تحلیل تأثیر ابعاد مسوؤلیت اجتماعی بر پیشبرد اهداف سازمانی درستاد سازمان بهزیستی کشور- قسمت …

۳- همکاری با سایر نیروهای اجتماعی که در تلاش برای ارتقاء استانداردهای بهداشت آموزش، ایمنی محیط کار و بهبود اوضاع اقتصادی هستند؛
۴- سعی در ایجاد انگیزه برای توسعه پایدار و به عهده گرفتن نقش اول در حفظ و نگهداشتن محیط مادی و محافظت از منابع زمینی؛
۵- حمایت از صلح، امنیت، تنوع و انسجام اجتماعی؛
۶- احترام به اصالت فرهنگ های محلی؛
۷- تلاش برای یک ” شهروند شرکتی خوب ” بودن از طریق اهدا ی خیرخواهانه، مشارکت های آموزشی و فرهنگی، مشارکت در اجتماع و امورمدنی.
شبکه همیاری های اجتماعی که از چندین سازمان زیست محیطی تشکیل شده، معتقد است؛ مسوؤلیت اجتماعی شرکتی، وظیفه ای اخلاقی و رسالتی خیرخواهانه است .در حالی که میزگرد کاکس به طور جهانی ازحقوق بشر، کیفیت زندگی و توسعه پایدار دفاع می کند، شبکه همیاری های اجتماعی فقط بر روی موضوعات محلی تأکید دارد .اصول شبکه همیاری های اجتماعی به قرار زیر است:
۱- ایجاد مکانیسم های رسمی برای به حداکثر رساندن و تقویت ارتباط دو جانبه با اجتماعات محلی که شرکت ها در آنجا فعالیت می کنند. حتی المقدور سعی شود با اعضا ی محلی برای بهبود سلامتی، آموزش، ایمنی محیط کار، تنوع و توسعه اقتصادی همکاری شود؛ تجارت کانادایی برای مسوؤلیت اجتماعی عبارت است از تغییر در شیوه تجارت از طریق حمایت شرکت های کانادایی جهت بهبود و ارتقای عملکرد و مسوؤلیت های اجتماعی.
۲- اجتماعات محلی را به عنوان یک ذی نفع در شرکت، باید در فرایند تصمیم گیری و در برنامه و فعالیت ها مشارکت داد و آنها را از تأثیر تولیدات، خدمات و اقدامات شرکت آگاه ساخت؛
۳- استفاده از تدارکات و منابع موجود برای بهبود اقتصاد محلی و توسعه اجتماعی که تا حد امکان سعی شود به نفع جوامع محلی و به منظور ایجاد فرصت های شغلی و استخدام فعالیت ها و سرمایه گذاری ها درجوامع محلی صورت گیرد؛
۴- کمک به جوامع محلی از طریق تدارک برنامه و راهکارهایی که به طور دقیق باعث بهبود و ازدیاد اختیارات کارکنان و فعالیت های خیرخواهانه می شود .کمک های دوستانه از نوع کالا و خدمات به سازمان های محلی ارائه شود؛
۵- حداقل به یک موضوع بحرانی در محل توجه شود و تلاش برای رفع مشکلات از طریق تأثیرات سیاسی و اقتصادی؛
۶- سعی شود با رضایتمندی به شیوه ای دوستانه یا با کمک های مالی به نمایندگان شرکت ها و مؤسسات و سازمان های محلی که مایلند در صدد خلاقیت و نوآوری برآیند، کمک شود؛
۷- در انتخاب کارهای خیرخواهانه از نظر ات کارگران و مشتریان استفاده شود؛
۸- به منظور آموزش و استخدام اعضای بیکار، اقلیت و حاشیه ای درجوامع محلی تلاش صورت گیرد؛
۹- برقراری ارتباط بین شرکا با ارزیابی و گرو ه های محلی به منظور ارتقای علل پیشرفت اجتماعی.
