فعالیت های فرهنگی

2-1-7-4-2-موزه های اختصاصی منطقه ای
موزه منطقه ای بنابر تعریف کمیته ملی آیکوم موزهای می باشد که فعالیت فرهنگی آن در منطقه ای نسبتا وسیع است که یک واحد طبیعی، فرهنگی، اقتصادی و یا اجتماعی را تشکیل می دهد . این گروه از موزه ها نیز دارای چندین نوع مجموعه مختلف بوده و زمینه فعالیت آنها نیز گوناگون می باشد. همچنین تنوع مجموعه هایشان نیز افزایش می یابد. این موزه ها همانند موزه های ملی و عمومی، چند مجموعه ای بوده ولی در مقیاس کوچکتری مطرح می گردند و ماهیت مجموعه هایشان با توجه به منطقه ای که در آن فعالیت دارند، تفاوت خواهد کرد. به عنوان مثال در یک منطقه تاریخی و باستانی ماهیت اکثر آثار و مجموعه هاشان . تاریخی و باستانی بوده و آثاری نظیر مجموعه های هنری، مردم شناسی و … به منظور تقویت عرضه آثار تاریخی و باستان شناسی مجموعه تا بصورت ترکیبی به نمایش در می آیند. محدودیت اینگونه موزه ها در این است که چون یک شخص با یک انجمن محلی بانی آنهاست. معمولا عقیده خود را بر آن تحمیل می کند و به همین سبب ممکن است با نیازهای روز هم خوانی نداشته باشد.
2-1- 8-مکانیابی موزه ها
در گذشته غالباً زیباترین مکان – از نظر چشم اندازهای طبیعی و شهری – برای احداث موزه ها اختصاص می یافت ولی امروزه با افزایش اهمیت نقش آموزشی و تحقیقاتی موزه ها، مکانیابی آنها نیز از اهمیت خاصی برخوردار شده است. موزه ها در صورت برخورداری از موقعیت مناسب می توانند تاثیر قابل توجهی بر آگاهی افراد داشته باشند. مکانیابی صحیح موزه ها به اتخاذ نگرشی جدید در جهت جذب کسانی نیز می شود که تاکنون هرگز قدم به آستانه موزه نگذاشته اند. امروزه موزه ها بیش از پیش به عنوان مراکز فرهنگی تلقی می شوند. از اینرو علاوه بر دانشجویان و متخصصان می یابد امکانات لازم را برای سهولت دسترسی افرادی با زمینه های مختلف فراهم نمود. شناخت خصوصیات مخاطبین موزه و نحوه مراجعه، فردی یا گروهی آنها بر مکان یابی و چگونگی فعالیت آنها بسیار موثر است. به نحوی که می توان زمینه فعالیت موزه ها را بر حسب موقعیت مکانی آنها به صورت های زیر مورد توجه قرار داد.
الف – ارتقاء سطح فرهنگی و آموزشی یک منطقه
ب- ایجاد یک مرکز برای تحقیق و انتشار
ج- ایجاد مرکزی برای فعالیت های اوقات فراغت
از جمله عوامل موثر بر مکانیابی موزه ها می توان به موارد زیر اشاره نمود.
2-1-8-1-مقیاس عملکردی موزه ها
به طور کلی موزه ها بر حسب میزان عمومیت یا تخصصی بودن خود از مقیاس عملکردی متفاوتی برخودار هستند و از این بابت می توان آنها را در مقیاس شهر یا فراتر از آن دسته بندی نمود. موزه های عمومی بر حسب موضوع و ویژگی مجموعه های خود آمادگی پذیرفتن فعالیت های آموزشی و فرهنگی اضافه را داشته و از اینرو قابلیت تلفیق در سایر مجموعه های فرهنگی را دارا هستند. اینگونه موزه ها معمولاً در مقاطع مختلف شهر به خصوص در مراکز شهری قرار می گیرند. موزه های تخصصی و ویژه با توجه به محدودیت مراجعه عموم مردم به شهر، مراجعه متخصصان و دانش جویان به آنها معمولاً از محدودیت کمتری جهت استقرار در داخل شهر و بخصوص در مقاطع مرکزی شهر هستند. موزه هایی که از نظر نوع فعالیت و موضوع مجموعه هایشان وابسته به مکان ویژه ای مانند مناطق قدیمی و باستانی یا معادن و . . . هستند، به طور کلی محدود به استقرار در مجاورت این گونه مکان هستند.
2-1-8-2-مکانیابی موزه ها در داخل شهرها
امروزه موزه دیگر ساختمانی مجزا و کم و بیش مستقل نیست، بلکه منطقه ای است در میان سایر مناطق شهری
بدون تاکید بر یک برنامه ریزی شهری بخصوص. هر بخش معمولی شهر می تواند به طور موقت یا دائم جهت موزه مورد استفاده قرار گیرد و به دلخواه تغییر کند. اگر چه این دیده درحالت افراطی مستلزم یک سیستم کارآمد حفاظت و مراقبت، با یک نظم اجتماعی است که در آن ارزش های مادی از بین رفته است ولی در عین حال باید توجه داشت هر یک از این جنبه ها از اعتبار فلسفی خود برخوردار است. به هر حال این دورنما و نگرش های امروز عادی است و نشان دهنده مرزبندی بین مباحث فکری و دستاوردهای معماری است.مسأله استقرار موزه ها در داخل شهرها از این رو می باید در ارتباط با تأمین سایر امکانات مربوط به فرهنگ آموزش، فعالیت های علمی و اقتصاد و با توجه به توانایی موزه برای تاثیر بر انواع فعالیت های انسانی تا حد ممکن بررسی شود تا از این طریق از بروز موانع، چه روانی و چه جسمانی بین موزه و مردم، اجتناب گردد. بهترین مکان استقرار موزه ها در داخل شهر معمولاً مراکز شهری است. وجود امکانات مناسب برای انواع ارتباط از قبیل بحث های باز، سخنرانی، آموزش بیشتر در کتابخانه موزه، برنامه ها و وقایع هنری، امکانات رستوران موزه، برنامه های مخصوص کودکان به همراه بسیاری برنامه های دیگر در رابطه با اوقات فراغت بازدیدکنندگان از جمله عوامل موثردر استقرار موزه های عمومی همراه با سایر فعالیت های فرهنگی و هنری است. از این رو طبیعی است که در این شرایط استقرار موزه ها در مرکز شهر در عین حال همراه با دیگر فعالیت های فرهنگی عمده مانند کتابخانه، تاتر و سینما باشد. درعین حال باید توجه داشت که وجود فعالیت های متشکل اداری و تجاری در مراکز شهری که مانع توسعه اماکن مسکونی ودیگر فعالیت های فرهنگی می شوند.یک ناحیه برخوردار از انواع
تجهیزات و دارای مراکز آموزشی نیز برای استقرار موزه مناسب است. اعضاء این مراکز و نهادها به موزه گرایش لازم را دارا هستند و وسایل و تجهیزات و امکانات علمی این مراکز می تواندکمک بزرگی به کار آموزش و تحقیق در اینگونه موزه ها باشد. شکل گیری موزه ها در قسمتی از شهرها که از نظر امکانات آموزشی و فرهنگی محروم بوده اند به مفهوم تاکید بر نقش آموزشی و اجتماعی موزه است.
2-1- 8-3-مکانیابی موزه ها در خارج شهرها
شهر با فعالیت های بی پایانش پشت سر نهاده می شود و نوع دیگری از موزه در بیرون از شهر ظاهر می شود ،که در صورت امکان اغلب در نواحی خوش منظره و جذاب قرار دارد و از نظر گذراندن تعطیلات و سایر ایام فراغت نیز مطلوب هستند. انتقال چنین تجهیزات فرهنگی مهمی در عین حال، شهر را فقیرتر می کند و ممکن است موزه نیز به نوبه خود آسیب ببیند چون خطر جدایی آن از سایر امکانات فرهنگی و آموزشی و تبدیل شدن به قربانی انزوای باشکوهش وجود دارد، بخصوص اگر مکان انتخاب شده از شهر خیلی دور باشد. پیدایش اتومبیل حداقل در اروپا و امریکا، صحبت از یک جامعه متحرک را که فاصله برای آن اهمیت چندانی ندارد، ممکن ساخت و به علاوه این امر اغلب بهانه ای برای رانندگی به بیرون از شهر در تعطیلات آخر هفته گردید. بنابراین اکثر بازدیدکنندگان موزه های واقع در خارج از شهر به طور عمده در تعطیلات آخر هفته و تعطیلات عمومی به اینگونه موزه ها می روند. چنین موزه هایی علاوه بر عملکردهای سنتی، باید سعی در حفظ فضایی غیر رسمی داشته و بازدید کننده لاقل از امور روزمره و فشار زندگی روزانه، احساس آسودگی کند. موزه باید به شهر نشین خسته، امکان تفریح و تجدید قوای روحی و روانی عرضه کند. حتی می تواند یک فرد عادی را به زائر آثار هنری تبدیل کرده و به جستجوی مکانی وادارد که در محاصره ترافیک شهر نیست و به نور و هوای مصنوعی نیاز ندارد. در بیرون شهرکه صلح و ثبات حکمفرماست و اشعه های خورشید از هاله ای از دود عبور نمی کنند، امکان برخوردی بین انسان و هنر وجود دارد که انسان را قادر به کشف دوباره طبیعت واقعی خود می سازد.انسان مدرن تفریح را به صورت فرار یا فرجه ای در فشارها و تنش های زندگی و کار روزانه می بیند، یکی از راه های مقابله با این تنش انجام کاری در نقطه مقابل کار اجباری روزمره است. وی تمایل دارد استعداد و مهارتش را در محلی پرورش دهد که نسبت به محیط زندگی روزانه اش که در طول یک روز یا یک سال عادی استفاده می کند، دورتر باشد. همه اینها به ظاهر حاکی از لزوم وجود فاصله ای بین موزه و شهر است.
تحقیق در عملکرد این گونه موزه ها نیز از جهات زیراهمیت بسیار دارد:
ارزیابی کیفیت های تماشایی منطقه
توصیفات احساسی نظیر زیبا، جالب نباید تنها ضابطه تعیین جاذبه های یک منطقه در خارج از شهر باشد و ارزیابی کمی ویژگی های منطقه نیز ضروری است. برای این منظور باید مهمترین ویژگی های منطقه شناسایی و ارزیابی شود. وسعت کوهپایه ها، اراضی مجاور جنگل ها، کنار رودخانه و دریاچه باید به عنوان یک شیوه سنجش جذابیت نسبی نواحی مختلف تحت بررسی، اندازه گیری و مقیاس قرار گیرد. تحقیق درباره شرایط آب و هوایی از نظر تشخیص شرایط جوی برای فعالیت موزه نیز ضروری است و مناطقی که از نظر آب و هوایی نامناسب تشخیص داده می شوند، حذف شده یا چند معیار خاص در طراحی آنها پیش بینی می شود.
تجهیزات پشتیبانی
شاید ناحیه تحت بررسی به خودی خود تعدادی مراکز جالب داشته باشد. با این حال باید بین مراکز جالب فرهنگی و تاریخی نظیر قلعه ها، قصرها، شهرها و دهکده های تاریخی و مراکز فعالیت هایی چون ورزش های زمستانی، قایقرانی و شنا، اردوگاه ها و دهکده های پر طرفدار برای تعطیلات و سفرهای آخر هفته، تمایز قایل شد.تحقیقات از بازدیدکنندگان موزه ها نشان داده که اکثر آنها توریست هستند. به این ترتیب موزه هایی که در نواحی تعطیلاتی قرار دارند، حداقل در فصل تعطیلات می توانند انتظار تعداد زیادی بازدیدکننده را داشته باشند.
بازدیدکنندگان
اگر چنین مراکز جالبی در منطقه یافت نشود، تجزیه و تحلیل بازدیدکنندگان بالقوه باید در شهرها و دهکده های مجاور

                                                    .