دانلود پایان نامه

قبل از انقلاب فقها راجع به این موضوع در حد پاسخ به استفتا اکتفا می‌کردند. در این میان امام خمینی (ره) مسائل متعددی را در تحریر الوسیله به این موضوع اختصاص داده‌اند (خمینی، 1408ق، ج2، ص 559) و دیگران نیز درباره آن بحث فقهی مستدلی را مطرح نموده‌اند (حسینی روحانی، بی‌تا، ج1، ص 6).
بعد از انقلاب اسلامی ایران و حضور روحانیون در صحنه اجتماعی و لزوم انطباق مسائل جاری کشور؛ مسائل شرعی،حوزویان، را واداشته مقالات مستقلی دراین زمینه به رشته تحریر در آورده‌اند (مؤمن (1374)؛ حرم پناهی (1376)، یزدی (1375)، و…).
1-5-3- پیشینه اخلاقی موضوع
بنا بر روایت کتاب مقدس و قرآن کریم، سارا همسر حضرت ابراهیم (ع) زمانی که متوجه نازایی خود شد، کنیز مصری خود هاجر را به عقد شوهرش در آورد و حاصل این ازدواج تولد فرزندی به نام اسماعیل بود (کتاب مقدس, سفر پیدایش، باب شانزدهم، به نقل از دلیرراد، حسینعلی فام و جعفری زاده، 1386، ص207؛ سوره هود، 71-73، ابراهیم، 39). این اولین مورد مکتوب از روش جایگزینی مادر به منظور بچه‌دار شدن بوده است. راحیل، همسر حضرت یعقوب(ع) نیز چون خود را نازا یافت کنیز خود، بلهه، را به یعقوب داد تا از او اولادی بیابد (کتاب مقدس، سفر پیدایش، باب سی‌ام، به نقل از دلیرراد، حسینعلی فام و جعفری زاده، 1386، ص207) البته به لطف خداوند متعال هر دوی این زنان چندین سال بعد صاحب فرزندانی شدند، اسحاق از سارا و یوسف از راحیل، که هر دو از پیامبران بزرگ الهی بودند. در قرآن کریم از حضرت زکریا (ع) نیز یاد شده که زن نابارور او سرانجام در سنین پیری به خواست خداوند متعال صاحب فرزند مثال شد (سوره مریم/7-9). در حال حاضر نیز در برخی مناطق دنیا زنان به این روشها متوسل می‌شوند. به عنوان مثال، در کشور اتیوپی زن نازا با اصرار برای شوهر خود زن دیگری اختیار می‌کند و زن دوم و بچه‌های او را در منزل خود جای می‌دهد و به این ترتیب خانواده‌ای دو مادره تشکیل می‌گردد (کارکال ، 1997 به نقل از دلیرراد، حسینعلی فام و جعفری زاده، 1386، ص207).
طبق این تاریخچه مختصر، از گذشته‌های دور افراد نازا که حدود 10الی 15 درصد از زوجهای ازدواج کرده را تشکیل می‌دهند. در جستجوی روشهای مختلف برای حل مشکل ناباروری خود بوده‌اند. آنان همواره امیدوار بودند که خداوند متعال روزی به آنان فرزندی عطا فرماید و چنانچه نازایی به درمانهای معمول پاسخ نمی‌داد، یا ناچار به پذیرش بی‌فرزندی خود بودند و یا از همدیگر جدا می‌شدند. گاهی هم کودکی به فرزند خواندگی پذیرفته می‌شد. در مواردی که مشکل از زن بود، گاه مرد با رضایت یا بدون رضایت او به ازدواج مجدد یا چند همسری رو می‌آورد. اما امروزه با پیشرفتهای چشمگیر در فنون تولید مثل، روزنه‌های امید بسیاری برای زنان و مردان نابارور گشوده شده است (دلیرراد، حسینعلی فام و جعفری زاده، 1386، ص208).
در 25 ژوئیه سال 1978 دو پژوهشگر به نامهای پاتریک استپتو و رابرت ادوار برای اولین بار نوزاد دختری به نام لوئیس براون را به روش تلقیح خارج رحمی (IVF ) و کاشت مجدد جنین انسانی در رحم مادرش به دنیا آوردند (استپتو ، 1978، ج2، ص255).
دو سال بعد همان محققان، تولد نوزاد پسری را به این روش گزارش کردند. از آن زمان تاکنون هزاران نوزاد سالم با این روشها و حتی طرق جدیدتر در اقصا نقاط جهان به دنیا آمده‌اند. اولین مورد اهدای تخمک برای تلقیح خارج رحمی نیز در سال 1983 از استرالیا گزارش شده است (استینباک ، 2004، ص255).
«رحم جایگزین» قراردادی است که در آن زنی موافقت می‌کند تا جنینی را حمل و به دنیا آورد و نوزاد را به زوج دیگری واگذار نماید. در این حالت زنی که جنین را تا زمان تولد حمل می‌کند « مادر میزبان» یا «مادر جایگزین» یا «مادر به دنیا آورنده» نامیده می‌شود. اگر چه جایگزینی انواع مختلفی دارد، لیکن در این مقاله بیشتر جایگزینی به روش تلقیح خارج رحمی بحث شده است که دو نوع مختلف آن عبارت‌اند از:
1.جایگزینی بارداری: گامتهای والدین نامزد جهت تشکیل رویان استفاده می‌شود و رویان به عمل آمده به رحم مادر جایگزین منتقل می‌گردد. اگر یکی از والدین نامزد نازا باشد، می‌تواند از گامت (اسپرم یا تخمک) اهدایی استفاده کند. به هر حال در این حالت مادر جایگزین با بچه‌ای که به دنیا می‌آورد رابطه ژنتیکی ندارد.
2.جایگزین سنتی: تخمک مادر جایگزین با اسپرم پدر نامزد تلقیح می‌شود و بچه در واقع حاصل رابطه ژنتیکی مادر جایگزین و پدر نامزد خواهد بود و این حالت زمانی استفاده می‌شود که مادر نامزد فاقد تخمک است، یا امکان استفاده از تخمک وی وجود نداشته باشد (دلیرراد، حسینعلی فام و جعفری زاده، 1386، ص208).
در سال 1985 اوتیان و همکارانش اولین مورد از تولد به روش جایگزینی بارداری را گزارش کردند (اوتیان، 1989، ص633).
به دنبال این تولد، بحثهای بسیاری در کشور انگلستان مطرح شد و در نهایت قانون جایگزینی در سال 1985 تصویب رسید و طبق آن در شرایط خاصی استفاده از رحم جایگزین مجاز شمرده شد. در حال حاضر نیز انگلستان یکی از معدود کشورهای اروپایی است که انعقاد قرارداد جایگزینی در آن تحت شرایطی مجاز است (برینسن، 2003، ص483).
این بار نیز، پاتریک استپتو و رابرت ادوارد پس از کشمکشهای بسیار، بانی نخستین قرارداد رحم جایگزین در اروپا شدند و نوزاد مورد نظر در سال 1989 به دنیا آمد (استپتو، 1989، ص1688).
در همان سال رهنمودهای درمان نازایی به روش جایگزین توسط کمیته اخلاقی ترسیم شد و برنامه جایگزینی در سال 1990 نهایی و منتشر شد. انجمن پزشکان بریتانیا نیز پس از سلسله بحثهای بسیار در سال 1990 اعلام کرد که: «مقدور و مطلوب نیست که مداخله پزشکان در قرارداد رحم جایگزین محدود یا ممنوع گردد زیرا دولت نیز این امر را غیر قانونی اعلام نکرده است». در همان سال 1990 «قانون جنین‌شناسی و باروری» انگلیس به تصویب رسید و در این قانون نیز جایگزینی ممنوع اعلام نشده بود. جدیدترین گزارش انجمن پزشکان بریتانیا نیز چنین بیان می‌کند که «جایگزینی رحم یک گزینه نهایی و قابل قبول در مورد مادری است که برای وی، حمل جنین خودش ناممکن و یا به دلایل پزشکی بسیار نامطلوب باشد» (دلیرراد، حسینعلی فام و جعفری زاده، 1386، ص207).
1-6- جنبه نوآوری تحقیق
با توجه به اینکه اکثر کارهای صورت گرفته در بحث لقاح مصنوعی از جنبه فقهی و حقوقی صورت گرفته، ازآنجا که تحقیق حاضر با توجه به تطبیق فقه و اخلاق پزشکی این مسأله را مورد بررسی قرار داده لذا کاری نو وجدید می‌باشد.
1-7- روش تحقیق
روش استدلالی و تحلیل منطقی و عقلانی که از ویژگی تحقیقات کتابخانه ای می‌باشد که در این تحقیق با استفاده از منابع و مطالعات کتابخانه‌ای از جمله کتب، مقالات، پایان‌نامه‌ها، کتابخانه الکترونیک، مطالب، جمع‌آوری و مورد استفاده واقع گردیده است.
1-8- محدودیت‌ها و مشکلات
با توجه به کمبود کتب مرجع و مهم در خصوص مباحث فقهی، برای تهیه منابع سفرهایی را به شهر قم انجام داده و برای تهیه منابع به مرکز فقهی اهل بیت (ع) و کتابخانه بزرگ فقهی آیت‌الله فاضل لنکرانی و کتابخانه مراجعه نمودم. برای ترجمه مطالب عربی نیز با سختی‌هایی مواجه شدم.
1-9- مفاهیم
1-9-1- تلقیح و مشتقات آن
« تلقیح» از دیدگاه اهل لغت از «لَقَحَ» به معنای آبستن کردن و «لَقَح» به معنای آبستن شدن جنس مؤنث معنا شده است (شرتونی، بی‌تا، ج2، ص 1153؛ معلوف، بی‌تا، ص 728؛ دهخدا، 1373، ج4، ص 6082 و ج12، ص 17416 و ج 11، ص 16923).
این کلمه همچنین به معانی زیر نیز به کاررفته است:

مطلب مرتبط :   منابع تحقیق با موضوع سلامت سازمانی-فروش پایان نامه

دسته بندی : علمی