کلارکسون[۶۴]( ۱۹۹۵ ) در مروری مفصل بر مقالات نظری و ۷۸ حوزه مطالعاتی درخصوص عملکرد اجتماعی شرکت ها، مسوؤلیت اجتماعی شرکت ها و حساسیت اجتماعی شرکت ها، نتیجه می گیرد :”هنوز نظریه ای جامع در مورد این موضوع مهم تدوین نشد ه است تا بتواند ما را در جمع آوری نظام مند سازماندهی و تحلیل داد ه های مربوطه یاری کند”.کلارکسون استدلال می کند؛ بهتر است از مدل ها و روش شناسی های بی فایده در این خصوص با موضع مسئولیت اجتماعی شرکت ها دست کشیده و به نظریه ذی نفعان توجه شود .نظریه ذی نفعان از این استدلال استفاده می کند که علاوه بر افراد دارنده سهم مالکانه در شرکت، بسیاری از افرادو گرو ه های دیگر نیز در آن شرکت علا یقی دارند و رفتار شرکت و نحوه راهبری آن، بر علایق آنها اثر می گذارد، بنا براین باید حقوق و علا یق این طیف گسترده از ذی نفعان، در سیاست ها و رفتار شرکت دیده شود.
۲-۴-۸-رایج ترین مدل ها از مسوؤلیت اجتماعی شرکت در کشورهای در حال توسعه:
توسعه و تعالی مسوؤلیت اجتماعی زمانی شکل گرفت که تفکر اقتصادی حاکم بر منفعت گرایی، رقابت و بهره وری تمرکز داشت. توسعه مسوؤلیت اجتماعی در قرن ۲۱ نیز به همان نسبت ادامه داشت و آنرا تبدیل به مفهومی باورپذیر برای یک جامعه توسعه یافته نمود و مشارکت جامعه را در تجارات افزایش داد. گسترش مسوؤلیت اجتماعی همزمان بود با این درک که تجار نه تنها نمایندگان منافع شخصی خود بلکه نماینده منابع اجتماعی خود نیز هستند. تا دهه ۶۰ تمرکز صرف بروی شخص تاجران و مسئولان بود، شاید به این دلیل که نقش مهم سازمان به عنوان مرکز حیاتی قدرت هنوز کاملا درک نشده بود. به گفته کارول در دهه ۶۰ شاهد رشد عمده و مهم در تلاش برای رسمی کردن الزامات مسوؤلیت اجتماعی بودیم. در حالیکه در دهه ۸۰ تلاش بر اصلاح کردن تعاریف و مفهوم های سابق و تقسیم آنها به بخش های مختلف مانند اخلاقیات تجاری، تئوری ذینفعان بود.(جمالی[۶۵]،۲۰۰۷،۳)
بنا براین دو مدل از مسوؤلیت اجتماعی که همزمان با دوره تکامل و تکثیر این مفهوم است و بیشتر در کشورهای در حال توسعه کاربرد دارد عبارتند از: مدل اول، نظریه چهار قسمتی کارول در سال ۱۹۹۱ که به شکل هرم ارائه شده است، پایه آن مسوؤلیتهای اقتصادی و نوک هرم مسوؤلیت های بشردوستانه است. و مدل دوم، تعریف لانتوس است که مسوؤلیت ها را به سه نوع اخلاقی ، بشردوستانه و استراتژیک تقسیم کرده است.
۲-۴-۸-۱ مدل مسوؤلیت اجتماعی کارول
پروفسور کارول [۶۶] زمینه های مختلفی از مسوؤلیت اجتماعی را به منظور ارایه یک مدل با هم ترکیب کرد. کارول مسوؤلیت های اجتماعی هر بنگاه را در ۴ بعد مطرح کردکه عبارتند از:مسوؤلیت اقتصادی، قانونی، اخلاقی و نوع دوستانه .
کارول مدل رده های مسوؤلیت پذیری اجتماعی (۱۹۷۳) را در سال ۱۹۹۱ وقتی که او هرم مسوؤلیت اجتماعی شرکت را پیشنهاد داد، بهبود بخشید.(شکل ۲-۲)
در زیر به شرح این ابعاد می پردازیم:
مسوؤلیت اقتصادی به عنوان پایه و اساس که شالوده همه ابعاد در هرم مسوؤلیت اجتماعی شرکت است توصیف می شود و به عقیده کارول مهمترین بعد است زیرا یک سازمان می بایست به منظور ارتقای خود در بازار و منفعت رسانی به جامعه، سودآوری و بهروه وری داشته باشد.
(شکل۲-۲) مدل کارول از مسوؤلیت اجتماعی
نقش مدیران در اینجا است که امین و متعهد مالکان و سهامداران در مورد سرمایه آنها باشند وبطور مؤثر و شایسته مباشر آنها درکنترل دارایی های شرکتها نیز باشند. بنابراین مسوؤلیت اقتصادی این است که از طریق تولید با کیفیت خوب و قیمت منصفافه برای مصرف کننده، سودآوری سرمایه ها را در پی داشته باشد.(لنتوس[۶۷]، ۲۰۰۱)
مسوؤلیت قانونی در درجه کمتری از بعد قبلی قرار دارد نشان دهنده این اصل است که هرکسب و کار مستلزم پیروی از قوانین و مقرارات تعیین شده برای صلاح همگان است.[۶۸]
مسوؤلیت های قانونی ، وظایف قانونی، پیروی از قانون و بازی کردن طبق قوانین بازی را شامل می شود.چون جامعه همیشه به کسب و کارها اعتماد ندارد که درست عمل کنند، از اینرو قوانینی برای کنترل کسب و کارها مورد تصویب قرار می گیرد. قوانین نیز نقض های خاصی را در مورد تضمین عملکرد مسئولانه دارند: آنها گستره محدودی دارند و نمی توانند همه رویدادهای احتمالی را در بر بگیرند، واکنشی هستند، بجای اینکه کنش گرایانه باشند، به ما گوشزد می کنند که چه کار باید کنیم، و بجای اینکه بصورت داوطلبانه و از روی اعتقاد اخلاقی درونی اجرا شوند، بصورت غیر داوطلبانه و بدلیل ترس از مجازات اجرا می شوند. قوانینی چون قانون کار و تامین اجتماعی، قانون ایمنی و سلامت کار، قانون ضد فساد اقتصادی یا حفظ محیط زیست و….در زمره این قوانین جا می گیرند. (لنتوس[۶۹]۲۰۰۱،۹)
مسوؤلیت اخلاقی مبهم ترین بعدی است که کارول مطرح کرده است.این بعد به عنوان انتظارات جامعه از سازمان مبنی بر اینکه ارزشها و هنجارهای جامعه را مد نظر داشته باشد و به آنها احترام بگذارد توصیف می شود و فراتر از چارچوب قوانین مکتوب می باشد.
مسوؤلیت های اخلاقی پایبندی به اصول اخلاقی، انجام کارهای درست، عدالت، انصاف و احترام به حقوق مردم را در بر می گیرد.کسانی که مسوؤلیت های اخلاقی را می پذیرند مانع از آسیب رساندن خود و دیگران به جامعه می شوند. مسوؤلیت های اخلاقی، سیاستها، اصول، تصمیمات یا عملکردهایی هستند که اعضا جامعه از آنها انتظار دارند”فعالیت های مثبت” را افزایش دهند یا جلوی “فعالیت های منفی ” را بگیرند، حتی اگر لزوما در قانون مشخص نشده باشند. سرمنشاء این مسوؤلیت ها، اعتقادات مذهبی، سنت های اخلاقی، اصول انسانی و تعهدات حقوق بشر است.( همان منبع)
مسوؤلیت نوع دوستانه تلاشی داوطلبانه از سوی سازمان به منظور رسیدگی به مسائل و معضلات جامعه است.
این مسوؤلیت یعنی صرف نظر کردن از پول و زمان در جهت خدمات داوطلبانه، همکاری های داوطلبانه، کمک های داوطلبانه که اکثر بحث و جدل ها در مورد مشروعیت و حد و مرز مسوؤلیت اجتماعی شرکتها روی همین موضوع تکیه دارد. مسوؤلیت های بشردوستانه یعنی اینکه شرکت ها بدون هیچ گونه توقع از آنچه که برای کمک به جامعه انجام می دهند تا مانند یک شهروند شرکتی خوب باقی بمانند و برای افزایش امکانات اجتماعی تلاش کنند.از شرکت ها درخواست می شود که برای برطرف کردن مشکلات رفاه عمومی کمک کنند.برخی از این مشکلات شامل این موارد می شوند: بلایای شهری، معضلات اجتماعی، معضلات مواد مخدر و مشروبات الکلی، فقر، جرم، بی سوادی، کمبود بودجه برای موسسات آموزشی، بودجه ناکافی برای هنر، بیکاری های طولانی مدت، و دیگر مشکلات اجتماعی موجود در جامعه. در طول نیم قرن گذشته کسب وکارها کمتر با توجه به عملکرد اقتصادی و اخلاقی و قانونی مورد قضاوت قرار گرفته اند و بیشتر با توجه به کمک های اجتماعی شان در مورد آنها قضاوت شده است.
