دسته بندي علمی – پژوهشی : تأثیر تنش خشکی در مرحله زایشی بر عملکرد و اجزاء عملکرد سه رقم …

۴-۷-۷٫ اثر تنش خشکی بر شاخص برداشت (HI[278]):
نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که بین تیمارهای مختلف تنش از نظر شاخص برداشت (شکل ۴-۶۳) تفاوت معنی داری در سطح ۱ درصد وجود داشت (جدول ۴-۱۰). بیشترین میزان شاخص برداشت در تیمار شاهد (Fc) و کمترین مقدار شاخص برداشت در تیمار تنش شدید (Fc25%) مشاهده شد (به ترتیب برابر با ۲۱/۳۷ درصد و ۵۱/۳۱ درصد).
بین ارقام نیز از لحاظ شاخص برداشت (شکل ۴-۶۴) تفاوت معنی داری در سطح ۱ درصد وجود داشت (جدول ۶-۱۰). بیشترین شاخص برداشت در رقم بلیزر به میزان ۶۷/۳۶ درصد و کمترین شاخص برداشت در رقم های سن۳۳ با ۹۷/۳۱ درصد مشاهده گردید. (شاخص برداشت رقم یوروفلور به میزان ۳۴/۳۵ درصد بود).
در بررسی اثر متقابل تنش و رقم بر شاخص برداشت (شکل ۴-۶۵) نیز تفاوت آماری در سطح ۱ درصد مشاهده گردید(جدول ۴-۱۰). بیشترین شاخص برداشت در رقم بلیزر در تیمار شاهد مشاهده گردید (۳۳/۳۹ درصد) و کمترین میزان شاخص برداشت در رقم های سن۳۳ در تیمار تنش شدید (Fc25%) مشاهده شد. بیشترین تاثیر تنش خشکی بر شاخص برداشت در رقم های سن۳۳ در تنش نسبتاً شدید (Fc50%) مشاهده گردید. کمترین میزان اختلاف در بین تیمارهای تنش از لحاظ شاخص برداشت در رقم یوروفلور مشخص گردید (در تیمار شاهد برابر با ۵۳/۳۶ درصد و در تیمار (Fc25%) برابر با ۴۹/۳۳ درصد). گمنز و فررز[۲۷۹] (۱۹۸۶) بیان نمودند که شاخص برداشت در گیاه آفتابگردان بیشتر تحت تاثیر شرایط محیطی و مدیریتی قرار می گیرد. سیدیکو و وان[۲۸۰] (۱۹۹۴)، نیز عنوان کردند که تنش خشکی باعث کاهش مقدار شاخص برداشت می شود. برمر[۲۸۱] و همکاران (۱۹۸۶) در طی تحقیقی که بر روی آفتابگردان و سورگم انجام دادند دریافتند که علاوه بر کاهش عملکرد، شاخص برداشت نیز براثر تنش رطوبتی کاهش می یابد. مظفری و همکاران (۱۳۷۵) و فررز[۲۸۲] و همکاران (۱۹۸۳) در مطالعه خود دلیل کاهش شاخص برداشت بر اثر تنش خشکی را کاهش قطر طبق، تعداد دانه در طبق و افزایش درصد پوکی دانه ها اعلام کردند. نتایج تحقیق فلنت[۲۸۳] و همکاران (۱۹۹۶)، نشان داد شاخص برداشت با شدت یافتن تنش خشکی کاهش می یابد. چمینی[۲۸۴] و همکاران (۲۰۰۲) عنوان کردند که وقوع تنش رطوبتی در مرحله گرده افشانی و رسیدگی فیزیولوژیکی تاثیر معنی دارای روی شاخص برداشت داشته است.
جدول ۴-۱۰: نتایج تجربه واریانس میانگین مربعات

منابع تغییرات
صفت
تکرار R خشکی D خطای آزمایش (Ea) رقم (V) رقم * خشکی
(V*D)
خطای آزمایش
(Eb)
بلوک * رقم
(V*R)
ضریب تغییرات (cv)
درجه آزادی
(df)
۲ ۳ ۶ ۲ ۶ ۱۶ ۱۶ ۱۲/۱
شاخص برداشت n.s005/0 ٭٭۷۰۹/۶۲ ۰۵۰/۰ ٭٭۶۳۱/۶۹ ٭٭۱۰۳/۶ ۱۵۰/۰ ۰۸۱۳۶/۰