بررسی نقش پلیس در پیشگیری از جرم- قسمت ۱۶

فصل دوم : نقش پلیس درپیشگیری اجتماعی
فصل اول : نقش پلیس در پیشگیری وضعی
فصل حاضر در دومبحث ارائه شده است.درمبحث نخست گفتار اول مربوط به شناسایی آماج های جرم بوده درگفتار دوم کاهش آماج های جرم و جاذبه های آن ارائه شده است درگفتارسوم حذف و کنترل آلات و ادوات جرم ودرگفتارچهارم دادن آموزش وهشدار عمومی تبیین شده است.درمبحث دوم نیز گفتار اول مربوط به مراقبت های رسمی بوده در گفتار دوم مراقبت های غیر رسمی ودر گفتار سوم مراقبت های طبیعی توضیح داده می شود. کلیه اقدامات پلیسی در اکثر کشورها از طریق توجه به روش ها و شگرد های پیشگیری وضعی صورت می گیرد؛ به عنوان مثال، پلیس از طریق نصب دوربین های مخفی، هشداردهنده ها، سد کردن خیابان ها، تشدید قوانین و محدودیت های به کارگیری آلات و ادوات مجرمانه(مثل سلاح)، کنترل شدید ورودی ها وخروجی ها و… می کوشد مانع از بروز جرم شود. همه این اقدامات با هدف بالا بردن هزینه جرم ، کاهش دادن عواید جرم و تغییر انتخاب بزهکاران صورت می گیرد.[۱۱۷] همچنین استقرار پلیس در فضای جغرافیایی معین یا فعالیت گشت های پلیس در مکان ها و محل های معین، استقرار پست های ایست و بازرسی و مواردی از این دست که معمولاً توسط نیروی انتظامی در شرایط زمانی و مکانی خاص صورت می گیرد در چارچوب پیشگیری وضعی قرار دارد.[۱۱۸] مهم ترین و مؤثرترین نقش پلیس در پیشگیری وضعی با اعمال مراقبت های رسمی و افزایش خطر ارتکاب جرم برای مجرمین ایفا می شود.پیشگیری وضعی مبتنی بر تغییر وضعیت های قبل از وقوع جرم است که با تجربه تحدید فرصت های ارتکاب جرم و یا مشکل ترکردن تحقق این فرصت ها برای مجرمین بالقوه سعی دارد شرایط را به گونه ای ایجاد نماید که پاسخ شخص به آن موقعیت، ارتکاب رفتار مجرمان
نباشد یا دست کم چنین پاسخ هایی تقلیل یابند.[۱۱۹]
در برنامه ریزی اجرایی پیشگیری وضعی معمولاً سه اقدام زیر انجام می شود:
الف)دشوار ساختن ارتکاب جرم؛
ب) افزایش خطر ارتکاب جرم؛
ج)کاهش آماج های جرم وجاذبه های آن.[۱۲۰]
مبحث اول : دشوار ساختن ارتکاب جرم دراین اقدام سعی می شود فعالیت های مجرمانه برای ارتکاب جرایم با مشکلات زیادی روبرو گرد تا مجرم از ارتکاب جرم منصرف شود. کلارک، شیوه های پیشگیری از جرم را به چهار دسته اصلی، و هر دسته را به چهار گروه تقسیم کرده است و از هر کدام مثال هایی را ذکر نموده است. این چهار دسته و گروه های مربوطه از این قرارند : دسته اول : افزایش تلاش ( زحمت) مورد نظر که برای دستیابی به هدف لازم است ، شامل:
۱- سخت کردن آماج جرم : مثل نصب قفل ایمنی روی فرمان خودرو و استفاده از شیشه سخت و نشکن روی اتاقک های تلفن های عمومی به منظور پیشگیری از تخریب سریع آنها. ۲- کنترل ورودی ها به ا ماکن مختلف یا دسترسی به اهداف مربوطه : مثل  نرده کشیدن اطراف حیاط یا باغ و نصب کارت شناسایی روی سینه افراد مجاز و استفاده از شماره رمز. ۳- تغییر جهت اعمال مجرمانه مرتکبین : مثل بستن برخی خیابان ها و نصب تابلوهای مخصوص شعار نویسی در جاهایی که افراد از طریق نوشتن مرتکب برخی بی نزاکتی ها می شوند یا نصب سطل زباله در
محل های مختلف برای جلو گیری از کثیف شدن خیابان ها و محل های خاص.
۴- کنترل کردن و ایجاد محدودیت برای استفاده از ابزار های تسهیل کننده ارتکاب جرم : مثل منع حمل اسلحه یا نصب عکس روی کارت های اعتباری بانکی ( به منظور جلوگیری از سوء استفاده افراد غیر مجاز ) و نصب فن آوری لازم روی تلفن ها برای شناسایی تلفن کننده به منظور پیشگیری از مزاحمت های تلفنی.
گفتار اول : شناسایی آماج های جرم
به طور کلی، آماج در پیشگیری وضعی دارای دو مفهوم است.در مفهوم نخست، اشیاء را شامل می شود و در مفهوم دوم، افراد نوع بشر را مدنظر دارد.[۱۲۱]
آما ج ها- موضو ع ها یا حتی وسایل، از این جهت، به دوگروه عمده تقسیم می شوند : آما ج های مادی، مانند پول یا جسم اشخاص و آماج های فکری یا معنوی، که طیف متنوعی چون کرامت شخص، خلوت و زندگی خصوصی،حیثیت او یا در مقوله ای کاملاً متفاوت، اطلاعات، آفرینش های فکری و غیره را در برمی گیرد.[۱۲۲]
تردیدی نیست که پیشگیری وضعی ممکن است نسبت به آماج های مادی مختلف اجرا شود، مشروط بر اینکه با هر نوع از آماج ها همان گونه، که کلارک معتقد است[۱۲۳] انطباق داده شود.اما تصور اینکه آماج های غیر مادی مانند حیثیت، شهرت، اطلاعات و یا آفرینش فکری بتواند موضوع اقدام های خاص پیشگیری وضعی واقع شود، دشوار است؛ همچنین است مواردی که ارتکاب جرایم غیر مادی، مستلزم توسل به وسایل مادی نباشد، مانند افشای اسرار حرفه ای و شغلی؛ امری که به نظر می رسد، پیشگیری وضعی نسبت به آن
ها متصور نیست.[۱۲۴]
در خصوص قسم نخست، یعنی آما جهای مادی، در امکان استفاده از روش های پیشگیری وضعی نسبت به آ نها تردیدی نیست، اما در مورد آماج های معنوی، کلارک معتقد است : به دلیل عدم امکان پیش بینی وقوع این گونه جرایم و قابل شناسایی نبودن فرصتها و موقعیت ها، طبعاً تغییر آ نها میسر نبوده و تدابیر پیشگیرانه ی وضعی، کاربردی نخواهند داشت. ۲ به عقیده ی وی به دشواری می توان تصور کرد که آماج های غیرمادی مانند شهرت، حیثیت یا اطلاعات و آفرینش فکری، موضوع تدابیر خاص پیشگیری وضعی قرار گیرند. ۳
بر این اساس، پیشگیری وضعی در خصوص آماج های معنوی مانند شهرت و مسائلی این چنینی را ه حلی ندارد. درهمین راستا برخی از منتقدان این ایراد کلی را مطرح کرده اند که اصولاً ارز ش های اخلاقی و آماج های غیرمادی در تدوین و ارائه ی این روش ها کاملاً نهادینه نشده اند و عدم کارایی در آن ها مشهود است.
گفتار دوم : کاهش آماج های جرم و جاذبه های آن
بعضی از رفتارهای افراد جامعه ویژگی هایی دارد که درمجرمین ایجاد انگیزه و وسوسه برای ارتکاب جرم می کند.به طور مثال، حمل پول نقد، طلا وجواهرات به صورت آشکار توسط شهروندان، برای بزهکاران و حتی افرادی که زمینه بزهکاری در آنها کمتر است وسوسه انگیز بوده و می تواند آ نها را برای ارتکاب جرم تحریک نماید.لذا حذف چنین رفتارهایی از افراد جامعه در پیشگیری از وقوع جرم بسیار مؤثر است. ۴
کاهش دستاورد های مورد انتظار از جرم یا همان سود حاصله، شامل :
۱- جابجایی و برداشتن آماج جرم : مثل برداشتن ضبط خودرو ، حذف کنتور های سکه ای گاز  و امثال آن
از خانه ها، استفاده از کارت تلفن به جای سکه ( برای جلو گیری از سرقت سکه ها از قلک کنتورها و از باجه تلفن).
۲- شناساندن یا نشانه گذاری اموال : مثل نشانه گذاری و داغ نهادن بر روی حیوانات ( برای جلوگیری از سرقت و گم شدن و شناسایی سریع آنها )، نشانه گذاری اموال و اثاثیه ذی قیمت، استفاده از شماره رمز برای ورود به کامپیوتر یا استفاده از تلفن یا ضبط خودرو ( که عملا باعث بدون استفاده ماندن آن وسایل برای سارق می شود ).
۳- حذف یا کاهش جذابیت وسایل تحریک آمیز : مثل کاهش آثار مخرب سلاح ها، تمیز کردن بی نزاکتی ها از روی دیوار ها، تعمیر سریع ( تلفن های شکسته یا صندلی های اتوبوس) و ارائه فهرست اسامی و شماره تلفن بدون ذکر نام خانم و آقا،( به منظور جلوگیری از شناسایی شماره تلفن هایی که متعلق به خانم هاست).
۴- تضییق یا جلوگیری از منافع :  مثل حک کردن جوهری برچسب های تجارتی روی کالا، استفاده از رمز روی رادیو پخش خودرو(که بدون آن بلا استفاده خواهد ماند) و تمیز کردن فوری بی نزاکتی های روی دیوار ( تا مرتکبین نتیجه مورد نظر را به دست نیاورند).
پیشگیری‌ وضعی‌ شامل‌ دو دسته‌ تدابیر و اهداف‌ می‌باشد:
دسته‌ اول :‌ تدابیری‌ که‌ به‌ دنبال‌ سلب‌ امکان‌ تحقق‌ فعل‌ مجرمانه‌ یا لااقل‌ دشوار نمودن‌ آن‌ هستند ‌، مانند سخت‌ کردن‌ دسترسی‌ به‌ آماج‌ها یا محافظت‌ از بزه‌دیدگان‌ بالقوه‌.
دسته‌ دوم ‌: تدابیر و شیوه‌هایی‌ که‌ با هدف‌ کاستن‌ از جاذبه‌های‌ مجرمانه‌ و عوامل‌ تحریک‌ کننده‌ محیطی‌، در صدد است‌ تا از تصمیم‌نهایی‌ مجرم‌ و گذر او از اندیشه‌ به‌ عمل‌ جلوگیری‌ کند مانند مخفی‌ کردن‌ زیور آلات‌، با نصب‌ دوربین‌ مدار بسته.[۱۲۵]
از دید ریموندگسن‌ برنامه‌هایی‌ که‌ هدف‌ آنها کاهش‌ فرصت های‌ ارتکاب‌ جرم‌ است‌ اصولاً سه‌ شکل‌ به‌ خود می‌گیرند:
۱ ـ  فعالیت‌های‌ تبلیغاتی‌ مبنی‌ بر فراخواندن‌ قربانیان‌ بالقوه‌ بزهکاری‌ در حفاظت‌ بیشتر از خود در مقابل‌ برخی‌ اعمال‌ مجرمانه‌.
۲ ـ  احتیاط‌های‌ ویژه‌ که‌ افراد یا نهادها (مثلاً بانک ها) در تقویت‌ حفاظت‌ از خود در مقابل‌ سرقت‌ باید اتخاذ نماید.
۳ ـ  سرانجام‌ آنچه‌ که‌ آمریکائیان‌ « طرح‌ محیطی‌» می‌نامند؛ یعنی‌ رعایت‌ اصول‌ و ترتیب‌های‌ شهرسازی‌ و معماری‌ در ساختمان‌هابرای‌ بهبود بخشیدن‌ به‌ مراقبت‌ از مکان‌های‌ آسیب‌پذیر در مقابل‌ تبهکاران‌ احتمالی‌.[۱۲۶]
جرم‌ شناسان‌، تعدادی‌ از راهکارهای‌ پیشگیری‌ وضعی‌ جرم‌ را که‌ ممکن‌ است‌ روند جرم‌ را کاهش‌ دهد، پیشنهاد نموده‌اند. این ‌رهیافت‌ برای‌ یک‌ جرم‌ خاص‌ نمی‌باشد، بلکه‌ ممکن‌ است‌ برنامه‌ کلی‌ برای‌ کاهش‌ جرم‌ به‌ طور عمومی‌ ایجاد کند.برای‌ مثال ‌مارکوس‌ فلسون‌ اظهار نموده‌ است‌ که‌ این‌ راهبرد «اشتراک‌ جمعی‌» ممکن‌ است‌ شامل‌ برخی‌ و یا همه‌ عوامل‌ زیر باشد :
«مدرسه‌«،بعنوان‌ مهم ترین‌ نماد کنترل‌ اجتماعی‌ غیر رسمی‌، برنامه‌هایی‌ را عرضه‌ می‌کنند که‌ ممکن‌ است‌ کودکی‌ را به‌ مدرسه ‌علاقمند کند و یا باعث‌ مدرسه‌ گریزی‌ کودک‌ شود.
ـ  باید علل‌ مدرسه‌ گریزی‌ کودکان‌ شناسایی‌ و کنترل‌ شود
ـ  بعد از پایان‌ فعالیت‌های‌ مدرسه‌، کودکان‌ باید تحت‌ کنترل‌ و نظارت‌ بزرگترها قرار گیرند.
ـ  فعالیت های‌ آخر هفته‌ (تعطیلات‌) باید با نظارت‌ بزرگترها سازمان‌ داده‌ شود.
ـ  برنامه‌های‌ ناهار مدرسه‌، طرحی‌ است‌ برای‌ نگه‌ داشتن‌ کودکان‌ در مدرسه‌ و جلوگیری‌ از نزدیک‌ شدن‌
وی‌ به‌ نواحی‌ خرید و فروش‌.
ـ کنترل‌ پول‌ تو جیبی‌ کودکان‌، برای‌ جلوگیری‌ از آماج‌ جرم‌ قرار گرفتن‌ آنان‌ و همچنین‌ محدود کردن‌خرید آنان‌ برای‌ مصرف‌ موادمخدر و یا الکل‌.

یک مطلب دیگر:
تحقیق دانشگاهی - تأثیر سازه ها و متغیرهای تأخیری بر ساختار سرمایه- قسمت ۱۴

دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.