در یک یا دو دهه گذشته ما به طور روز افزون با چنین اقداماتی مانند کمکهای خیریه ای، برنامه های خدمات اجتماعی، اقدامات داوطلبانه کارکنان، سیاست طرفداری از محیط زیستی، برنامه های اعطای وام و تلاش ها برای بهبود سطح زندگی، روبرو هستیم. شرکتها بطور روز افزون سعی می کنند تا کمکهای خود را در راستای نیازهای مبرم کارکنان و مصرف کنندگان قرار دهند.
یکی دیگر از نکاتی که توسط طرفداران مسوؤلیت های بشر دوستانه مطرح شده این است که نهاد های کسب و کار و حکومت دو تا از قدرتمندترین نهادهایی هستند که متعهد برطرف کردن مشکلات اجتماعی شده اند.آنها معتقدند که بشر دوستی شرکت ها جایگزین مناسبی برای رفاه عمومی است؛ یا اینکه آن حداقل برای مواجهه با کاستیهای رفاه عمومی و به زیستن افراد جامعه ضروری است که در واقع دلیل آن تا حدودی مربوط به مخالفت شرکت ها در برابر مالیتهای بیشتر می شود.کارول معتقد است دیدگاه مسوؤلیت های بشر دوستانه طرفداران بیشتری از رفاه عمومی دارد، چرا که آن بصورت داوطلبانه است، افراد بیشتری درآن سهیم هستند و احتمالا کمک های مؤثرتری هم اهداء می شود؛ در حالیکه کمک های حکومتی مؤثر نیستند و بدلیل وجود تشریفات اداری و لزوم طی مراحل قانونی سرعت اعطای آن کمک ها بسیار پایین است.
۲-۴-۸- ۲ مدل مسوؤلیت اجتماعی لانتوس
لنتوس[۷۰](۲۰۰۱)، مسوؤلیت اجتماعی شرکت را به مسوؤلیت اجتماعی شرکت اخلاقی، مسوؤلیت اجتماعی شرکت بشردوستانه و مسوؤلیت اجتماعی شرکت استراتژیک تقسیم کرد.
مسوؤلیت اجتماعی شرکت اخلاقی، درخواستی است برای شرکتها تا اخلاقا برای جلوگیری از صدمات و آسیب هایی که می تواند در نتیجه فعالیت های آنها باشد مسوؤل باشند. دراین نوع مسوؤلیت اجتماعی شرکت از همه شرکت ها انتظار می رود و بایستی آن را انجام دهند.
مسوؤلیت اجتماعی شرکت بشردوستانه، یک نگرانی و توجه اختیاری واقعی است. و مسوؤلیت اجتماعی شرکت استراتژیک زمانی است که یک شرکت متعهد می شود فعالیتهای خدمات اجتماعی معینی از شرکت ر ا که اهداف کسب و کار استراتژیک را به انجام می رساند به پیش ببرد.
بنابر این، بر طبق نظر لنتوس، مسوؤلیت اجتماعی شرکت بایستی بر دو مفهوم تمرکز کند.
جلوگیری از آسیب ها و صدماتی که می تواند در نتیجه فعالیتهای شرکت باشد.
انجام اهداف استراتژیک کسب و کار.(سایفول [۷۱]،۲۰۰۶،۱۷۹)
۲-۴-۹ مزایای اجرای مسوؤلیت اجتماعی برای شرکتها
یکی از دلایل کلیدی که تمرکز بر مسوؤلیت اجتماعی شرکت دارد این است که پیامدهای تجاری شرکت هاباید با سطوحی از مسوؤلیت پذیری مطابقت داشته باشد. واقعیت این است که تجارت، برای چند میلیارد نفر از مردم در جایی که زندگی می کنند، آبی که می نوشند، هوایی که تنفس می کنند و به طور کلی کیفیت زندگی شان نقش دارد.[۷۲]
از سوی دیگر پذیرش مسوؤلیت اجتماعی، علاوه بر بهبود زندگی مردم، برای شرکتها نیز مزایایی به همراه دارد:
افزایش شهرت و اعتبار و حفاظت از نام تجاری شرکت که موجب افزایش مشتریان شرکت و در نتیجه سود می شود.[۷۳]

دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.