دانلود پایان نامه

marz [mlc | Av. marəza- | M mrz | N ~]
(تنجیم)
* مرز: حدّ
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
توضیحات: منجمان هر برجی را از نظر جهات به پنج قسمت نامساوی تقسیم بندی کرده و برای هریک از این قسمتها، سیاره ای حاکم کرده و برای آنها ویژگی هایی قایل می‌شوند تا بتوانند از آنها احکام را استخراج کنند. در تنجیم، به هر یک از این قسمتها، به فارسی «مرز» و به عربی «حدّ» می‌گویند (بیرونی، 1352: 408، 409). (نک. ēwēnag)
ریشه شناسی: صورت جنوب غربی این واژه māl- «مالیدن» است (نیبرگ، 1974: 127)؛ ایرانی آغازین: *mard- (نیبرگ، 1974: 127)؛ سانسکریت: mṛd-, mṛṡ- «گرفتن، لمس کردن، مغلوب کردن، مالیدن» (مونیرویلیامز، 1960: 830-831)؛ اوستایی: marəza- «مرز، محدوده» (بارتولومه، 1904: 1153)؛ marz- (کلنز، 1995: 44)؛ فارسی میانه: marz «مرز، سرحد؛ در نجوم: قران» (مکنزی، 1373: 105)؛ «مرز» (بهار، 1378: 59)؛ «مرز، حد» (بهار، 1345: 281)؛ marzihistan [mlcyhstn’] «در تماس بودن، (نجوم) در اجتماع بودن» (نیبرگ، 1974: 127)؛ فارسی میانه اشکانی: marz [mrz] «مرز، حدود» (بویس، 1977: 58)؛ فارسی نو: مرز؛ انگلیسی: terms «مرز» (مکنزی، 1964: 516)؛ معادل عربی: حدّ.
§§§
Mā̌šā̌ha(g) [Paz. mašāha, māšāha, maš́āha]
(منازل قمر)
* ماشاهه: خانه سیزدهم ماه. از 10 درجه از برج خوشه تا 23 درجه و 20 دقیقه همان برج.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
بسامد و خوانش: این واژه بعنوان منزل قمری تنها یک بار در بندهشن (2: 2) بکار رفته است. املاهای مختلف این واژه در نسخ مختلف بندهشن عبارتند از: در TD1 با املای پازند (mašāha)؛ در TD2, DH, M51 با املای پازند (māšāha)؛ در K20, K20b با املای پازند (maš́āha)؛ (پاکزاد، 2005: 35پ42). کلیه پژوهشگران در حالی که از بررسی ریشه شناسی این واژه چشم پوشی کرده‌اند، این واژه را به صورت Māšāha خوانده‌اند: این واژه را بهار (1345: 404)، بهزادی (1368: 5)، و یوستی (1868: 127) به صورت Māšāha ؛ انکلساریا (1956: 31)، به صورت Mâšâha ؛ و پاکزاد (2005: 35)، به صورت Mā̌šā̌ha ثبت کرده‌اند.
توضیحات: در بندهشن، منزل قمری «ماشاهه»، خانه سیزدهم ماه است که معادل آن در هندی Hásta به معنی «دست» نام دارد. این منزل در قسمت میانی برج خوشه قرار دارد و معادل عربی آن «عَوّاء» به معنی «پارس کننده» است. ستارۀ شاخص این منزل در لاتین Auva (δ سنبله) نام دارد. بهار (1375: 59)، این ستاره را که ستارۀ پنجم از برج سنبله است، با ستارۀ β یکی گرفته است. مطابق مونیرویلیامز (1960: 1294)، هندیان منزل Hasta را با صورت فلکی کلاغ (Corvus) تداعی می‌کنند. مطابق التفهیم (بیرونی، 1352: 106)، نام ستارگان کلاغ، «خباء» و یا «تحت سماک» است. بنابر لغتنامه دهخدا، عواء چهار یا پنج ستاره از سنبله را در بر می‌گیرد که به شکل حرف الف هستند؛ این منزل را «ورک‌الاسد» و «عرقوب‌الاسد» نیز می‌نامند و چون همانند سگی است که بدنبال شیر می‌دود و پارس می‌کند، اعراب نام آنرا «طارده‌البرد» و «عواءالبرد» نیز می‌گویند؛ نام این منزل در فارسی «متراک» است.
§§§
Mayān [Paz. maīān, miīān, mīīān | Av. maiδiiāna- | MP mdyˀn’ | M myˀn]
(منازل قمر)
* میان: خانه یازدهم ماه. از 13درجه و 20 دقیقه برج شیر تا 26 درجه و 40 دقیقه همان برج.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
بسامد و خوانش: این واژه به عنوان منزل قمری فقط یکبار در بندهشن (2: 2) ذکر شده است. املای آن در نسخه های مختلف بندهشن به صورت پازند و به شرح زیر است: در TD1, TD2, DH با املای (maīān)، در K20, M51 با املای (miīān)، و در K20b به صورت (mīīān) (پاکزاد، 2005: 35پ40). هنینگ (1942: 243) و دیگر پژوهشگران این واژه را «میان» ترجمه کرده اند و منظور از آن میان صورت فلکی شیر است. خوانش های مختلف پژوهشگران به شرح زیر است: یوستی (1868: 127) miīān به معنی «میانِ …» و معتقد است نام اصلی این منزل قمری افتاده است؛ هنینگ (1942: 243) miyān ؛ انکلساریا )1956: 31) Maîân ؛ بهزادی (1368: 5) mayān .

مطلب مرتبط :   ابعاد اجتماعی خوشه های صنعتی

دسته بندی : علمی