. (استیگلیتز، ۱۳۸۷ : صفحه ۵۱)
این پیششرطها شامل: کاهش شدید نرخ رشد عرضه پول برای مهار تورم، کاهش شدید هزینههای دولتی برای کاستن از کسریهای بودجه و مقرراتزدایی و به فروش گذاشتن شرکتهای دولتی برای بخش خصوصی، کاهش دستمزدها برای کاستن از قیمت تمام شده و تضعیف ارزش پول ملی است. (مهرآرا، ۱۳۷۸ : صفحه ۷)
۱-۳-۴) تعریف مدل لوجیت:
رگرسیون لوجستیک یکی از تکنیکهای کاربردی برای تحلیل دادههای طبقهبندی شده است. هنگامیکه نتیجه آزمایشی را به صورت برد / باخت تعریف کنیم، متغیر مستقل دیگر پیوسته نیست و به صورت طبقهبندی شده خواهد بود. رگرسیون لوجستیک، شبیه رگرسیون خطی است با این تفاوت که نحوه محاسبه ضرایب در این دو روش یکسان نمیباشد. محوریترین مفهوم ریاضی در رگرسیون لوجستیک، لوجیت است. لوجیت به معنای لگاریتم طبیعی احتمالهای متغیر وابسته یعنی وقوع یا عدم وقوع رکودتورمی است، که مدل آن، به مدل لوجیت معروف است.
مدل لوجیت، الگوی غیرخطی است که در آن رابطه بین متغیر وابسته و مستقل غیرخطی است و متغیر وابسته در آن فقط دو مقدار را میپذیرد، که در این پژوهش این دو مقدار برابر با یک؛ برای سالهایی است که در آنها رکودتورمی به وقوع پیوسته است و صفر برای سایر سالهاست. شیوه برآورد در این مدل بر اساس روش حداکثر درستنمایی است.
دلیل اینکه از این مدل به جای مدل روش استاندارد حداقل مربعات معمولی استفاده شده است، این است که:
۱. توزیع خطاها در مدلهایی که متغیر وابسته به صورت صفر و یک است، غیرنرمال است. گرچه روش حداقل مربعات معمولی مستلزم نرمال بودن خطاها نبود، اما وجود این فرض جهت امکانپذیری پرداختن به مباحث استنتاج آماری ضروری تلقی میشود. اما در مدلهایی که متغیر وابسته موهومی است، خطاها هم مانند متغیر وابسته دو مقدار اختیار میکنند. در واقع توزیع خطاها به صورت دو جملهای خواهد بود.
۲. فرض واریانس همسانی در این مدلها مصداق ندارد چون واریانس بستگی به امید ریاضی شرطی متغیر وابسته دارد و خود این متغیر هم تحت تاثیر مقادیر متغیرهای وابسته است. نهایتا این نتیجه به دست خواهد آمد که واریانس جملات اخلال از متغیر وابسته تبعیت خواهند کرد و در نتیجه این واریانس دیگر همسان نخواهد بود.
۳. در مدلهایی که متغیر وابسته به صورت موهومی است، بررسی R2 محاسباتی ارزش چندانی نخواهد داشت. چون با هر مقدار متغیر مستقل معین، متغیر وابسته یا صفر یا یک خواهد بود. (گجراتی، ۱۳۹۲ : صفحه ۶۹۴-۶۹۸)
۱-۴) اهمیت تحقیق:
ثبات اقتصادی برای رشد و بالندگی کشور ضروری است و شوک‌هایی که بهصورت داخلی و خارجی به اقتصاد وارد می‌شوند، در رشد پایدار اختلال ایجاد خواهند نمود. برنامه‌های تعدیل هم که اغلب با شوکهای قیمتی همراه هستند، مقدار تولید، رشد اقتصادی و نرخ تورم را تحت تاثیر قرار خواهند داد و در صورتی که جامعه توان ایستادگی در مقابل تغییرات حاصل از اجرای سیاست‌های تعدیل را نداشته باشد، گرفتار عواقب آن، یعنی کاهش سرعت رشد اقتصادی، کاهش نرخ تولید سرانه، افزایش نرخ بیکاری و افزایش نرخ تورم خواهد شد.
از برنامه اول توسعه اقتصادی پس از انقلاب تا کنون، برنامه‌های مختلفی در قالب سیاستهای تعدیل اقتصادی به صورت کوتاه‌مدت و بلندمدت به اجرا در آمده است و پیامدهای اجرای این برنامه‌ها، اقتصاد را در شرایط ناطلوبی قرار داده است. در چنین شرایطی، ادامه اجرای این سیاست‌ها و بیتوجهی به آثار حاصل از اجرای آن‌ها، منجر به عمیق‌ شدن بحران خواهد شد و هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی به ‌مراتب سنگین‌تری را به‌وجود خواهد آورد.
