Comments: 0 Posted by: Posted on:

 

هر کودکی بر روی کره زمین، زمانی آرزوی دنیایی پاک تر را در دل پرورانده است. دنیایی مبرا از این هزاران آزارهای زندگی و در عوض مزین به باغ جادویی پر از عجایب، مخفیانه، امن، مکانی برای تفرج و تماشای بی پایان انسان ها و محیط پیرامونشان که در تاثیر پذیری متقابلند. کودکان به سبب محدودیت های جسمی و روانی خود در قیاس با بزرگسالان ،تاثیر پذیری بیشتر و عمیق تری داشته و در عوض، تاثیر گذاری کمتری بر محیط دارند و به این ترتیب بیش از بزرگسالان اجبارا تابع شرایط محیطی اند.

کودکان حساس ترین و تاثیرپذیر ترین گروه سنی جامعه را تشکیل می دهند و در حساس ترین و مهم ترین سال های زندگی شان یعنی زمانی که پایه های رشد شخصیتی، ذهنی، جسمی و اجتماعی آن ها شکل می گیرد تا زمانی که وارد شهر می شوند نیازمند این هستند که زندگی اجتماعی را در مقیاس خود تجربه کنند و این امر مستلزم فراهم بودن فضایی کودکانه و صمیمانه است.

فضایی به دور از هیاهوی دنیای بزرگتر، دنیای پر از شادی با رنگ های زیبا که در آن کودک فرصت بیان افکار تازه و پرورش و رشد استعداد هایش را داشته باشد، فضایی که زمینه ای مناسب برای خلاقیت کودکان فراهم آورد.

 

 ۲-۹ محیط، بازی، خلاقیت

روانشناسان در تعریف خلاقیت متفقالقول نیستند و به خلاقیت از ابعاد گوناگون می نگرند. مککینان در تعریف خلاقیت می نویسد: «خلاقیت عبارت از حل مسئله به نحوی که ماهیتی بدیع و نو داشته باشد» ویلیامز می نویسد «خلاقیت مهارتی است که می تواند اطلاعات پراکنده را به هم پیوند دهد». عوامل جدید اطلاعاتی را در شکل تازه ای ترکیب کند و تجارب گذشته را با اطلاعات جدید برای ایجاد پاسخ های منحصر به فرد و غیر متعارف مرتبط سازد. همه افراد دارای خلاقیت هستند، اما عدم وجود محیطی مناسب، و بی توجهی به این توانایی، مانع ظهور آن می گردد، به همین منظور امروزه خلاقیت جایگاه خاصی در روانشناسی تربیتی به خود اختصاص داده است.

آمابیل و همکارانش (۱۹۸۸) در مصاحبه هایی که با ۱۲۰ دانشمند در بیست رشته مختلف داشتند به این نتیجه رسیدند که عوامل محیطی در رشد خلاقیت نقشی موثر دارد. پژوهش ها نشان می دهد که سه عامل  خیال پردازی، بازی و کنجکاوی کودکان  در ارتقا خلاقیت آنان موثر است. خلاقیت کودکان به خیال پردازی آنان وابسته است و  خیال پردازی مهمترین عامل  در ارتقائ خلاقیت است. انگیزش خلاقیت در کودکان پیش دبستانی با میزان بازی آنان رابطه مستقیم دارد، زیرا تحرک در این سن اولین راه فعالیت، بیان، یادگیری و پیشرفت است. بازی امکان مشارکت در فعالیت  گروهی را نیز فراهم می آورد . خلاقیت افراد در همکاری با یکدیگر به دلیل تاثیر متقابل ایده ها بر هم شکوفا می شود.

همچنین شکل و اندازه فضاها سبب تجمع افراد و فعالیت گروهی و ایجاد روابط اجتماعی می شود . میزان و نوع روابط گروهی در روند خلاقیت موثر است. پس شکل و اندازه و عملکرد فضاها به گونه ای که میزان ارتباطات را افزایش دهد و بر کیفیت آن تاثیر مثبت داشته باشد بر رشد خلاقیت موثر است . کنجکاوی فرد در فرایند خلاقیت موثر است و افراد خلاق معمولا کنجکاوند.

همچنین تحقیقات نشان می دهد عوامل طبیعی محیط بر رشد فرایند خلاقیت تاثیر گذار است. ایجاد منظر محیط طبیعی، استفاده از عناصر طبیعی مانند آب، نور، گیاه و مانند آن در فضای اموزشی کودکان، کنجکاوی و انگیزش کودک برای خیال پردازی و بازی را افزایش می دهد.