دانلود پایان نامه

های مختلف از یک محصول دارویی را، اگر آن نسخه از دارو فاقد مجوز بازاریابی در کشور وارد کننده باشد، منع کند. حتی اگر آن کشور رژیم خاتمه حق بین المللی را اتخاذ کرده باشد.225

جدول 2-3 مقررات کشورها در مورد اتمام حق ثبت اختراع.
Country
Provision of Law

Exhaustion

National
Regional
International
Kenya
Section 58 (2) of the Industrial Property Act No. 3 of 2001

X
China
Art.69 (1) of the Patent Law of 1984 as last amended on 2008

X
Brazil
Art.43 IV of the Industrial Property Law No. 9.279 of 1996, last amended by Law No. 10.196 of 2001
X

India
Section 107A of the Patent Act No. 39 of 1970, last amended in 2005

X
Mozambique
Article 68 b) of the Industrial Property Code, Decree No. 4 of 2006
X

Singapore
Section 66 of the Patents Act
No. 21 of 25/11/1994 as of
01/12/2008

X
(except pharmaceutical
products under certain conditions)
Andean Community
Art.54, the Cartagena Agreement, Decision No. 486 of 2000 of the Commission of the Andean Community

X
European Union
Arts.28 and 30 of the Treaty of Rome and Article 28
of the Convention for the European Patent

X

OAPI
Art.8 (1) a) of Annex I Patents, Title I of the revised Bangui Agreement of 1977 (as on 24/02/1999)

X

Source: Committee On Development And Intellectual Property (Cdip), CDIP/5/4, Annex II, 2010

گفتار سوم: استثنائات اختراع در زمینه روش‌های درمان پزشکی
قبل از انعقاد موافقت نامه تریپس، به موجب کنوانسیون پاریس کشورها این امکان را داشتند که موارد خاصی را از ثبت شدن به عنوان اختراع استثناء کنند و قواعد خاصی را برای برخی از اختراعات درنظر بگیرند. در واقع کشورها بر اساس سطح توسعه یافتگی و اولویت سیاست های داخلی، معیارهای قابلیت اختراع بودن را تعیین می کنند. برای مثال، قبل از تصویب موافقت نامه تریپس اغلب کشورها از محصولات دارویی به عنوان اختراع حمایت نمی کردند.
بحث استثنائات برای کشورها اهمیت زیادی دارد؛ به ویژه برای کشورهای درحال توسعه و کمتر توسعه یافته، چرا که این کشورها واردکننده تکنولوژی می باشند. بنابراین، برای این کشورها استفاده از انعطاف ها بسیار مهم است. در حالی که کشورهای توسعه یافته به دنبال محدود کردن استثنائات می باشند. در واقع برای کشورهای درحال توسعه، سیاست های مربوط به اختراعات صرفاً در راستای افزایش میزان نوآوری نیست، بلکه بیشتر متوجه نگرانی دسترسی به کالاهای دارای فن آوری می باشد. این بحث به ویژه در زمینه بهداشت عمومی و داروها اهمیت دارد. بنابراین، اغلب کشورها به دنبال ایجاد تعادل بین نتایج مفید نوآوری و حفظ منافع عمومی از جمله بهداشت می باشند.
بند اول: پیشینه و مبنای استثناء کردن روش های درمان انسان و حیوان
ثبت اختراعات مربوط به روش های پزشکی و درمان، مسئله پیچیده ای است. زیرا نه تنها به قانون اختراعات بلکه به حقوق پزشکی نیز مربوط می باشد. از طرفی هدف از قانون ثبت اختراعات تشویق نوآوری از طریق اعطای حقوق انحصاری به مخترع است و از طرف دیگر، هدف حقوق پزشکی حفظ زندگی بشر می باشد. بنابراین، ثبت اختراعات مربوط به حوزه درمان و سلامت در تنش بین دو هدف متمایز قرار دارد. با این وجود، به دلیل نگرانی سیاست های عمومی که به دلیل تضمین ارائه بهترین روش های درمانی ممکن وجود دارد، پزشکان باید همیشه در انتخاب روش درمان خود آزاد باشند.
در اوایل سال 1964، در مراحل اولیه طرح ایجاد قانون اختراعات اروپا برای بازار مشترک، کارگروه کمیسیون اقتصادی اروپا در خصوص اختراعات، اصل استفاده آزاد حرفه پزشکی را با استفاده از محدودیت هایی در مورد قابلیت ثبت اختراع، به رسمیت شناخت. این امر منجر به پیشنهادی برای استثناء کردن روش های درمان انسان و حیوان شد. این پیشنهاد گسترش یافت و شامل مواردی از جمله روش های تشخیص نیز شد. در کنفرانس دیپلماتیک مونیخ 1973، که در آن کنوانسیون ثبت اختراعات اروپا226 امضا شد، روش های درمان پزشکی به دلیل نداشتن کاربرد صنعتی تحت عنوان «غیر اختراعات»227 ذکر شدند.228 بنابراین، در بند 4 ماده 52 کنوانسیون مذکور تصریح شده است که روش های درمانی و جراحی برای درمان انسان یا حیوان و یا روش های تشخیصی که بر روی بدن انسان انجام می شود اختراعات دارای کاربرد صنعتی نمی باشند.
امروزه در بسیاری از کشورها روش های تشخیص، جراحی و درمان پزشکی انسان و یا حیوان اغلب از ثبت شدن به عنوان اختراع مستثنی می شوند (مطابق با بند 3 ماده 27 تریپس229). این استثناء از این نگرانی ناشی می شود که یک پزشک باید در بکارگیری مناسب ترین روش های درمانی برای بیماران و در استفاده از آخرین تکنیک های پزشکی، بدون نیاز به گرفتن تأیید از دارنده حق اختراع آزاد باشد، و بدون نگرانی از نقض حق ثبت اختراع یا متحمل شدن هزینه گرفتن لیسانس چنین اختراعاتی، بتواند به بیماران کمک کند. ثبت چنین اختراعاتی مانع آزادی پزشکان می شود و آنها را از کمک کردن به بیماران با آخرین پیشرفت های پزشکی منع می کند.
با وجود این، روشن است که محصولات یا فرآیندهایی که در طول دوره درمان پزشکی بکارگرفته می شود فی نفسه قابل ثبت می باشند، زیرا آنها جزء روش درمان محسوب نمی شوند. امروزه بسیاری از معاهدات چند جانبه، استثناء شدن روش های درمان پزشکی به عنوان اختراع را به رسمیت شناخته اند. از جمله موافقت نامه آزاد تجاری آمریکای شمالی،230 موافقت نامه بانجی،231 پیمان آند232 و معاهده همکاری ثبت اختراع. 233
کشورها عموماً دو علت را مبنای استثناء شدن روش های درمان پزشکی می دانند. برخی از کشورها شرایط ثبت اختراع، از جمله کاربرد صنعتی را
علت استثناء شدن روش های درمان می دانند و برخی دیگر، به علت مسایل اخلاقی و سیاست های عمومی آنها را استثناء می کنند. امروزه تمایل کشورها بیشتر به سمت مبنای دوم می باشد. برای مثال، کنوانسیون اختراعات اروپا در ابتدا «روش های درمان پزشکی» را به این دلیل که این روش ها «کاربردصنعتی» ندارند استثناء می کرد.234 درحالی که کنوانسیون اخیر، مصوب سال 2000، روش های درمان پزشکی را بدون ارتباط با شرط کاربرد صنعتی و به دلیل نگرانی های مربوط به سیاست های عمومی، استثناء کرده است. 235 با این وجود، کشورهایی مانند ژاپن، آفریقای جنوبی و مراکش همچنان این موضوع را به دلیل فقدان کاربرد صنعتی استثناء کرده اند. در کشورهای درحال توسعه نیز اگرچه ثبت روش های پزشکی به عنوان اختراع در تضاد با مسایل اخلاقی است، اما در این کشورها نگرانی اصلی در خصوص دسترسی به مراقبت های بهداشتی و درمانی ارزان قیمت می باشد. در این کشورها بین استانداردهای اختراع به منظور ایجاد انگیزه برای نوآوری و افزایش نتایج مطلوب بهداشت عمومی تضاد وجود دارد. با توجه به اینکه بسیاری از کشورهای درحال توسعه وارد کننده تکنولوژی می باشند، ایجاد انگیزه برای نوآوری درمقایسه با دسترسی به داروها و مراقبت های بهداشتی مقرون به صرفه، کاهش پیدا می کند.
