جستجوی مقالات فارسی – سیره پیامبرو اهل بیت (علیهم السلام) درآموزش قرآن- قسمت ۶

“… عربیاً لعلکم تعقلون”.
در برخی آیات دیگر نیز مساله عربی بودن قرآن کریم و لزوم آن، بیان شده، مانند:
“کتاب فصلت آیاته قرآناً عربیا لقوم یعلمون”.[۸۷]
“ولو جعلناه قرآناً اعجمیاً لقالوا لولا فصلت آیاته ءاعجمیّ و عربیّ…”.[۸۸]
از این آیات، چنین استفاده می شود که زبان قرآن دارای ماهیت ویژه است که هیچ زبانی دارای آن نیست، “تفصیل” آیات که در بیان قرآن مجید، لازمه فهم و درک آیات و تعقل و تدبر در آنهاست، تنها وتنها در زبان قرآن ممکن می باشد.
گویی قرآن کریم به خاطر تفصیل آیات خود، در چنین قالب و زبانی، فرود آمده؛ و این ضرورت تفصیل بوده که زبان “عربی مبین” را به عنوان منزل و قالب لفظی قرآن، برگزیده است. و گویی تکوین شخصیت انسان، به گونه که همواره، طالب تفصیل بوده و فطرت الهی او همواره در جستجوی هدایت “مفصل” بوده است.
و بدیهی است که مساله “تفصیل” به خودی خود، ارزش نداشته، بلکه از آن رو که لازمه و مقدمه و طریق تدبر و تعقل می باشد، همواره مطلوب انسان بوده:
“لقالوا لو لا فصلت آیاته”.
نتیجه می گیریم که ترجمه های قرآن، در هر سطحی از دقت و کمال و استحکام که باشند، در هر حال، مصداقی از “قرآناً اعجمیاً” بوده و خالی از “تفصیل” خواهند بود. هدف از “تفصیل” در آیات متعددی بیان شده:
“… یفصل الایات لعلکم بلقاء ربکم توقنون”.[۸۹]
“.. کذلک نفصل الایات لقوم یعقلون”.[۹۰]
“”کذلک نفصل الایات لقوم یتفکرون”.[۹۱]
“.. و کذلک نفص الایات و لتستیبن سبیل المجرمین”[۹۲]
“.. و لقد جئناهم بکتاب فصلناه علی علم هدی و رحمه لقوم یومنون”.[۹۳]
“.. قد فصلنا الایات لقوم یذکرون”.[۹۴]
“.. قد فصلنا الایات لقوم یفقهون”.[۹۵]
همان گونه که ملاحظه می شود، “تفصیل” در این آیات، به عنوان یک مقدمه و پیش نیاز برای “هدایت”، “رحمت”، “تذکر”، “تفقه”، “تفکر”، “تعقل”، “یقین” و بیان و تبین مطرح است. البته در برخی از این آیات ممکن است ، منظور از “آیات”، نشانه های تکوینی خدا در جهان خلقت باشد. در هر صورت، چیزی که در اینجا مراد، است جایگاه و نقش “تفصیل” می باشد، حال چه در مورد آیات قرآن، باشد و چه در مورد آیات نظام تکوین.

از جهت استنباط احکام:

“و کذلک انزلناه حکماً عربیا و لئن اتبعت اهوائهم بعد ما جائک من العلم ما لک من الله من ولی ولاواق[۹۶]
قید “عربی” برای حکم در این آیه، نشان می دهد که در متن اصلی احکام الهی که در قالب عربی قرآنی، بیان شده، گستردگی و عمق و اشارات بسیاری وجود دارد که ما را در هر عصر و مکانی از پیروی قوانین بشری، بی نیاز می کند و اگر این گستردگی و عمق در ترجمه های قرآن محفوظ می ماند و ما را در هر دوره و زمان از روی آوردن به قوانین بشری، بی نیاز می ساخت، دیگر قید “عربی”، بی مورد می بود.
از این رو، فقها از آغاز تا کنون، همواره کوشیده اند تا احکام فقهی را در همان قالب عربی قرآنی بیان کنند، و از ترجمه اصطلاحات فقهی بپرهیزند؛ تا مبادا احکام وسیع الهی را محدود سازند.
به همین جهت است که قرطبی تبلیغ قرآن را بوسیله ترجمه ناممکن می داند و می گوید؛ علمای اسلامی همگی اتفاق نظر دارند در اینکه نمی توان احکام قرآن را از ترجمه های آن استنباط کرد.[۹۷]

از جهت نور بودن قرآن:

بعضی از مخالفان ترجمه قرآن گفته اند: قران کریم، از آنجا که نور و روح،است ترجمه پذیر نیست؛ بلکه ترجمه آن را تباه می سازد. “… و انزلنا الیکم نوراً مبیناً”.
درنهج البلاغه خطبه ۱۴۷ آمده قرآن نه تنها کتاب هدایت و ارشاد، است بلکه خود، بسان انسانی کامل و پیامبری عظیم الشان، امام و شفیع است ، قرآن محل تجلی پروردگار می باشدبنابرسخن انحضرت در پرتو قرآن ، انسان کاملی ، همچون رسول اکرم (ص) عملا ترجمان القرآن می گردد، بنابراین، همان طور که نمی توان تصویر و شمایلی از چهره سراسر نور آن حضرت ترسیم کرد، همین طور نیز، نمی توان، قرآنی را که عین نوراست ، با کلمات و عبارات بشری ترجمه کرد.
تنها کلامی که در جهان خلقت، دارای حیات می باشد، کلمات زنده قرآن مجید است که همانند خدا، تا ابد، “حی لایموت” خواهد بود. بر خلاف سایر کلمات و سخن ها که بی جان و غیر فعال می باشند.
جهات دیگری نیز برای ترجمه ناپذیری قرآن، ذکر شده، از جمله:
اشتمال قرآن به ضرب المثل ها
وجودمتشابهات
نفوذ و جاذبه قرآن
“قرائت” و “استماع” و “اِنصات”، مانند:
و اذا قریء القرآن فاستمعوا له و انصتوا لعلکم ترحمون .[۹۸]
“استعاذه”، مانند: فاذا قرأت القرآن فاستعذ بالله من الشیطان الرجیم [۹۹]
“فرق” و “مکث”، مانند: و قرآناً فرقناه لتقرأه علی الناس علی مکث [۱۰۰]
“نیسان” و “اقراء”، مانند” سنقرئک فلا تنسی [۱۰۱]
“تدبر” مانند: افلا یتدبرون القرآن … [۱۰۲]
“نزول” و “تنزیل” و “انزال” و “تنزیل”؛ مانند: و بالحق انزلناه و بالحق نزل [۱۰۳]
الله نزّل احسن الحدیث کتاباً متشابهاً مثانی .. [۱۰۴]

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.