این پژوهش در نظر دارد آثار برنامه‌های تعدیل اقتصادی، بر اقتصاد ایران را از منظر تاثیرگذاری آن بر شکلگیری رکودتورمی بررسی نماید و چرایی تاکید بر ادامه اجرای سیاستهای تعدیل، در شرایطی که کشور در دور باطل رکودتورمی قرار گرفته است، را مورد بررسی قرار دهد.
۱-۵) پرسشهای پژوهش:
پس از طرح دو پرسش درباره رکودتورمی و دلایل بهوجود آمدن آن که در مبانی نظری مطرح شد، پرسشهای دیگری که این پژوهش قصد بررسی آن را دارد، در دو دسته سوالهای اصلی و فرعی مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت:
الف: پرسش‌های اصلی:
آیا دستکاری قیمت‌های کلیدی که در ایران اجرا شده‌اند، منجر به ایجاد دور باطل رکودتورمی شده است؟
آیا ادامه دستکاری قیمت‌های کلیدی در این شرایط راهگشا است؟
ب : پرسش‌های فرعی:
آیا هنگام برنامه‌ریزی و اجرای سیاست‌های تعدیل اقتصادی به شرایط اقتصادی و اجتماعی جامعه توجه شده است؟
۱-۶) فرضیه پژوهش:
فرضیه‌ اصلی که پژوهش بر مبنای آن ساختاربندی شده، آن است که اجرای برنامه‌های تعدیل اقتصادی در ایران منجر به قرار گرفتن کشور در دور باطل رکودتورمی شده است.
۱-۷) محور اصلی پژوهش:
محور اصلی پژوهشی آن است که آیا اجرای سیاستهای تعدیل منجر به بروز رکودتورمی میشوند؟ اگر پاسخ مثبت است چگونه میتوان، اثرات منفی سیاستهای تعدیل را بر شکلگیری دور باطل رکودتورمی کاهش داد؟
و اینکه در ایران در چه دورههایی رکودتورمی مشاهده شده است و چگونه باید با آن مقابله کرد؟
همچنین اگر دورهای باطل رکودتورمی در ایران وجود دارد، اولویت با اجرای سیاستهای تعدیل اقتصادی است یا مبارزه با دور باطل رکودتورمی؟
۱-۸) روششناسی:
برای بررسی موارد فوق، ابتدا با استفاده از آمار و دادههای مربوط به نرخ تورم و نرخ رشد اقتصادی، دورههای رکودتورمی در ایران بین دوره زمانی ۹۱-۱۳۶۸ تعیین خواهند شد. با توجه اینکه نظر کارشناسان اقتصادی بر آن است که، آمارهای مربوط به نرخ بیکاری در سالهای اخیر با مشکلات محاسباتی مواجه هستند، از این رو، برای تعیین دورههای رکودتورمی، از آمار مربوط به نرخ رشد اقتصادی و نرخ تورم استفاده خواهد شد. پس از تعیین دورههای رکودتورمی، روند تغییرات آن با تغییرات شاخصهای اقتصادی مانند نرخ رشد نقدینگی، نرخ ارز، نرخ بهره، نرخ رشد تشکیل سرمایه، رشد بهرهوری و … مورد بررسی قرار خواهد گرفت و نتایج به دست آمده، از نظر اثراتی که بر بخش تولید وارد نمودهاند و از دیدگاه نهادگرایی تجزیه و تحلیل خواهند شد.
سپس برای تعیین میزان اثرگذاری تعدادی از شاخصهای اقتصادی منتخب بر رکودتورمی، از رگرسیون لوجستیک و مدل لوجیت استفاده خواهد شد. رگرسیون لوجستیک، به جای حداقل کردن مجذور خطاها (کاری که رگرسیون خطی انجام میدهد)، احتمال رخ دادن هر واقعه را حداکثر میکند. در ادبیات مربوط به رگرسیون لوجستیک، قواعد خاصی برای حجم نمونه و نیز حداقل نسبت تعداد نمونه به تعداد متغیر مستقل پیشنهاد نشده است و همین امر نکته قوتی برای استفاده از این روش تخمین به شمار میرود. در تحلیل رگرسیون لوجستیک، برای ارزیابی میزان برازش کل مدل، از آزمون نسبت درستنمایی۳ استفاده میشود، که آماره آن هم کای اسکوئر است.
۱-۹) شیوه تحقیق:
روش تحقیق به صورت تلفیقی است که با بکارگیری دادههای کمی به تعیین رکودتورمی و عوامل بهوجودآورنده آن خواهد پرداخت و برای تجزیه و تحلیل نتایج بهدست آمده، از الگوی نظری نهادگرایان استفاده خواهد شد.
۱-۱۰) شیوه گردآوری دادهها و اطلاعات:
دادههای مورد استفاده نیز از آمار بانکهای اطلاعاتی داخلی و خارجی هستند.