سوالی که در اینجا مطرح می شود این است که اگر هدف از استثناء کردن روش های درمان پزشکی، آزاد گذاشتن پزشک برای استفاده از آخرین پیشرفت های پزشکی در درمان بیماران می باشد، چرا داروها که آنها نیز در درمان بیماران مورد استفاده قرار می گیرند، به عنوان اختراع قابل ثبت می باشند؟ به عبارت دیگر، چرا در ازای استفاده از دارو باید هزینه پرداخت کرد اما در ازای استفاده از روش های درمان پزشکی نباید پرداختی صورت بگیرد؟ در این زمینه گفته شده است که تمایز قابل توجهی بین دارو و روش های درمان پزشکی وجود دارد. ایجاد دارو و عرضه آن به بازار روند طولانی و پر هزینه ای دارد که مستلزم وجود انگیزه برای پدیدآورنده می باشد؛ در مقابل کشف و اجرای روش های درمان پزشکی نسبتاً کم هزینه می باشد. رویکرد آمریکا در این زمینه این است که ثبت چنین اختراعاتی را اجازه می دهد، اما امکان اجرای آنها را فقط به پزشکان و افراد حرفه ای در مراقبت های پزشکی می دهد.236 بنابراین، اگر هدف آزادی پزشکان در ارائه آخرین پیشرفت های پزشکی برای کمک به بیماران باشد، این روش راه حل مناسبی برای حل این موضوع است.
در ادامه به مطالعه موردی برخی از قوانین مهم در رابطه با استثناء روش های تشخیص و درمان می پردازیم.
بند دوم: بررسی برخی از قوانین در رابطه با استثناء روش های تشخیص، جراحی و درمان پزشکی
امروزه در بسیاری از کشورها روش های تشخیص، جراحی و درمان پزشکی انسان و یا حیوان اغلب از ثبت شدن به عنوان اختراع مستثنی می شوند، منتها رویکرد کشورها در این زمینه متفاوت است.
اروپا: کنوانسیون ثبت اختراعات اروپا روش های درمان پزشکی و دامپزشکی را از ثبت شدن به عنوان اختراع استثناء کرده است. چنین اختراعاتی برای تضمین استفاده کسانی که به این روش ها نیاز دارند، استثناء شده است. همان طور که ذکر شد، قبل از کنوانسیون ثبت اختراعات اروپا مصوب 2000، این روشها به دلیل فقدان کاربرد صنعتی استثناء می شدند، اما به موجب کنوانسیون سال 2000، روش های درمان بر مبنای نگرانی های اخلاقی درخصوص چنین اختراعاتی استثناء شده اند. بر این اساس اغلب کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیز این مقرره را در قوانین داخلی خود اجرا کرده اند. برای تشخیص اینکه چه اختراعی مشمول این استثناء می شود، در گذشته محاکم به مهارت و دانش شخصی توجه می کردند که روش درمانی را اعمال می کرد. به این معنا که اگر این فعالیت توسط پزشک و یا دام پزشک انجام می گرفت آن عمل جزء استثناء محسوب می شد، و اگر آن فعالیت توسط شخصی که تجربه پزشکی نداشت انجام می شد، آن عمل دیگر داخل قلمرو استثنائات قرار نمی گرفت. اما امروزه این روش مورد توجه نمی باشد و تنها معیار این است که خود «روش» واجد شرایط اقدامات تشخیص، درمان و جراحی باشد؛ بدون درنظر گرفتن اینکه چه کسی این روش ها را انجام می دهد.237
آمریکا: در ایالات متحده ثبت اختراع روش های پزشکی تا سال 1954، امکان پذیر نبود. اولین مورد در این زمینه پرونده مورتون علیه درمانگاه چشم پزشکی نیویورک در سال 1862 بود.238 در این پرونده حق ثبت اختراع برای روش استفاده از اتر، به عنوان یک بی حس کننده برای بیماران تحت عمل جراحی، به دلیل نو نبودن و بدیهی بودن اجازه داده نشد. در دادرسی غیابی برینکرهاف،239 پرونده مورتون توسط هیئت تجدید نظر دفتر ثبت اختراع مورد استناد قرار گرفت، که روش های درمان پزشکی برای برخی از بیماری های خاص قابل ثبت نمی باشد. به این دلیل که اعطای حق ثبت اختراع به روش های درمان خاص، با ایجاد این باور که روش مورد ادعا نتایج مورد نظر را خواهد داشت، زمینه فریب مردم را فراهم می کند. با این حال، در دادرسی غیابی شرر،240 در حالی که اجازه ثبت اختراعات مربوط به روش تزریق دارو با فشار زیاد داده شده بود، هیئت مدیره تصمیم خود در پرونده برینکرهاف را رد کرد و اعلام کرد که فرآیند ها و روش های پزشکی و جراحی قابل ثبت می باشند، زیرا به موجب ماده 101241 قانون اختراعات آمریکا، یک فرآیند مفید ایجاد می کنند. در یک پرونده بحث برانگیز دیگر، دکتر ساموئل پالین، صاحب یک روش ثبت شده در رابطه با نحوه انجام عمل جراحی آب مروارید بدون بخیه، از افرادی که از روش
او استفاده می کردند شکایت کرد. با توجه به اینکه تقریبا نیمی از روش های انجام این عمل که در آمریکا انجام می شد، بر اساس روش دکتر پالین بود. بنابراین، چند انجمن پزشکی به اجرای این حق ثبت اختراع اعتراض کردند و برای تغییر قانون گذاری در این زمینه مذاکراتی انجام دادند.242 در پاسخ به این مسئله، دولت آمریکا برای حمایت از پزشکان در استفاده از روش های ثبت شده، قانونی وضع کرد243 که بخش اول بند 3 ماده 287 آن بیان می کند: با توجه به عملکرد یک پزشک در زمینه فعالیت های پزشکی، ممکن است به موجب بند 1 و 2 ماده

مطلب مرتبط :   مباحث عملیاتی پیش روی واحد فروش در رکود
دسته بندی : علمی

دیدگاهتان را بنویسید