تاریخ صدر اسلام

دانشگاه بوعلی سینا
مشخصات رساله/پایان نامه تحصیلی
عنوان:
شخصیت حضرت علی (ع) در دو منظومه علی نا مه و خاوران نامه
نام نویسنده: نیلوفر انصاری
نام استاد راهنما: دکتر اسماعیل شفق
نام استاد مشاور: دکتر محمد طاهری
دانشکده: ادبیات و علوم انسانی گروه آموزشی: زبان و ادبیات فارسی
رشته تحصیلی: زبان وادبیات فارسی گرایش تحصیلی: عمومی مقطع تحصیلی: کارشناسی ارشد
تاریخ تصویب: 20/8/1391 تاریخ دفاع: 5/12/1392 تعداد صفحات: 189
چکیده:
امام علی (ع) به عنوان انسانی بر تر و متعلق به بشریّت شناخته می شود. و در حقیقت همۀ آرزوهای بشر در اعمال حضرت امیر(ع) تجسّم یافته و در متون نظم و نثر از منش و رفتار ایشان به عنوان نمونه والای یک انسان کامل یاد شده است. گاهی اوقات در شعر شاعران نکاتی را می بینیم که تقریباً همۀآنها بر اساس باور و اعتقاد شاعر و براساس صفای دل آنها گفته شده است. جایگاه آزاد حضرت علی (ع) در شعر فارسی جایگاهی بسیار والا و بلند مرتبه و بی نهایت گسترده است. از شاعران مدیحه سرا و عارف گرفته تا شاعران حماسه پرداز. از صفات با کمال و شکوه و عظمت علی (ع) نکات برجسته ای را می بینیم که ادبیات و شعر را به اوج زیبایی می رساند. گستردگی جلوۀ شخصیتی آن امام همام در گسترۀ ادب فارسی، تا به آن حد است که نمی توان در حدّ یک پایان نامه به تمام آن پرداخت. بنابراین در راستای انجام این تحقیق که حکم مقدمه را دارد. تنها به اشعار دو شاعر بزرگ آسمان شعر و ادب فارسی ( ربیعی و ابن حسام خوسفی ) اکتفا گردید و در حد توان سعی شد، تا سیمای علی (ع) از لابه لای اشعار این دو شاعر بزرگ مورد مطالعه قرار گیرد و بازگو شود. ابن حسام و ربیع، دو تن از شعرای بزرگ شعر و ادب فارسی هستند که شخصیّت والای علی (ع) آنان را وا داشته تا پیرامون آن حضرت، ابیاتی نغز و زیبا بسرایند. این دو شاعر توانا، برای این که شخصیّت علی (ع) را به طور کامل به تصویر بکشند، تمام زوایای زندگی آن حضرت را مورد کنکاش قرار داده‌اند. از جمله مسایل مورد توجه این دو شاعر، افضلیت حضرت علی (ع) است که هر یک از آن دو بنا بر اعتقاد و مذهب خویش، دلایلی را برای کسب مقام جانشینی رسول خدا (ص) عنوان می کنند که نویسنده به بیان ابیاتی که با فضایل علی (ع) در ارتباط است، پرداخته و آنها را مورد تحلیل قرار داده است، با این حال نخست بحثی پیرامون این دو کتاب در این پایان نامه آمده، که گر چه به عنوان مقدمه است، ولی ضرورت آن کاملاً احساس می شود. در این جا باید گفت، تمام این ابیاتی که در دیوان این دو شاعر، در ذکر فضایل حضرت علی (ع) موجود بوده، نویسنده استخراج نموده و آنها را تحلیل کرده است. فضایلی همانند: علم، شجاعت، عدالت، زهد و تقوی، کرامات ومعجزات حضرت علی (ع) و غیره… علاوه بر مناقب و فضایلی که این دو شاعر بدان پرداخته اند، چون در این تحقیق ضرورت داشته است که شمه ای از تاریخ صدر اسلام نیز ذکر شود و حوادثی که به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به زندگانی حضرت علی (ع) پیوند می یابد، بازگو شود. نویسنده مطالبی کوتاه در این مورد را نیز بیان داشته است. در ضمن تصویرهایی که این دو شاعر بزرگ از سیمای مبارک حضرت امیرالمؤمنین (ع) به دست داده اند به صورت تطبیقی،بحث شده است. و در پایان نیز به بررسی تطبیقی فنون فصاحت و بلاغت این دو منظومه پرداخته ایم.
واژههای کلیدی: واژگان کلیدی: حضرت علی (ع)، علی نامه، خاوران نامه،حلم،شجاعت، جوانمردی
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: طرح پژوهشی
1-1- مقدمه 3
1-2- بیان مسئله و ضرورت انجام پژوهش 8
1-3- سابقۀ انجام پژوهش 8
1-4- اهداف پژوهش 9
1-5- فرضیه های پژوهش 9
1-6-روش تحقیق 9
فصل دوم:کلیات پژوهش
2-1- جریان خلافت بعد از نبی اکرم (ص) 13

                                                    .