۱-۱۱) جامعه آماری:
دوره مورد بررسی در این تحقیق، دادههای مربوط به دوره زمانی ۱۳۶۸ تا ۱۳۹۱ خواهد بود. از آنکه سال ۱۳۶۸ سال آغاز اجرای سیاستهای تعدیل است، به عنوان سال مبدا انتخاب شده است و سال ۱۳۹۱ نیز با توجه به دادههای در دسترس آن، به عنوان سال پایان دوره در نظر گرفته شده است. در مدل اقتصاد سنجی هم برای آنکه کم بودن تعداد سالهای مورد بررسی بر نتایج تخمین و نتیجهگیری در آن خدشهای وارد نکند، طول دوره زمانی به سالهای ۱۳۵۹ تا ۱۳۹۱ افزایش پیدا کرده است.
۱-۱۲) ساختار پژوهش:
به‌ منظور بررسی اهداف مورد نظر، این پایاننامه در پنج بخش کلی شکل گرفته شده است:
فصل اول کلیات بحث را مشخص کرده و به طرح مسئله پرداخته است و مفاهیم کلیدی را معرفی کرده است.
در فصل دوم مبانی نظری تورم، رکود، بیکاری، منحنی فیلیپس، رکودتورمی و سیاست‌های تعدیل اقتصادی ارائه خواهد شد. پس از آن مروری بر ادبیات تحقیق انجام خواهد گرفت.
در فصل سوم، پس از تعیین دورههای رکودتورمی در اقتصاد ایران، وضعیت چند متغیر کلیدی اقتصاد با آن مقایسه شده و از منظر نهادهای موجود در جامعه ارزیابی خواهد شد و در ادامه، مدل لوجیت مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
فصل چهارم، به تجزیه و تحلیل دادهها خواهد پرداخت. علاوه بر این، در این فصل پرسشهای تحقیق پاسخ داده خواهند شد و فرضیه اصلی پژوهش آزمون خواهد شد.
در فصل پنجم نیز، نتایج فرضیهها و پرسشهای پژوهش ارزیابی خواهند شد. پس از میزان آن تحقق با عدم تحقق آنها بررسی خواهد شد و در آخر پیشنهادهایی برای پژوهشهای آتی مطرح خواهد شد.
۱-۱۳) جمعبندی فصل اول:
در این فصل، توضیحات اجمالی درباره نحوه کاری که پژوهش قصد انجام آن را دارد، داده شد. ابتدا مفاهیم کلیدی پژوهش یعنی رکودتورمی، دور باطل، سیاستهای تعدیل اقتصادی و مدل لوجیت تعریف شدند. سپس ضمن معرفی پرسشهای پژوهش، فرضیه اصلی آن، یعنی اثرگذاری اجرای سیاستهای تعدیل اقتصادی بر شکلگیری دور باطل رکودتورمی در ایران، مطرح شد. در ادامه، ضمن توضیح روش تحلیلی ـ توصیفی که مورد استفاده قرار خواهد گرفت، ساختار پژوهش شرح داده شد.
دلیل اصلی اینکه پژوهش پیش رو به موضوع تاثیر سیاستهای تعدیل اقتصادی بر رکودتورمی پرداخته، آن است که سعی دارد تا از جنبهای وسیعتر یعنی اجرای سیاستهای تعدیل اقتصادی که متغیرهای بیشتری را دربر میگیرد، رکود تورمی را بررسی کند و این معضل اقتصادی که اکنون به صورت ساختاری درآمده و بخشهای تولید، سرمایه و مصرف در جامعه را درگیر خود کرده و یکی از بزرگترین مشکلات اقتصادی کشور شده است را با توجه به نظرات نهادگرایان و توجه به نهادهای کارا یا ناکارای اقتصادی و سیاسی و فرهنگی موجود در جامعه، تجزیه و تحلیل نماید. تا ضمن توجه به جنبههای ساختاری و نهادی اقتصاد ایران، به اثرات اجرای سیاستهای تعدیل که بیشتر در قالب شوکدرمانی اجرا شدهاند، در بهوجود آمدن دورهای رکودتورمی به صورت مکرر و با فواصل زمانی مختلف بپردازد.
۲-۱ ) مقدمه:
معضلات اقتصادی که سالهای زیادی به طول میانجامند، آثار سوئی بر کشور و مردم جامعه، برجای خواهند گذاشت. تورم۴ و رکود۵ دو مشکل عمده اقتصادی هستند که در طول زمان، کشورهای مختلف جهان را درگیر کردهاند. کانون اصلی این مشکلات اقتصادی در اغلب موارد، کمبود منابع تولید نیست و ریشه در ناهنجاریها و ناسازگاری فرآیندهای تصمیمگیری و تخصیص

مطلب مرتبط :   منبع پایان نامه درموردفرهنگ سیاسی، برابری جنسیتی، دانش سیاسی، سرمایه اجتماعی
دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید