یدی خود چیز دیگری جهت ارائه به بازار ندارند ( نعمانی و بهداد ،۱۳۸۷ :۱۴۰ ) . از طرف دیگر این ویژگی خاص باعث تمایز این گروه از طبقه متوسط سنتی می شود که ممکن است از لحاظ ویژگی اقتصادی با آن هم رتبه باشد .
در آمد مالی نسبتا مناسب :
با توجه به تخصص های اعضای طبقه متوسط جدید که در بند پیشین ذکر شد و نیز با عنایت به اینکه در اشکال متاخر تولید نقش تخصص و مهارت های فنی بالا اهمیت ویژه ای پیدا می کند ظرفیت های در آمدی و عایدات اقتصادی آن نیز افزایش یافته و افراد این طبقه را از نظر مالی در شرایط برتر و مسلطی نسبت به طبقه کارگر قرار می دهد .
گرایش به ارزش ها و فراورده های مدرنیسم :
این طبقه زاده مدرنیزاسیون است .این طبقه در نتیجه بهره مندی توامان از تحصیلات عالی و تمکن مالی نسبی و نیز ارتباط وتماس فرهنگی بیشتر با دنیای مدرن الگوی مصرف و سبک زندگی خاصی پیدا می کند و به موازات آن مطالبات خاصی را مطرح می کند . عقل گرایی ، نو گرایی و دموکراسی خواهی از خصوصیات بارز این طبقه شمرده می شود .(رفیع پور ،۱۳۷۸ :۴۵۸ بشیریه ،۱۳۸۷ :۲۴ ) طبقه متوسط جدید به دلیل توانایی های اکتسابی خود و رویگردانی از رویکردهای تقدیرگرایانه نسبت به سرنوشت خویش حساس بوده ، خواستار مشارکت فعال سیاسی در عرصه سیاسی جامعه است . طبقه متوسط خواهان شأن شهروندی است زیرا پیگیری مطالباتش و تضمین آنها در گرو وجود فضای گفتگو و قانونمداری در جامعه است که آن نیز به نوبه خود تنها با گسترش فرهنگ کثرت گرایی و مدارا قابل دستیابی است .
در این ارتباط گیدنز معتقد است نسبت افرادی که دارای نظرات آزاد منشانه درباره موضوعات اجتماعی و سیاسی هستند در میان اعضای طبقه متوسط جدید بالاست (گیدنز ، ۱۳۸۶ : ۲۵۳ ) .
گزاره ای که بعنوان فرض اصلی و محوری تحقیق حاضر مطرح بوده و بررسی و مطالعه فرهنگ سیاسی دمکراتیک یا بقول گیدنز نظرات آزادمنشانه این طبقه ، مسئله کانونی و محوری آنرا تشکیل می دهد .
فصل دوم :
مبانی و چهارچوب نظری
۲-۱- پیشینه تحقیق :
۲-۱-۱- تحقیقات خارجی (اروپایی و آمریکایی) :
۲-۱-۱-۱- آلموند و وربا :
یکی از بر جسته ترین کارهایی که تا کنون در زمینه فرهنگ سیاسی انجام شده است اثر گابریل آلموند و سیدنی وربا تحت عنوان فرهنگ مدنی۱۸ است . این مطالعه به روش کمی و با استفاده از یک نمونه ۵۰۰۰ نفری صورت گرفته و در چهارچوب مطالعه سیاست تطبیقی گنجانده می شود . جوامع مورد مطالعه عبارتند از ۵ کشور آمریکا ، انگلستان ، آلمان ، مکزیک و ایتالیا .
این دو محقق با توجه به نوع جهت گیریهای افراد به سوی نظام سیاسی به تقسیم بندی فرهنگ سیاسی آنها پرداخته و ویژگیهای خاص آنها را مشخص نموده اند . آنها نشان داده اند که در انگلستان و آمریکا بین جهت گیریهای مشارکتی و تابعیت تعادل بر قرار است . در میان ایتالیاییها بیگانگی گسترده ای به چشم می خورد . در مکزیک ، شهروندان غالبا از نهادها و خط مشی های دولت بیگانه هستند ولی به علت نماد انقلاب مکزیک احساس وفاداری به نظام وجود دارد . آلمانیها بیشتر مایل به تبعیت از خارجی ها و سیاست گذاری های دولت بودند . بررسی این فرهنگ ها برای رسیدن به فرهنگ مدنی است که از نظر این محققین ترکیبی از سه نوع فرهنگ مشارکتی ، منفعل و محلی محسوب می شود . در فرهنگ مدنی ، حد متعادلی از مشارکت و تابعیت یافت می شود و وفاق وجود دارد . دارای تنوع است و تغییر و دگرگونی را درجامعه اجازه می دهد . نهایتا با لحاظ معیارهای فرهنگ مدنی ، کشور انگلستان دارای بیشترین شاخص این نوع فرهنگ است آمریکا ، آلمان و ایتالیا در رده های بعدی قرار می گیرند و مکزیک از این حیث کمترین میزان از شاخص های فرهنگ مدنی را داراست (Almond&Verba,1965) .
۲-۱-۱-۲- رونالد اینگلهارت :
محقق دیگری که تحقیقات دامنه داری را در این حوزه انجام داده است رونالد اینگلهارت است وی از دهه هفتاد تاکنون پیمایش های متعددی را در ابعاد جهانی در مرکز پیمایش ارزشهای جهانی انجام داده است . مسئله اصلی او مانند آلموند و وربا پایداری دمکراسی است وی تحقق دمکراسی پایدار و تحکیم یافته را در تحولات کلان ارزشی و فرهنگی جوامع جستجو می کند وی تحت تاثیر نظریه مدرنیسم ، این تحولات ارزشی و فرهنگی را نیز متاثر از سطح توسعه اقتصادی – اجتماعی جامعه می داند . به بیان دیگر توسعه فرهنگ مدنی ، متغیر واسطی است که بین توسعه اقتصادی و دمکراسی پایدار قرار می گیرد .
اینگلهارت تئوری مفصلی را تحت عنوان تئوری توسعه انسانی۱۹ طراحی کرده است . وی در تئوری خود جوامع را از نظر سطح توسعه در سه دوره پیشا صنعتی ، صنعتی و پسا صنعتی تقسیم بندی می کند و معتقد است این جوامع در هر دوره مجموعه پیوسته و منسجمی از ارزش ها را دارا هستند که مجموعه ارزشهای سنتی ، ارزشهای بقا وارزشهای ابراز وجود را شامل می شود . از نظر او شکل گیری فرهنگ سیاسی دمکراتیک در زمینه وسیع تر تحول ارزشی که از آن تحت عنوان توسعه انسانی نام می برد تحقق می پذیرد . در تئوری او شاخص هایی مانند رضایت از زندگی ، رضایت سیاسی ، اعتماد به یکدیگر، میزان بالای بحث سیاسی و حمایت از نظم اجتماعی موجود نشانگان نگرش مثبت به جهان پیرامون هستند که به نظر می رسد با بقای نهادهای دمکراتیک رابطه دارند ( اینگلهارت ، ۱۳۷۳ :۴۴) .
آثار اینگلهارت درباره ماتریالیسم و پست ماتریالیسم ویا مدرنیسم وپست مدرنیسم می باشد . اینگلهارت دیدگاه فرهنگ سیاسی خود را در تبیین مجموعه بزرگی از پدیده های سیاسی در جوامع پیشاصنعتی ، صنعتی و پسا صنعتی مورد استفاده قرار می دهد .
او بدنبال توسعه مکانیسمی برای دستیابی به اثرات علی مستقل فرهنگ سیاسی بوده و مبانی خاصی را برای توسعه پارادایم فرهنگ سیاسی ارائه کرده است که می تواند فرایند تغییر سیاسی و تثبیت را در همه جوامع سیاسی تبیین کند (Newman,2002,4 ) .
بخش اولیه پروژه تحقیقی اینگلهارت به چاپ کتاب انقلاب صامت ، تغییر ارزش ها و سبک های سیاسی در بین جوامع غربی در سال ۱۹۷۷ انجامید . اینگلهارت اولین جو سنج اروپا را در طرح تئوری اش درباره اینکه تغییرات اجتماعی در سطح سیستمی در جوامع غربی در حال رخ دادن است مورد استفاده قرار داد . این تغییرات ، تغییراتی اقتصادی و فن شناختی بودند که شامل افزایش سطح آموزش ، توسعه ارتباطات جمعی ، تحرک جغرافیایی و حذف جنگ های جهانی از صحنه بین الملل می گردید . این تغییرات به رشد ارزشهای پست ماتریال و بهمراه آن مهارت های سیاسی خاص منجر شد که به نوبه خود تغییرات سیاسی سطح سیستمی را سبب گردید . تغییراتی مانند برجسته شدن موضوعات مربوط به سبک های زندگی ، تضعیف تضاد طبقاتی ، فراملی گرایی و رشد جنبش های مشارکت اجتماعی و سیاسی ( اینگلهارت ،۱۳۷۳ :۳) .
اثر دیگر اینگلهارت جابجایی فرهنگ۲۰ یا تغییر فرهنگی است که در آن به تبیین اهمیت فرهنگ سیاسی به عنوان متغیر مستقل بر اساس شواهد تجربی که در طول ۲۰ سال پیمایش در اروپا بدست آمده پرداخته است . او در این اثر بر اساس داده های وسیعی که از پیمایش های مختلف بدست آورده است در صدد بر آمده تئوری خود را در مورد وقوع تغییرات ارزشی فرامادی ( پست ماتریال)۲۱ در اروپا از نظر تجربی اثبات نماید .
وی در سالهای اخیر سعی کرده است با هدف تکمیل و اثبات تئوری خود ، دامنه پیمایش خود را به خارج از اروپا گسترش داده و در ابعادی جهانی از طریق یافتن مصادیق انواع جوامع پیشا صنعتی ، صنعتی و پسا صنعتی برای نظریه خود پایه تجربی مستحکمی فراهم سازد .
۲-۱-۱-۳-رابرت پاتنام۲۲:
پاتنام درباره سنت های مدنی در ایتالیا در سال ۱۹۹۳ یکی از دقیق ترین تحقیقاتی است که درباره ارتباط فرهنگ سیاسی و دموکراسی منتشر شده است . پاتنام و همکارانش با سنجش دقیق عملکرد دمکراسی در بیست منطقه شمال و جنوب ایتالیا و سپس با آزمون همبستگی های آماری میان عواملی از قبیل سطح درآمد ، میزان شهر نشینی ، میزان صنعتی شدن ، مقدار منابع موجود و نظایر آن در این منطقه متوجه شدند که مهم ترین متغیر برای تبیین موفقیت های دموکراتیک ، میزان توسعه جامعه مدنی است . وی این فرضیه را مطرح می کند که تفاوت در عملکرد این حکومت با وجود تشکیلات و ترتیبات نهادی یکسان ، ناشی از متغیر فرهنگ سیاسی متفاوت نهفته در بافت و زمینه اجتماعی این مناطق می باشد (باگناسکو ، ۱۳۸۹ :۳۶ ) .
پاتنام در مطالعه خود تحلیل عمیقی از ساخت های نهادی و فرهنگ سیاسی ، در ایتالیا ارائه کرد و سه عامل را در ایجاد تنوعات مشاهده شده برجسته ساخت :
الف) نقش اجتماع مدنی در دموکراسی : خصوصیات جامعه مدنی ، مشارکت فعال در امور عمومی ، زندگی نهادی قوی و روابط افقی نیرومند متقابل و مبتنی بر همکاری .
ب) اجتماعی شدن غیر رسمی یا الگوهای رفتار اجتماعی د) سطح اعتماد بین اشخاص
به نظر پوتنام عناصر فوق در سرمایه اجتماعی تولید شده و توسعه می یابند . او اظهار می دارد که سرمایه اجتماعی که مجموعه ای از خصایص از قبیل اعتماد ، هنجارها وشبکه ها را شامل می شود هم اجرای سیاست و هم اجرای نقش های اقتصادی را تقویت می کند (Putnam , 1993 :176 ).
۲-۱-۱-۴- لاری دایاموند۲۳:
دایاموند با بررسی داده های مطالعات مختلف انجام شده در کشورهایی نظیر نیجریه ، تایلند ، پرو ، اسپانیا ، پرتغال ، یونان ، بریتانیا ، فرانسه ، آلمان ، هند ، اوروگوئه ، کاستاریکا ، ایتالیا ، روسیه و کشورهای اروپا ی شرقی بین الگوهای جامعه پذیری ، یادگیری سیاسی ، آموزش (تحصیلات ) ، عوامل اقتصادی – اجتماعی در سطح خرد و کلان با اعتماد به دیگران ، اعتماد به نظام سیاسی ، احساس کارایی سیاسی فرد ، ارزیابی عملکرد نظام سیاسی ، باور به مشروعیت دموکراتیک و حمایت از دموکراسی رابطه مستقیمی بدست آورده است .
دایاموند در مقاله ای دیگر تحت عنوان (بسوی تحکیم دموکراتیک ) نقش برجسته جامعه مدنی را در تحکیم دموکراتیک محوری دانسته است . وی مرحله تحکیم را فرایندی می داند که در آن دموکراسی و ارزش های مربوط به آن چنان در بین شهروندان مشروعیت و مطلوبیت وسیع می یابد که شکست فرایند دمکراتیزاسیون به امری غیر محتمل تبدیل می شود از دید گاه او اهمیت فرهنگ سیاسی در این مرحله اساسی و غیر قابل انکار است (Diamond ,larry ,1994 ) .
۲-۱-۱-۵- استیون ای . فینکل:
فینکل در کشورهای لهستان و جمهوری دومینیکن (۱۹۹۷) وافریقای جنوبی (۱۹۹۸ ) تاثیر برنامه های تربیت مدنی را بر شش بعد فرهنگ سیاسی دمکراتیک ( مشارکت سیاسی ، دانش سیاسی ، احساس کارآمدی سیاسی ، مدارای سیاسی ، اعتماد سیاسی و حمایت از دمکراسی ) با استفاده از روش شبه آزمایشی با دو گروه گواه و گروه کنترل ارزیابی کرده است . مهمترین یافته این مطالعه تاثیرنسبتا زیاد آموزش

مطلب مرتبط :   پایان نامه ارشد درموردفرهنگ سیاسی، جامعه پذیری، اصول اخلاقی، توسعه انسانی
دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید