیابی تکوینی پیش بینی نمود. سرانجام، یادگیر ی فرایندی است که می توان آن را در جریان شکل گیری، با بهره گرفتن از ارزشیابی های تکوینی ،مورد مشاهده و سنجش قرار داد و کارآیی این فرایند را مدت ها قبل از فرارسیدن زمان ارزشیابی تراکمی ،افزایش داد و نهایتا بدین ترتیب به بهبود و ارتقای یاددهی و یادگیری دانش آموزان همت گماشت.
مهمترین فواید ارزشیابی تکوینی برای یادگیرندگان :
1. کمک به یاد گیری دقیق واحد های یاد گیری هر درس : به جرأت می توان گفت مفید ترین جنبه ی ارزشیابی تکوینی در کمکی است که این نوع ارزشیابی به دانش آموز می کند تا مادۀ درسی ورفتار های مربوط به هر واحد را بیاموزد، زیرا در این نوع ارزشیابی ها اگر بازخورد به شکلی مناسب ارائه، یعنی اشتباهات یادگیرند گان متذکر گردد ویا مورد تشویق وتحسین قرار بگیرد، می توان کمک قابل ملاحظه ای به پیشرفت فراگیران بکند؛ هم چنین اگر موضوع درس دارای مراحل پیاپی باشد یعنی دانستن مطالب واحد های نهایی منوط و وابسته به آموختن مطالب اولیه وآغازین باشد لازم است که یادگیرنده در واحد های اولیه به حد تسلط رسیده باشد که این امر تا حدود زیادی از طریق آزمون های تکوینی قابل دستیابی است . یکی از علل دیگر دستیابی دانش آموز به واحد های یادگیری این است که دانش آموز خود را مجبور می بیند که در مطالعه ی درسی مربوط کوشش بیشتر ی انجام بدهد زیرا خود را در مقابل آزمون های بعدی می بیند بدین ترتیب ارزشیابی های تکوینی دانش آموزان را از دو جهت یاری می کند یکی آن که تمامی مطالب آموختنی را به واحد های کوچکتر ی می شکند ودیگر آن که او را وادار می سازد تا در حین آن که خودش ودیگر سر گرم آموختن واحد معینی هستند آمادگی بیشتر برای واحد های بعدی داشته باشند .
2. ارائۀ باز خورد و آگاهی از نتایج هر واحد درسی: از فواید دیگر ارزشیابی تکوینی که جزءِ جدایی ناپذیر آن محسوب می شود آگاهی از نتایج هر واحد درسی ومیزان یاد گیری حاصل شده است. بعضی از مطالعات و بررسی ها نشان داده اند آگاهی از نتیجه با ارائه باز خورد به شکل مناسب ، موجب بهبود یادگیری خواهد شد(نیول و مک گینس، 1985).
3. تسلط آموزی: در تاثیرات مفید دیگر ارزشیابی تکوینی، تسلط آموزی و چیرگی بر مواد آموزش است، زیرا برای دانش آموزان که به حد تسلط یا نزدیک به آن رسیده اند به عنوان پاداش یا تقویت کننده موثر خواهد بود. این امر خصوصا از این بعد اهمیت دارد که موجبات تقویت مثبت دانش آموزان را نسبت به یادگیری واحد کوچک فراهم می سازد. وجود شواهد و مدارکی دال بر تسلط و چیرگی یادگیرنده به موضوع آموخته شده می تواند موجب انگیزش و کوشش مناسب و بیشتر برای یادگیری مطالب بعدی گردد.
4. تشخیص مشکلات و نارسایی های یادگیری: از مزایا و فواید دیگر ارزشیابی تکوینی “تشخیص مشکلات “است. هم چنان که قبلا توضیح داده شد، نمره ی آزمون های تکوینی ،در فرایند یاددهی و یادگیری ارزشی چندان ندارد. جز آن که به عده ای از یادگیرندگان اطمینان می دهد که به حد تسلط رسیده اند یا خیر؛ اما جدا از این مطلب، این نوع آزمون ها نشان می دهند که کدام پرسش ها را درست جواب داده اند و به کدام سوال ها جواب نداده اند یا ناقص و نادرست جواب داده اند که از این طریق می توان پی به نارسایی ها و مشکلات یادگیری یادگیرنده گان برد.
آزمون های تکوینی باید به صورتی باشد که ضمن این که به تشخیص مشکلات و نارسایی های یادگیری دانش آموز پی می برد،باید وسیله ای برای کمک و اصلاح یادگیری وی نیز باشد.
بازخورد
در هرنظام آموزشی از جمله کسانی که می توانند در کاهش یا افزایش بهره وری نظام آموزشی کاملا موثر باشند معلمان مدرسه هستند. بسیاری براین باورندکه معلمان می توانند روی انگیزش دانش آموزان اثربگذارند. درتعیین نحوه ی تدریس وکار با دانش آموزان، معلمان می توانند تعاملات کلاسی رابه

                                                    .

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *