بررسی سواد اطلاعاتی کتابداران شاغل در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران۹۰- قسمت ۱۹

۲-۱۳ پیشینه پژوهش در خارج از ایران
دیوری[۸۹] (۱۹۶۸) استفاده دانشجویان را از کتابخانه در دانشگاه کیل را مورد بررسی قرار داد. و به این نتایج دست‌یافت که: ۴۴ درصد از دانشجویان از منابع کتابخانه استفاده نمی‌کنند، ۴۴ درصد از فهرست مولف، ۳۵ درصد از فهرست عنوان، ۶ درصد از فهرست موضوعی استفاده می‌کنند، ۲۲ درصد از کتابدار سوال می‌کنند، ۹۳ نفر بیان کردند که در پیدا کردن منبع مورد نظر خود موفق نبوده‌اند و ۷۸ نفر منبع مورد نیاز را در قفسه پیدا نکرده‌اند، ۳۴ درصد اوقات فراغت خویش را به وقت‌گذرانی و مطالعه‌گذار صرف نموده‌اند.
ساراسویچ[۹۰] (۱۹۷۴) در مورد استفاده از کتابخانه دانشگاهی و خدمات آن تحقیقی انجام داد، که دو مورد زیر مورد بررسی قرار گرفت:
۱-ویژگیهای استفاده از اطلاعات به طور عمومی
۲-بررسی چگونگی رفتار استفاده‌کننده
یافته ها نحوه استفاده دانشجویان از کتابخانه به شیوه‌های مختلف از برگه‌دان، کمک کتابدار، مراجعه مستقیم و . . . بوده است و کتابخانه در ارائه اطلاعات و خدمات، محدودیتهای خاصی را اعمال می‌نمود.
اولین تحقیق آموزش استفاده‌کننده با دو پرسش اساسی توماس وگل[۹۱] در سال ۱۹۷۲ آغاز شد که:
۱-کتابداران در مورد درک دانشجویان از خدمات کتابخانه چه می‌دانند؟
۲-آیا کتابداران واقعا می‌دانند که دانشجویان چه چیزی را باید در مورد کتابخانه بدانند؟
او معتقد بود که همواره سدی میان کتابداران و مراجعان کتابخانه‌های دانشگاهی یعنی دانشجویان وجود داشته‌است. تا این سد ذهنی شکسته نشود نمی‌توان انتظار توجه به نیاز استفاده‌کننده را داشت. وی ساختمان کتابخانه و قسمت‌های مختلف آن را سدی در ایجاد ارتباط می‌دانست، همچنین فهرست‌برگه‌های کتابخانه را یکی از اسرار کار کتابداران می‌پنداشت که مراجعان در یادگیری رمز و راز آن نوعی ناتوانی و ضعف در خود احساس می‌کنند به نظر وی زمانی می‌توان برای آموزش مراجعان برنامه‌ریزی کرد که کتابداران بتوانند اولا درمورد میزان در دانشجو از خدمات کتابخانه اطلاع یابند، ثانیاً حدود آگاهی دانشجو را برای استفاده از این خدمات تعیین کنند.
انجمن کتابخانه‌های نیویورک (۱۹۷۰) کنفرانسی در مورد «چرا و چطور، کتابخانه استفاده کننده ندارد» بحث کردند. نگرشها و فاکتورهای محیطی برای عدم استفاده از کاربر عبارتند از: ۱٫ عدم دانشجوی انگیزه‌دار که با کتابخانه تجربیات پیش‌دانشگاهی را گذرانده باد. ۲٫ اشتباه استفاده کردن استادان از کتابخانه به استثنای رزو کردن مجموعه. ۳٫ اشتباه کتابداران برای پاسخ دادن به انواع نیازهایی که وجود دارد. ۴٫ عدم درک کتابداران که کتابخانه استفاده کننده ندارد زیرا کتابخانه یک سازمان پیچیده است که این سازمان برای استفاده کننده پیچیده ست.
ورنون[۹۲] (۱۹۷۳) تحقیقی در مورد نگرش اعضای هیات علمی و دانشجویان نسبت به کتابخانه دانشکده نلسون توماس انجام داد. یافته‌ها نشان داد، شناختی که دانشجویان آموزش دیده در جهت استفاده از کتابخانه دارند غالبا بهتر از دانشجویانی است که آموزش ندیده‌اند و این امر منجر به پیشنهادی شد که آموزش استفاده از کتابخانه به عنوان یک دوره‌ای ضروری برگزار شود. اعضای هیات علمی دانشگاه، اکثراً از کتابخانه استفاده می‌کنند و از نقطه ضعف‌های کتابخانه آگاه هستند که این امر منجر به استفاده کم آنها از کتابخانه شده است. دانشجویان سال اول مدت زمان طولانی از کتابخانه استفاده می‌نمایند. در مجموع، دیدگاههای مثبت اعضای هیات علمی و دانشجویان در مورد خدمات کتابخانه، تسهیلات و مجموعه شبیه هم است.
مارشال[۹۳] (۱۹۷۵) در مقاله‌ای تحت عنوان «آشنایی با کتابخانه – آنها چه هستند» به موارد ذیل اشاره می‌کند که نیازهای دانشگاه و دانشجویان تغییر کرده است و آشنایی کتابدارها بایستی تلاشی برای تغییرات و ارائه راه و رسم تازه‌ای در آموزش موثر دانشجویان در استفاده از کتابخانه، تصور حرفه‌ای‌تر و استفاده از مفهوم «قابل دسترس در جهت خدمات آموزشی تخصصی‌تر باشد.
سندک[۹۴] (۱۹۷۵) مطالعه‌ای در مورد «میزان آگاهی و استفاده دانشجویان از منابع مرجع کتابخانه‌های دانشگاهی و دانشکده‌ای» انجام گرفت، یافته‌ها نشان داد که برخی از دانشجویان به دلیل عدم آگاهی از خدمات ارائه شده در بخش مرجع، از آن استفاده نکرده‌اند که در این راستا، طرح برنامه‌ای برای تبلیغ و معرفی بخش مرجع از طرف کتابخانه ضروری به نظر می‌رسند.
اسمیت[۹۵] (۱۹۷۸) در دانشگاه تنسی آمریکا، میزان دسترس خوانندگان به منابع را مطرح نمود و نشان داد که ۴۵ درصد از عدم موفقیت مراجعین بخش خدمات و نحوه ارائه آن از طریق کتابداران مربوط می‌شود و دلایل عدم موفقیت مراجعه‌کننده را در عدم اطلاع خود مراجعه‌کننده در امانت بودن کتابها و کتابهای مفقود شده می‌دانست.
اونوماه[۹۶] (۱۹۸۵) در تحقیقی به بررسی وضعیت استفاده دانشجویان از کتابخانه‌های دانشکده‌ای در نیجریه پرداخت نتایج نشان می‌دهد که دانشجویان از منابع کتابخانه بسیار کم استفاده می‌کنند و عدم وجود کارمند تحصیلکرده نقش مهمی در استفاده کم دانشجویان از کتابخانه دارد. زیرا آنها علایق دانشجویان در جهت استفاده از کتابخانه برانگیخته نمی‌نمایند. دیدگاه دانشجویان از نقش کتابدارها از کتابخانه نه تنها اشتباه است بلکه آشفته است. البته توصیه‌هایی برای بهبود این وضعیت سدهاست که عبارتند از: مشخص نمودن پست کتابدار مرجع، آنایی جهت استفاده از کتابخانه و کتابها البته به صورت یک دوره الزامی در همه دانشگاه‌ها، پیگیری برنامه‌ها درجهت ایجاد عادت مطالعه دانشجویان.
برویک[۹۷] (۱۹۸۹) معتقد است در جامعه که اطلاعات در آن نقش عمده‌ای دارد، کیفیت آموزش باید با توانایی دانشجویان در دسترسی و استفاده موثر از اطلاعات و یادگیری مستقل سنجیده شود.
کارگا و گاتن (۱۹۹۰) مطالعاتی در مورد بهره‌گیری دانشجویان سال اول از کتابخانه انجام دادند و میزان استفاده و احتیاجات دانشجویانی را که مستقیماً از دبیرستان وارد دانشگاه شده‌اند را با دانشجویانی که چندین سال بعد از دوران دبیرستان وارد دانشگاه شده‌ند را مقایسه نمود، نتایج نشان داد که دانشجویان گروه اول که آموزش رسمی کتابخانه‌ای نداشته‌اند از منابع و پرسنل کتابخانه بهره بیشتری می‌گیرند. در خصوص آموزش کتابخانه‌ای و افزایش مهارت‌های کتابخانه‌ای از طریق آموزش رسمی، هر دو گروه، رفتارهای مشابهی را از خود نشان داده‌اند.
جیاوو[۹۸] (۱۹۹۵) دلایل چگونکی استفاده از کتابخانه دانشگاه را مورد بررسی قرار داد، آمار به دست آمده نشان داد که اکثریت دانشجویان حداقل بکبار در هفته از کتابخانه استفاده کرده‌اند و بیشترین دلیل آنها برای استفاده از کتابخانه، امانت گرفتن کتاب و مقالات مجلات برای پژوهش مطالعه برای امتحانات، استفاده از نمایه‌های کامپیوتری و جستجوی پیوسته بوده است.
اکثر دانشجویان مذکر بوده و دارای مهارت و آمادگی لازم برای استفاده از کتابخانه بودند و چون مطالعه در تنهایی را ترجیح می‌دادند و اضطراب کمی از کتابخانه داشتند، از آن استفاده نموده‌اند و همچنین دانشجویان به دلایل مختلفی چون: مطالعه نشریات جاری، مطالعه متون شخصی، استفاده از نمایه‌های کامپیوتری، جستجوی پیوسته و ملاقات دوستان خود به کتابخانه مراجعه نموده‌اند.
«دانش فردی، مهارت جستجو و کاربرد پایگاه‌های اطلاعاتی دانشجویان پزشکی در فرایند حل مسأله» عنوان پژوهشی است که توسط وایلدموث و دیگران (۱۹۹۵) برای بررسی و ارزیابی رابطه بین دانش شخصی در یک حوزه مهارت جستجوی اطلاعات – که یکی از مهارت‌های سواد اطلاعاتی است- در آن حوزه و همینطور رابطه بین مهارت جستجو و عملکرد پایگاه اطلاعاتی در رویکر حل مساله انجام شده است. مهارت جستجو شامل جنبه‌هایی نظیر نتایج جستجو (جامعیت و مانعیت)، انتخای واژگان مناسب جستجو، بهبود گزینش کلید واژه‌های مناسب در طول فرایند جستجو و کارایی و بازده است. جامعه پژوهش ۳۶ دانشجوی پزشکی دانشگاه نورث کارولینا در چاپل هیل هستند که به صورت تصادفی انتخاب شده اند. پژوهش درصدد است به بررسی وجود یا عدم وجود دو رابطه زیر بپردازد. اول بررسی رابطه بین دانش شخصی جستجوگر در یک حوزه و مهارتهای جستجوی وی در آن حوزه و دوم بررسی رابطه بین مهارت جستجوی جستجوگر و عملکرد کمک کننده پایگاه اطلاعاتی در حل مسائل بالینی دانشجویان. نتایج پژوهش حاکی از آن است که شواهد کمی مبنی بروجود رابطه بین دانش شخصی جستجوگر و مهارت جستجو وی وجود دارد وب این جنبه هایی از مهارت جستجو نظیر انتخاب کلید واژه‌گان و کارایی و بازده جستجو وعملکرد کمک کننده پایگاه اطلاعاتی رابطه نزدیکی وجود دارد. نتایج جانبی پژوهش نشان می‌دهد برپایی و استفاده از دوره‌های آموزشی برای ارتقای مهارت‌های جستجوی دانشجویان و آشنا کردن هر جه بیشتر آنان با پایگاه‌های اطلاعاتی، رابط گرافیکی و شیوه جستجوی هر پایگاه بیش از دانش تخصصی دانشجویان میتواند آنان را در انجام جستجوهای مؤثر و موفقیت آمیزتر یاری نماید.
جین[۹۹] (۱۹۹۸) به بررسی دیدگاهها در مورد بهره‌وری و اختیار در کتابخانه‌های عمومی و دانشکده‌ای در بوتسوانا پرداخته است. نتایج نشان داد که بیشترین مانع در بهره‌وری بدین صورت مشخص شده‌اند: نارضایتی شغلی، فقدان تسهیلات، عدم آموزش، مدیریت ضعیف، عدم مسئولیت، روابط ضعیف بین کارمند و گروههای کاری. باوجود عدم تسهیلات اصلی در آموزش ولی کتابداران هنوز می‌توانستند برنامه‌های خود را بهبود ببخشند و منابع قابل دسترس را جهت خروجی آماده کنند.
آمپکا[۱۰۰] (۲۰۰۰) تحقیقی در مورد استفاده دانشجویان از کتابخانه دانشگاه میدوگوری نیجریه پرداخته است که اطلاعات بدست آمده این موارد را نشان می‌دهد که زمان صرف شده توسط دانشجویان برای استفاده از خدمات و جستجو در کتابخانه، موضوعات مورد علاقه دانشجویان، دلایل عجز و ناتوانی دانشجویان در استفاده از کتابخانه است. در پایان پیشنهاد شد تا دوره‌های آموزشی روش استفاده از کتابخانه برای دانشجویان ارائه شود.
سیمنز (۲۰۰۱) در پایان‌نامه دکترای خود با عنوان «سواداطلاعاتی: مطالعه‌ای درباره استنباط دانشجویان سال اول از آن و توصیه‌هایی درباره سواداطلاعاتی » بیشتر به چگونگی دستیابی و استفاده دانشجویان از اطلاعات مورد نیازشان توجه دارد و با استفاده از ارزیابی سواد اطلاعاتی دانشجویان و مقایسه آن با استانداردهای مو جود به این نتیجه رسیده است که دانشجویان سال اول درک روشنی از اطلاعات مفید و نحوه دسترسی به آن ندارند.
[۱۰۱]ماقان (۲۰۰۱) در تحقیقی با عنوان «بررسی سواد اطلاعاتی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه برکلی کالیفرنیا » به مقایسه سواد اطلاعاتی دانشجویان با استاندارد قابلیت های سواد اطلاعاتی آموزش عالی پرداخت. وی دریافت که این دانشجویان تصور میکنند در مورد دسترسی به اطلاعاتی توانایی های زیادی دارند اما مطالعات نشان داد که آنها در مورد ابتدایی ترین اصول برای سازماندهی و دسترسی به اطلاعات دچار سردرگمی هستند.
فلسپهلر[۱۰۲] (۲۰۰۳) پژوهشی را با عنوان «ارزیابی برنامه سواداطلاعاتی: …» بر روی دو گروه از دانشجویان سال اول انجام داده است. نتایج پژوهش وی نشان می‌دهد که سواد رایانه ای جامعه پژوهش در سطح مناسبی قرار دادر، اما این بدان معنا نیست که آنها حتماً سواداطلاعاتی مناسبی نیز دارند .
دانشجویان مورد بررسی در انجام تحقیقاتشان، اکثراً منابع با کیفیت پایین را مورد استناد قرار داده بودند.
آنا ماری جانسون[۱۰۳] (۲۰۰۵) در پژوهشی که با عنوان «آموزش کتابخانه‌ای و سواداطلاعاتی» انجام داده بر آن است تا یک کتابشناسی گزیده یا منابعی نو در زمینه آموزش کتابخانه ای و سواداطلاعاتی فراهم کند، از این رو تعدادی مقاله نشریات، تک نگاشت، و فهرست که آموزش کتابخانه ای و سواد اطلاعاتی را مورد ارزیابی قرار داده اند معرفی می‌کند. یافته های این پژوهش میتواند به عنوان یک منبع مرجع فوری توسط کتابداران و گروه های علاقه مند به آموزش کتابخانه ای و سواداطلاعاتی استفاده شود.
اولین‌ای.[۱۰۴] (۲۰۰۵) در پژوهشی که تحت عنوان «رویکردهای فراهم‌آوری سواداطلاعاتی در نتیجریه» انجام داده قصد دارد به تنظیم و ارائه تعاریف پذیرفته شده از سواداطلاعاتی در سطح بین‌المللی و آزمودن این اصطلاح در بافت نتیجریه بپردازد. مؤلف رویکردی نظری و تفسیری با ارائه تعاریف سواد اطلاعاتی و سایر تعاریف متقابل اما مرتبط، امانند سواد فناوری اطلاعات و ارتباطات پیش از پرداختن به تئوری‌ها و فعالیت‌های مستند در تعدادی از کشورها در پیش می‌گیرد. سپس بین استانداردهای خارجی سواد اطلاعاتی و رویکردهای مرتبط با سواداطلاعاتی در داخل نیجریه مقایسه‌هایی صورت می‌دهد. براساس یافته‌های این پژوهش همسوئی‌های مهمی در فعالیت‌ها و نظریه‌های مرتبط با سواد اطلاعاتی بین نیجریه و سایر کشورهایی که بینان‌های سواد اطلاعاتی را به خوبی بنا نهاده‌اند وجود دارد اما عواملی نظیر بی‌سوادی در زمینه رایانه مانع از توسع کامل برنامه های سواداطلاعاتی می‌شود. این پژوهش طرحی کلی از گام های شفافی را که باید جهت توسعه استانداردهای سواداطلاعاتی در نیجریه برداشته شود ارائه می‌کند.
کریچ فیلد [۱۰۵](۲۰۰۵) پژوهشی با عنوان«توسعه یک شاخص سوداطلاعاتی برای دانشجویان سال اول» در دانشگاه «نواساوت استرن» انجام داد. این مطالعه براساس استانداردهای ACRL یا معیارهای توانایی سواد اطلاعاتی برای آموزش پیشرفته که در سال ۲۰۰۰ تهیه شده بود انجام گرفت. عناوین بخش‌های مختلف برای مرحله اولیه کار تهیه شد و سه متخصص در حوزه سواد اطلاعاتی این پیش‌نویس را بررسی کردند تا اعتبار محتویات آن را تعیین کنند. سپس آن را بر روی ۷۸ دانشجوی سال اول دانشکده آزمودند و اعتبار آن تعیین شد. در نهایت نتیجه این پژوهش این بود که توسعه و آزمایش شاخص سواد اطلاعاتی برای تایید مهارت‌های سواد اطلاعاتی در پنج معیار سواد اطلاعاتی ACRL با ارزش و قابل اعتماد است.
زوکی[۱۰۶](۲۰۰۵) پژوهشی با عنوان «آموزش سواد اطلاعاتی توسط کتابداران دانشکده‌های دولتی در امریکا» در دانشگاه «ساوترن ایلینویز » در «کاربوندیل » انجام داده است. این پژوهش برای کشف این نکات که تا چه میزان کتابداران دانشکده‌های دولتی از گزارش نهایی ALA، ACRL و معیارهای سواد اطلاعاتی در سطوح بالای تحصیلی آگاه هستند، تا چه میزان مهارت‌های سواد اطلاعاتی به دانشجویان آموزش داده می‌شود، و کدامیک از مهارت‌های پیشنهاد شده تدریس گردیده و این تدریس تا چه میزان تحت تاثیر متغیرهای جمعیتی قرار می‌گیرد، انجام گرفته است. نتایجی که از این پژوهش به دست آمد از این قرار است: باید در دانشکده‌ها کتابداران بیشتری برای تحصیلات عالیه با معیارهای سواد اطلاعاتی آشنا شوند و همه پنج معیار سواد اطلاعاتی تا جای که ممکن است باید به دانشجویان آموزش داده شود. برای رسیدن به این هدف، کتابداران باید دوره‌های آموزشی نحوه تدریس را بگذرانند و زمان بیشتری نیز به آموزش سواد اطلاعاتی اختصاص داده شود. به علاوه سواد اطلاعاتی باید جز اهداف برنامه‌های ارزیابی نتایج کار دانشکده قرار گیرد.
مور[۱۰۷] (۲۰۰۶) در پژوهشی با عنوان «تاثیر آموزش سواد اطلاعاتی بر فعالیت‌های د انشگاهی آتی دانشجویان در دوره‌های پیوسته » به بررسی اثر آموزشی سواد اطلاعاتی عملی در یادگیری مفاهیم سواد اطلاعاتی و مهارت در فرایند پژوهش در دوره‌های دانشگاه ایالت نیومکزیکو پرداخته است. وی به این نتیجه رسیده که آموزش‌های صورت گرفته دانشجویان را به توسعه مطالعه و مهارتهای فکری به عنوان عوامل مؤثر در سواد اطلاعاتی تشویق کرده است.
سالس [۱۰۸](۲۰۰۷) در مطالعه‌ای تحقیقاتی با عنوان «سواد اطلاعاتی به عنوان یک هنر روشنفکرانه: طرح پیشنهادی روشنفکرانه برای یک برنامه آموزشی جدید » د رمورد سواد اطلاعاتی شرکت‌های تجاری متوسط و بزرگ انگلستان، به این نتیجه رسیده که شرکت‌های انگلیسی از سواد اطلاعاتی کافی برای استفاده مناسب از اینترنت برخوردار نیستند و به همین علت در سال ۲۰۰۷ تعداد بسیار زیادی واژه حین استفاده نادرست این شرکت‌ها از اینترنت به عنوان وسیله کسب اطلاعات به هدر رفته است. وی همچنین معتقد است تا زمانی که در جهت گسترش آموزش سواد اطلاعاتی، تشویق به استفاده درست از اینترنت، و تجارت الکترونیکی نباشد شرکتها به سطح مطلوب سواد اطلاعاتی نخواهند رسید.
در پژوهش دیگری کویپر[۱۰۹]، وولمن [۱۱۰]و ترول[۱۱۱] (۲۰۰۸) به «راهبردها و مهارت‌های استفاده از سود وب: جستجو، مطالعه و ارزیابی اطلاعات وب توسط دانش آموزان » پرداخته اند. کودکان و نوجوانان به طور گسترده‌ای هم در مدرسه و هم منزل از اینترنت بهره می‌برند. در مدرسه، وب یک منبع رایج و پرکاربرد می‌گیرد شامل: مهارت جستجوی وب، مهارت مطالعه و خواندن وب و مهارت ارزیابی وب است. در جهت تلاش برای شناخت هر چه بیشتر این مهارتها، چگونگی استفاده از وب به عنوان یک کلاس درسی، همراه با سایر کلاس ها برای دانش آموزان یک دبستان گنجانده شد. سوالات پژوهش شامل موارد: دانش آموزان چه راهبردهایی را برای جستجو، مطالعه و ارزیابی وب به کار میبرند؟ چه سطحی از مهارتهای وب برای دانش آموزان رضایت بخش است؟ می‌باشد. جمع‌آوری داده ها از هر دو روش کمی و کیفی و ا ز ۸ مدرسه‌ای که برنامه‌های گسترش مهارت‌های سواد وبی را اجرا می‌کردند به عمل آمد. در این پژوهش مهارت‌های وبی دانش آموزان از طریق ۶ مورد تکلیف که موظف به انجام آن از طریق وب بودند مورد بررسی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد با توجه به راهبرد دانش‌آموزان در انجام تکالیف، انها عمدتاً از موتور جستجوی گوگل برای انجام جستجوهای خود بهره می‌برند. در زمینه مهارت جستجوی وب، دانش آموزان اکثراً به سراغ گوگل می‌روند ولی نمی‌توانند کلیدواژه مرتبط را بسازند و آن را جستجو کنند در زمینه مهارت خواند ن وب، اکثر دانش آموزان عناصر یک صفحه وب مانند لینک ها و منوها را می‌شناسند و می‌توانند مورد استفاده قرار دهند و همینطور بسته به پیچیده یا ساده بودن تکلیف و سایتی که جستجو می‌کنند از روش نگاه اجمالی و سریع برای خواندن و مرور صفحات وب استفاده می‌کنند در زمینه مهارت ارزیابی وب، دانش آموزان فاکتورهای اصلی برای ارزیابی صفحات وب را میشناسند؛ ولی هنگامی که میدانند پاسخ تکالیف آنها در سایتی وجود دارد بدون توجه به اعتبار آن سایت، پاسخ را برمی‌گزینند.
هادیمانی [۱۱۲]و راج گلی[۱۱۳] (۲۰۱۰) در پژوهشی با عنوان «ارزیابی شایستگی دانشجویان دوره لیسانس دانشکده کشاورزی در زمینه سواد اطلاعاتی: یک مطالعه موردی دانشگاه ریچر» انجام دادند. این پژوهش بر روی ۹۰ نفر از دانشجویان دوره لیسانس دانشکده کشاورزی ریچر که ۵۸ نفر آنها مرد و ۳۲ نفر زن بودند ، انجام شد. پرسشنامه پژوهش، براساس استانداردهای سواد اطلاعاتی برای آموزش عالی ایجاد شده توسط انجمن کتابداران آمریکا، طراحی شده است. اهداف پژوهش عبارتند از: شناسایی میزان شایستگی دانشجویان در زمینه مهارتهای سواد اطلاعاتی، ارزیابی میزان بهره گیری دانشجویان از مهارت‌های جستجوی اطلاعات برای یافتن اطلاعات مورد نیاز، ارزیابی میزان بهره گیری دانشجویان از مهارتهای جستجوی اطلاعات برای یافتن اطلاعات مورد نیاز، ارزیابی توانایی دانشجویان در یافتن منابع چاپی و الکترونیکی در دسترس در کتابخانه، به دست آوردن بینش و آگاهی از طریق دادههای بدست آمده به منظور گسترش برنامه های سواد اطلاعاتی در آینده و بررسی میزان تأثیر آموزش های کتابخانه بر بهبود مهارتهای سواد اطلاعاتی دانشجویان. یافته های پیوهش نشان میدهد که اکثر پاسخگویان (در حدود ۴۴/۹۴%) توانایی تشخیص نیاز به اطلاعات و جایابی اطلاعات مورد نیاز خود را دارند ولی به کمک کتابدار در این کار نیازمندند. ۸/۸۹% از دانشجویان معتقدند ارزیابی اطلاعاتی که جمعآوری کرده اند از نظر مرجعیت، قابل استفاده بودن و جاری و رایج بودن ضروری است و خودشان توانای انجام این ارزیابی را دارند. همچنین دانشجویان میتوانند راهبردهای جستجو را گسترش دهند و اطلاعات بازیابی شده را برای استفاده آینده، سازماندهی و ذخیره کنند و نهایتاً میزان دانش جامعه مورد مطالعه، در زمینه حق مولف و کپی رایت منابع چاپی و به خصوص منابع الکترونیکی کم است. در پایان پژوهش، پیشنهادهایی برای برگزاری دوره های آموزشی با کمک و همکاری کتابداران دانشکده، در جهت هر چه بیشتر گسترش دادن برنامه های سواد اطلاعاتی برای دانشجویان، در سطح دانشکده، به خصوص در زمینه حق کپی رایت و خط مشی دسترسی به منابع الکترونیکی، ارائه شده است.
۲-۱۴ پیشینه پژوهش در داخل ایران

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir