کالا ها میگردد. تکنولوژی ارتباطات و اطلاعات همواره در صنعت حمل و نقل، کمک شایانی به مدیریت زنجیره تامین کرده است که از نتایج تجربی آن میتوان به حمل و نقلی روان تر و سریعتر با کاهش هزینه های ناشی از تردد کامیونهای یک سر خالی اشاره کرد [7]. این برنامه ریزی هوشمند مدیریتی در نهایت منجر به حمل بار ارزانتر و منظم تر شده، که در نتیجه افزایش رضایت کلیه ذی نفعان را در پی خواهد داشت [10].
در این پژوهش ضمن بهبود سامانه درگاه ملی بار با بکارگیری سیستم اطلاع مکانی GPS و عملی ساختن فازهای مختلف سامانه مذکور تلاش خواهد شد که به بررسی علل یک سرخالی, منابع دریافت اطلاعات بار, چگونگی اطلاع رسانی به متقاضیان حمل بار و صاحبان کالا و محدودیتها و مزایای طرح مذکور پرداخته خواهد شد .

بیان مساله

پاسخ جامع به سئوال زیر باعث تشریح این تحقیق میگردد: چگونه ITS میتواند در مدیریت ناوگان باری نقش مثبت و بهبود دهنده ای را ایفا کند؟
در حال حاضر وجود کامیونهایی که ناچارند به دلیل عدم برنامه ریزی صحیح و نبود منابع اطلاع رسانی به موقع از وجود بار در مقصد, پس از تحویل بار در مقصد ناچارند خالی (مفهوم یک سر خالی) به مبدا بازگردند و یا اینکه مدت زمان طولانی را به انتظار نوبت بار در پایانه های باری سپری کنند تبدیل به اولین معضل سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای شده است. این خواب سرمایه و یا خالی برگشتن وسایل نقلیه باری، عواقب زیان باری را بدنبال دارد. از طرفی در برخی از پایانه ها به دلیل کمبود ناوگان باری, بارهای بعضا ضروری و حیاتی بدون متقاضی حمل باقی می مانند که این نیز به نوبه خود ضرر و زیان زیادی را به این صنعت و همچنین شرکت ها و رانندگان بخش بار وارد می کند [17,15,13].
ایجاد سامانه الکترونیکی درگاه ملی بار و بازارگاه الکترونیک بار طبق تصمیم نمایندگان ریس جمهور در کارگروه توسعه حمل و نقل عمومی و مدیریت مصرف سوخت و به استناد اصل 127 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در دستور کار وزارت راه و ترابری وقت قرار گرفت و این وزارت خانه موظف شد سامانه درگاه ملی بار را با همکاری و مشارکت مالی برخی از وزارت خانه ها راه اندازی نماید. درگاه ملی بار، محل بهم رسیدن خط عرضه و تقاضا ی حمل و نقل کالا با در نظر گرفتن قیمت, زمان و ظرفیتی مشخص است به طوری که درخواستهای مربوط به جابجایی کالا را یکپارچه کرده و در اختیار شرکتها و رانندگان قرار می دهد [16].
گاهی عرضه و تقاضا بین دو نقطه در وضعیت متعادلی قرار ندارند و باری که به نقطه ای حمل می شود الزاما در آن نقطه باری برای بازگشت و حمل وجود ندارد [10] که علت این امر اختلافات سطوح مختلفی از رشد صنعتی, اقتصادی, کشاورزی و … در نقاط جغرافیا مختلف است [10,11].
طرح راه اندازی درگاه ملی بار بر اساس سند راهبردی کمیته ITS سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای تهیه شده است [17]. تا کنون در کشور، مشابه چنین طرحی اجرا نشده است و با توجه به نیاز کشور و سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای بر آن شدیم که گامی در جهت بهبود طرح مذکور برداشته شود و بتوان به اهداف مورد نظر دست یافت. در شکل 1، نمایی از گردش کار در سامانه درگاه ملی بار نشان داده شده است. همانگونه که در تصویر آمده و در پیشینه پژوهش بدان اشاره شده، سامانه مذکور چند نقیصه داشته از جمله عدم توانایی سیستم جهت رزرو بار که بسیار ضروری به نظر می رسد زیرا اطلاع از وجود یک بار آماده زمانی برای راننده و شرکت ارزش دارد که آنها امکان رزرو بار را برای خود داشته باشند. در این سامانه می توان با استفاده از اطلاعات مکانی بدست آمده توسط دستگاههای GPS موجود در ناوگان باری , اطلاعات دقیقی در باره زمان رسیدن ناوگان به پایانه های باری را استخراج کرده که این اطلاعات به نوبه خود می توانند کمک بسیاری به بهبود سامانه درگاه ملی بار نموده و نگرانی ها و مشکلات مربوط به رزرو بار را مرتفع ساخت .

مطلب مرتبط :   پایان نامه با کلید واژگانقانون مدنی، حمایت خانواده، قانون حمایت خانواده، طلاق توافقی

در این پژوهش بهبود سامانه مذکور با اضافه نمودن امکان خدمات رزرواسیون بار شامل رزرو بار , کنسل کردن بار , تهیه گزراشات رزرواسیون , اعمال جریمه , اضافه نمودن کاربران جدید و امکان اطلاع از تعداد بارگیرهای موجود در هر استان به همراه فرصت های بارگیری تلاشی است در جهت بهبود سامانه درگاه ملی بار .

اهداف طرح و جمعبندی

سامانه درگاه ملی بار در جهت مدیریت توزیع بار طراحی شده و هدف آن کاهش میزان سفرهای بدون محموله (یک سر خالی ) خواهد بود [13]
از اهداف اصلی این پژوهش ضمن پرداختن به سامانه مذکور و مهم دانستن موارد گنجانده شده در سامانه اهداف ذیل را در نظر دارد :
– بهبود و توسعه سامانه فعلی و رفع نواقص آن به همراه بکارگیری سیستم اطلاعات مکانی(GPS) در قسمت های مختلف سامانه
– عملی ساختن فازهای مختلف سامانه
– کاهش مصرف سوخت ,کاهش ترافیک و کاهش استهلاک راهها
– کاهش هزینه های حمل بار به همراه افزایش سود شرکتهای حمل و نقلی
– نظارت بهتر و موثرتر سازمان راهداری بر فرایندهای صدور حواله بارنامه و صدور کارت هوشمند و ..
– افزایش سلامت شغلی و روانی رانندگان بخش حمل و نقل با کاهش استرس های ناشی از یک سر خالی بودن کامیون و خواب سرمایه
– امکان رزرو نوبت حمل بار توسط رانندگان به همراه پیش بینی ضمانت امنیتی و اجرایی برای رزرو بار
در این پژوهش بر آنیم که به معرفی صنعت حمل و نقل کشور و مفاهیم حمل و نقل هوشمند پرداخته و ضمن آن که در فصل ا
ول به بیان مقدمه و طرح مساله میپردازیم , در فصل دوم به بررسی تحقیقات مرتبط قبلی و ارائه تعاریفی در مباحث حمل و نقل , حمل و نقل هوشمند و مدیریت ناوگان خواهیم پرداخت در فصل سوم مروری بر پیشینه تحقیق داشته و سامانه فعلی درگاه ملی بار را مورد نقد و بررسی قرار داده و در فصل چهارم با توجه به مطالعات قبلی به ارایه سند نیاز سنجی مدل بهبود یافته سامانه درگاه ملی بار خواهیم پرداخت و در ادامه و فصل پنجم با استفاده از نرم افزرا spss و آزمون مک نمار به ارزیابی و تحلیل پرسشنامه هایی از آنچه که انجام شده می پردازیم و در فصل ششم نتایج و پیشنهاداتی که از این پژوهش بدست آمده را ارائه مینماییم و در پایان پیوست ها و منابع مورد استفاده در این پژوهش را معرفی می نماییم .

فصل دوم

مبانی نظریه تحقیق

مقدمه

درگذشته از راه بیشتر جهت جابجایی انسان ها , لشکرکشی ها و تجارت بین کشور ها استفاده میشد شاید در چند دهه گذشته که جوامع گوناگون ایران در شکل های سنتی خود به تولید و انتقال اشتغال داشته اند . موضوع حمل و نقل کالا نیاز اصلی جامعه نبوده زیرا هر یک از نقاط جمعیتی عادت کرده بودند اقتصادی مستقل و جدا از مناطق دیگر برای خود فراهم آورند تا نقص امکانات حمل و نقل موجب دشواری زندگی آنان نشود .حمل و نقل کالا از زمانی به عنوان مساله اصلی جامعه مطرح گردید که افزایش جمعیت و رشد اقتصادی موجب حرکت های جمعیتی ابتدا از روستا به شهر های اطراف و از شهرهای کوچکتر به سمت مراکز استان ها شروع شد و این روند شتابنده و اجتناب نا پذیر هر روز بیشتر شده است .
گستردگی کشور ایران ومحدودیتهای شبکه ریلی باعث شده تمایل روز افزون به حمل و نقل جاده ای افزایش یابد اما برای دستیابی به یک سیستم حمل و نقل جاده ای با عملکرد مطلوب به نحوی که امکان جابجایی کالا را با احتساب زمان , هزینه , کیفیت ایمنی و قابلیت اطمینان در شرایط مختلف فراهم آورد , نیازمند سیستمی است که از هماهنگی , انعطاف پذیری , نظم و سرعت بالا برخوردار باشد .
متاسفانه در وضعیت کنونی کامیونهای فعال در حمل ونقل جاده ای بدون هیچگونه سازماندهی و برنامه ریزی مدیریت حمل ونقل جاده ای کالا را برعهده گرفته اند وباعث گردیده اند تا هر گونه تفکر و برنامه ریزی برای بهینه سازی حمل و نقل کشور از کنترل برنامه ریزان خارج گردد . این وعیت باعث شده تا زیان های هنگفتی مانند کاهش بازده سرمایه گذاری , کاهش حضور راننده در خانواده , افزایش هزینه استهلاک کامیون , افزایش مصرف انرژی , افزایش هزینه توقف و سرگردانی راننده , تردد های زائد و افزایش ضریب نا امنی در جاده به ترتیب به فرد , بخش حمل و نقل و در نهایت به جامعه تحمیل شود .
در این فصل به بررسی تحقیقات و مطالعات انجام شده مرتبط با موضوع پژوهش خواهیم پرداخت در این پژوهش هدف بکارگیری تجهیزات ITS در مدیریت ناوگان باری است بنابراین ابتدا مروری بر سیمای حمل و نقل در ایران پرداخته و ضمن ارائه آمار حمل و نقلی به بررسی انواع بارگیر ها و نقش آنها در معضل یک سر خالی پرداخته وبرخی از چالش های صنعت حمل و نقل را بررسی می نماییم , همچنین به ارائه تعاریف , اهداف و روش های مبتنی بر ITS پرداخته و مباحثی نیز در ضمینه مدیریت ناوگان باری مطرح خواهیم نمود .
1-2- سیمای حمل ونقل در کشور

مطلب مرتبط :   دانلود پایان نامه ارشد درموردصنایع دستی، میراث فرهنگی، زیرساخت ها

1-1-2- میزان کالای حمل شده و نوع کالا

بر اساس آمار ماخوذه از سالنامه آماری منتشره توسط سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای در سال 1389 میزان کالای حمل شده در سطح کشور 350700 هزار تن بوده که در این میان استان تهران با 27911 هزار تن بیشترین سهم حمل کالا را به خود اختصاص داده و بعد از آن استان خراسان رضوی با 22567 هزار تن نیز دومین مرکز حمل بار در کشور بوده است در میان کالا های جابجا شده مواد معدنی و ساختمانی با 38 در صد کل کالاهای جابجا شده بیشترین سهم را در میزان کالای حمل شده داشته است و همچنین جابجایی چرم و پوشاک با یک درصد سهم کل جابجایی ها را بخود اختصاص داده است .
جدول 1-1- میزان کالای حمل شده بر حسب نوع بار (در صد )[62]
نام کالا
چرم و پوشاک
کاغذ و چوب
متفرقه و خرده بار
ماشین الات
صنایع سبک
صنایع فلزی
شیمیایی
کشاورزی
معدنی و ساختمانی
میزان کالا
1
2.2
2.6
4.5
5.2
12.8
14.2
19.5
38.1

نمودار 1- میزان کالای جابجا شده بر حسب نوع بار

بارگیر کفی از میان دیگر بارگیر ها در سطح کشور بیشترین میزان بار جابجا شده را بخود اختصاص داده که این میزان برابر با 89199 هزارتن بوده است و کمترین مقدار بار جابجا شده توسط بارگیر از نوع مسقف با میزان 1174 هزار تن بوده است جدول 2 نشان دهنده وضعیت جابجایی کالا به تفکیک انواع بارگیر می باشد .

جدول 2-1 میزان کالای حمل شده بر حسب نوع بارگیر (در صد)[62]
نام بارگیر
اطاقدار
کمپرسی
مسقف
یخچالدار
بغلدار معمولی
تانکر مخزندار
بونکر
جامبو
کفی
میزان کالا
23.7
20
0.3
1
5.4
10.6
7.5
0.8
25.4

نمودار 2- میزان کالای جابجا شده بر حسب نوع بارگیر

2-1-2- سفر کامیون های حامل کالا

تعداد کل سفر کامیون های حامل کالا در کشور 25923 هزار سفر در سال 89 بوده است که از این تعداد 18523 هزار سفر معادل 71 در صد سفرها برون استانی و7400 هزار سفر معادل 21 درصد سفرهای درون استانی بوده است .

بیشترین تعداد سفرها مربوط به استان تهران با 2965 هزار سفر باری و کمترین تعداد سفر انجام شده مربوط به استان کهکیلویه و بویراحمد با 49 هزار سفر باری در سال 89 بوده است .بیشترین سفرهای صورت گرفته با بارگیر از نوع کفی به تعداد 14680 هزار سفر و کمترین آنها مربوط به بارگیر مسقف با تعداد 378هزار سفر بوده است .

جدول 3-1- تعداد سفر انجام شده به تفکیک نوع بارگیر (در صد)[62]
نام بارگیر
اطاقدار
کمپرسی
مسقف
یخچالدار
بغلدار معمولی
تانکر مخزندار
بونکر
جامبو
کفی
کمرشکن
بغلدار چادری
تعداد سفر
41.4
16.7
1.5
1.8
3.8
7.2
4.8
0.5
18.1
0.4
3.4

نمودار – 3- تعداد سفر انجام شده بر حسب بارگیر

3-1-2- شاخص های عملکردی حمل و نقل کالا در سال 89

جدول 4-1- شاخص های عملکردی حمل و نقل کالا در سال 1389[62]
شرح
درون استانی
برون استانی
کل کشور
سهم میزان کالای حمل شده (درصد)
30
70
100
سهم میزان مصرف بارنامه (درصد)
29
71
100
متوس

دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید