دسترسی متن کامل – تأثیر تنش خشکی در مرحله زایشی بر عملکرد و اجزاء عملکرد سه رقم آفتابگردان- قسمت …

۶

۱۶

۱۶

۳۵/۲

ارتفاع بوته

n.s861/5

٭٭۶۵/۱۰۳۹

۴۹۱/۳

٭٭۵۲۸/۱۶۴۳

٭٭۳۸/۵۶

۷۹۲/۷

۵۰۳/۶

۴-۵۷: مقایسه میانگین ارتفاع بوته در سطوح مختلف خشکی (تیمارهای تنش)
۴-۵۸: مقایسه میانگین ارتفاع بوته در ارقام مختلف
۴-۵۹: مقایسه اثر متقابل تنش و رقم بر میانگین ارتفاع بوته
۴-۷-۶٫ اثر تنش خشکی بر عملکرد بیولوژیک:
نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که بین سطوح مختلف تنش خشکی (شکل ۴-۶۰) تفاوت معنی دار آماری در سطح ۱ درصد وجود دارد (جدول ۴-۸). بطوریکه بیشترین عملکرد بیولوژیک مربوط به تیمار شاهد با ۹/۱۷۲۷۴ کیلوگرم در هر هکتار و کمترین عملکرد بیولوژیک مربوط به تیمار تنش شدید (Fc25%) (4/5706 کیلو گرم در هر هکتار) بود. (میزان عملکرد بیولوژیک تیمارهای تنش ملایم (Fc75%) و تنش نسبتاً شدید (Fc50%) به ترتیب برابر با ۱۳/۱۲۸۱۳ و ۷/۸۰۳۳ کیلو گرم در هر هکتار بود).
بین ارقام مختلف (شکل ۴-۶۱) نیز تفاوت معنی دار آماری در سطح ۱ درصد از لحاظ عملکرد بیولوژیک وجود داشت (جدول ۴-۸). رقم های سن۳۳ با عملکرد بیولوژیک ۱۲۹۶۳ کیلو گرم در هر هکتار بیشترین و رقم بلیزر با ۳/۸۶۴۴ کیلو گرم در هر هکتار کمترین عملکرد بیولوژیک را از خودشان دادند. رقم یوروفلور دارای عملکرد بیولوژیک به میزان ۸/۱۱۲۶۳ کیلوگرم در هر هکتار بود.
اثر متقابل تنش و رقم بر عملکرد بیولوژیک (شکل۴-۶۲) نیز در سطح آماری ۱درصد معنی دار گردید (جدول ۴-۸). به نحوی که رقم های سن۳۳ در تیمار شاهد دارای بیشترین عملکرد بیولوژیک (۴/۱۹۵۴۶کیلوگرم در هر هکتار) و رقم بلیزر در تیمار تنش شدید دارای کمترین عملکرد بیولوژیک (۴/۳۴۱۶ کیلوگرم در هر هکتار) بودند. رقم های سن۳۳ در کلیه سطوح تنش خشکی دارای عملکرد بیولوژیک بیشتری نسبت به دو رقم دیگر بود. بیشترین اثر کاهشی تنش بر عملکرد بیولوژیکی ارقام مربوط به تنش نسبتاً شدید (Fc50%) در رقم بلیزر بود که عملکرد بیولوژیک را ۵۷/۵۴ درصد نسبت به تیمار تنش ملایم و ۱/۷۰ درصد نسبت به تیمار شاهد کاهش داد. کمترین اثر کاهشی تنش بر رقم در رقم یوروفلور مشاهده گردید. سوریان[۲۷۶] (۲۰۰۹) و پاریدا و داس[۲۷۷] (۲۰۰۵) نیز عنوان کردند که تنش خشکی در مرحله زایشی باعث تغییر در فرایند های فیزیولوژیکی و کاهش وزن خشک گیاه می گردد. ضریب همبستگی بین عملکرد بیولوژیک و ارتفاع گیاه (۸۷۰/۰ = r) مثبت و در سطح ۱ درصد معنی دار گردید (جدول ۴- ۹). همچنین در این جدول ضرایب همبستگی بین عملکرد بیولوژیک و LAI (شاخص سطح برگ) (۹۱۲/۰ = r) و بین ارتفاع بوته و LAI (960/0 = r) مثبت و بسیار معنی دار بود. چون عملکرد بیولوژیک با افزایش ارتفاع گیاه افزایش یافته و با افزایش ارتفاع گیاه بر تعداد گره ها برروی ساقه افزوده شده و نهایتاً افزایش تعداد گره ها باعث افزایش تعداد برگ در گیاه می شود که نتیجه آن همبستگی بالا بین عملکرد بیولوژیک، ارتفاع گیاه و میزان LAI است.
جدول ۴-۸: نتایج تجربه واریانس میانگین مربعات

منابع تغییرات
صفت
تکرار R خشکی D خطای آزمایش (Ea) رقم (V) رقم * خشکی
(V*D)
خطای آزمایش
(Eb)
ضریب تغییرات (cv)
درجه آزادی
(df)
۲ ۳