دانلود پایان نامه

در بیت موازنه رعایت شده است.
بین عیسی و موسی مراعات النظیر و بین موسی و عصا تناسب وجود دارد.
در بیت اغراق وجود دارد.
معنی بیت: عیسی (ع) با مقایسه‌ی مقام و مرتبه‌ی خود با رسول‌ اکرم(ص) خجالت زده و شرمنده می‌شود و در برابر راستی و عظمت معجزه‌ی ایشان حضرت موسی، عصای خود را می‌شکند.
38)بشنیده دولت او از سوسمار سخن آورده دعوت او از سنگ ریزه گوا
داستان ثنای سوسمار بر رسول این است که ابن عباس و عبدالله عمر نقل کرده‌اند که:
مرد اعرابی از جماعت بنی سلیم در بیابان سوسماری را شکار کرد که به خانه برد تا آن را بکشد و بریان نموده برای اهل و عیال خویش طعامی سازد. در میان راه به جمعی برخورد و از کسی سؤال کرد که اجتماع این مردم برای چیست؟ گفتند محمدبن عبدالله، دعوی پیغمبری کرده و این مردم گرد شده که نزد او بروند. صیاد خود را در میان آن جمع افکند و آهنگ رسول خدا نمود. رسول در مسجد مدینه نشسته بود، اعرابی درآمد و در برابر رسول بایستاد، ندا در داد و گفت ای محمّد! و به پیغمبر گفت که تو آن ساحر دروغ گویی که آسمان بر دروغگویی مانند تو سایه نینداخته است. تو ادعا می‌کنی که در آسمانها خدای است که ترا بر سیاه و سفید مبعوث کرده است. سوگند به لات و عزّی اگر بیم نداشتم که طایفه و قبیله من مرا شتابکار بخوانند هر آینه ترا با این شمشیر می‌کشتم. عمر خطّاب چون این جسارت را از آن اعرابی بدید پیش دوید که او را بکشد. پیغمبر نرمک عمر را فرمود: ای ابوحفص! بجای باش و به حلم می‌کوش و او را یک ساعت به من واگذار. آنگاه روی به اعرابی آورد و فرمود: ای برادر بنوسلیم! این است کار و کردار عرب که بر ما می‌تازند و بر پیشانی ما سخنان درشت و خشن را می‌گویند. ای اعرابی! قسم به کسی که مرا به پیغمبری مبعوث کرد هر که مرا در دنیا زیان برساند به آتش معذّب گردد. اعرابی! مسلمان شو تا از آتش دوزخ برهی و برادر ما باشی در اسلام. این سخنان بر اعرابی گران آمد و در خشم شد. گفت سوگند به لات و عزّی که به تو ایمان نیارم مگر اینکه این سوسمار به سخن آید و به راستی تو گواهی دهد و به تو ایمان آورد، و سوسمار را در برابر پیغمبر به زمین افگند. سوسمار راه گریز پیش گرفت.
حضرت فرمود: ای سوسمار! به سوی من بیا در زمان روی برتافت و به جانب پیغمبر پیش آمد و در روی آن حضرت نگران ایستاد. رسول خدا فرمود:«یا ضبّ من ربّک»؟ ای سوسمار خدای تو کیست؟ سوسمار جواب داد که: خدای من جبار کائناتست و آنگاه گفت:«و من انا یاضّب»؟ ای سوسمار! من که‌ام؟ من کیستم؟ سوسمار به فصاحت و بلاغت تمام بطوری که حاضران فهم کردند گفت تویی محمدبن عبدالله. رسول فرمود کدام کس را عبادت می‌کنی؟ گفت خدایی که حبه را بشکافت و مخلوقات را بیافرید و ترا ای محمد! برگزید و حبیب خویش فرمود. اعرابی چون این سخن بشنید خواست تا برود. رسول خدا گفت یا اعرابی! چنانکه آمدی باز می‌گردی؟ و بدین خرسندی! گفت: یا محمد! نه چنانکه درآمدم باز می گردم به خدا سوگند که چون درآمدم بر روی زمین در دلم از تو دشمن‌تر کس نبود و اکنون که همی بازگردم بر روی زمین از تو عزیزتر کس نیست.گفت: عجبا! سوسماری که من در بیابان صید کنم و در آستین نهم بدین گونه با محمد سخن گوید و به نبوت او شهادت دهد من چه کس باشم، که بعد از دیدن، گردن ننهم یا رسول‌الله! دست فرا ده تا با تو بیعت کنم و شهادتین گفته و مسلمانی گرفت.
و شیخ عطار در منطق‌الطیر تلمیحی بدین حدیث دارد آنجا که می گوید:
دعوت حیوان چو کرد او آشکار شاهدش بزغاله بود و سوسمار
(منطق‌الطیر به اهتمام مشکور، ص 20)
و سنایی در حدیقه، صفحه 74 فرماید:
سوسماری ثنای او گوید اژدهایی رضای او جوید
(تعلیقات دیوان مجیر، صص 454و453و452)
معنی بیت: دولت حضرت محمد(ص) آنقدر بلند مرتبه است که حتی سوسمار و سنگریزه بر نبوت و بزرگواری او شهادت می‌دهند و زبان به سخن می‌گشایند.
39)از بهر گرسنگان در قحط سال هدی بنهاده خوان کرم در داده بانگ صلا
گرسنه بنا به ضرورت وزن به سکون را و ضم سین خوانده می‌شود.
خوان کرم: اضافه تشبیهی.
بانگ صلا دادن: بانگ و فریادی که درویشان و فقرا را به طعام می‌خواند (فرهنگنامه شعری).
کریمان و صاحبان نعمت در قحط سالی‌ها که اتفاق می‌افتاد خوان سخاوت گسترده و گرسنگان قبیله و قوم را مهمان خود می‌کرده‌اند و این از صفات خوب بنی هاشم شمرده شده است.
معنی بیت: حضرت محمد در ایامی که قحطی بود، سفره‌ای از کرامت و هدایت گشوده و همه انسانها را به نور و هدایت خوانده است.
40)در بند دعوت او سلطان جان و خرد در دام همت او سیمرغ جود و سخا
بند دعوت: اضافه تشبیهی.

مطلب مرتبط :   برنامه های تلویزیونی

دسته بندی : علمی