بررسی تغییر واحد پول ملی و پیامد های آن در اقتصاد ایران ۸۹- قسمت ۷

زمانی که یونان در فاصله سالهای ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۴ میلادی تحت اشغال نیروهای آلمانی قرارگرفت، تورم این کشور در هر ماه برابر ۵۵/۸ میلیارد درصد بود، به تعبیر بهتر در این دوران در هر ۲۸ ساعت قیمت کالاها در این کشور دو برابر می شد. زندگی میلیون ها انسانی که در این کشور زندگی می کردند با مشکلات بسیار زیادی روبرو شده بود. تورم کشور یونان از سال ۱۹۴۱ شروع شده بود ولی بیشترین نرخ تورم در سال های ۱۹۴۳ و ۱۹۴۴ میلادی بوده است. این کشور در سال ۱۹۴۳ میلادی برای تأمین نیاز پولی مردم اسکناس های بیست و پنج هزار drachma[10] چاپ کرد، ولی این اسکناس ها نتوانست برای مدت زیادی مورد استفاده مردم قرار گیرد. به همین دلیل در سال ۱۹۴۴ میلادی چاپ اسکناس های جدید در این کشور آغاز شد که بر روی آن ۱۴ صفر وجود داشت. به هر حال این روند تا اواخر سال ۱۹۴۴ میلادی ادامه داشت. در این زمان پس از اتمام تورم فزاینده بانک مرکزی یونان با عرضه واحد پول جدید صفرهای پول ملی را حذف کرد(نوفرستی و هاشمی،۱۳۸۵).
مجارستان ( ۱۹۴۶ ) حذف ۲۱ صفر
در فاصله سال های ۱۹۴۵ تا ۱۹۴۶ میلادی مجارستان تورم فزاینده ای را تجربه کرد. در این زمان قیمت کالاهای موجود در بازار این کشور هر ۱۵ ساعت دو برابر می شد. این مسأله بعد از اتمام جنگ جهانی دوم در این کشور اتفاق افتاد. قبل از ایجاد تورم فزاینده بزرگ ترین اسکناسی که در این کشور چاپ شده بود اسکناس های ۱۰۰۰ پنگویی[۱۱] بود. اما در اواخر سال ۱۹۴۵ میلادی بانک مرکزی این کشور برای تأمین نیاز مردم اقدام به چاپ اسکناس هایی با ارزش ۱۰ میلیون پنگو کرد. اما این پایان کارنبود با گذشت کمتر از شش ماه دیگر این اسکناس ها جوابگوی نیاز مردم نبود و اسکناس های درشت تری با ۲۰ صفر چاپ شد. در این زمان اسکناس های چاپ شده برابر با ۱۰ به توان ۲۰ بود. در نیمه دوم سال ۱۹۴۶ میلادی باز هم اسکناس های بزرگتری با ۲۱ صفر در این کشور چاپ شدند. ولی در اواخر این سال مشکل مجارها با حذف ۲۱ صفر از پول ملی حل شد(نوفرستی و هاشمی،۱۳۸۵).
آلمان ( ۱۹۴۸ ) حذف ۱۴ صفر
آلمان در اوایل دهه ۱۹۲۰ میلادی شاهد افزایش تورم تا مرز ۲۵/۳ میلیارد درصد در هر ماه بود . به تعبیر بهتر در این زمان قیمت کالاهای مصرفی در هر ۴۹ ساعت دو برابر می شد . در چنین شرایطی بانک مرکزی آلمان اقدام به چاپ اسکناس های درشت ترکرد ، زیرا اسکناس های با مبالغ پایین هیچ کاربردی در اقتصاد نداشت. بانک مرکزی آلمان در اولین گام اسکناس های۵۰ میلیون مارکی چاپ کرد با گذشت زمان برای تأمین نیاز مردم اسکناس های ۱۰۰ میلیون مارکی چاپ شد و رکورد چاپ اسکناس در جهان را شکست. ارهارد[۱۲] و روپکه[۱۳] از اعضای مکتب آلمانی فرایبورگ برای برطرف ساختن شرایط وحشتناکی که پس از جنگ بوجود آمده بود، پیشنهاد اصلاح واحد پول به گونه ای که حجم پول بتواند با مقدار کالاها هم خوانی داشته باشد و نیز لغو کنترل های قیمتی را مطرح کردند کشور آلمان در۲۰ ژوئن ۱۹۴۸ دست به اصلاح واحد پول زد. طبق این ایده بنیادی قرار بود که تعداد بسیارکمتری از مارک آلمان که واحد پول قانونی جدید بود، جایگزین مارک رایش گردد. از این طریق عرضه پول به شکل چشم گیری کاهش پیدا می کرد. اصلاح واحد پول بسیار پیچیده بود و ثروت خالص بسیاری از افراد به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کرد. نتیجه خالص این اقدامات کاهش ۹۳ درصدی عرضه پول بود. شرایط پس از اعمال این تغییرات و تأثیری که این تغییرات در اقتصاد آلمان گذاشت بسیار قابل توجه می باشد. در ۲۱ ژوئن مردم متوجه شدند پولی که بابت فروش کالاهایشان به دست می آورند بسیار با ارزش تر از پول قدیمی است. غیبت از کار به میزان قابل ملاحظه ای کاهش یافت و تولید سرانه صنعتی رشد چند برابری پیدا کرد(صمدی، ۱۳۶۸).
لهستان (۱۹۵۰)
از آنجا که در شوروی سابق مکانیزم حذف صفرهای پول ملی به کرات اتفاق می افتاد و عموما نتیجه آن ضبط دارایی مردم به نفع دولت و کاهش ارزش وجوه نقد مردم بود، این پیشینه باعث شده بود که مردم کشورهای کمونیستی سابق دید مثبتی نسبت به تغییر واحد پول ملی نداشته باشند. مثلاً اجرای این سیاست در کشور لهستان باعث شد که مردم گمان کنند که دولت بخشی از دارای یهای آنها را به نفع خود ضبط کرده است. البته بررسی های اخیر نشان می دهد که با ثبات اقتصادی و کاهش تورم مردم این کشور دربلندمدت از اجرای این سیاست منتفع می شوند. لهستان سیاست صفرزدایی خود را در اواسط دوره تثبیت اقتصادی خود به اجرا درآورده است.
لهستان زمانی اقدام به اجرای سیاست صفرزدایی کرده بود که هنوز نتیجه مثبت آثار سیاست های اصلاحی به طور ملموس حس نشده بود .در واقع این سیاست در لهستان دیگر کاربردی برای ارسال سیگنال اتمام دوره سخت اقتصادی به مردم را نداشت، بلکه به نوعی دولت با اجرای این سیاست در پی آن بود که به مردم تاکیدکند در انجام سیاست های اقتصادی متفاوت نسبت به گذشته بسیار جدی است .دست آوردهای مثبت رومانی در لهستان تکرار نشد. بلکه پس از اجرای سیاست صفرزدایی ارزش واحد پول این کشور کماکان نسبت به ارزهای معتبر بین المللی کاهش می یافت و نرخ رشد اقتصادی لهستان نیز تا سال ٢٠٠٣ به روند نزولی خود ادامه داد. با این وجود از آنجا بسته تثبیت اقتصادی کشور لهستان با موفقیت به اجرا درآمد و لهستان تبدیل به یکی از موفق ترین کشورهای درحال گذار شد، سیاست صفرزدایی این کشور هیچ گاه یک سیاست شکست خورده تلقی نشده است)شاکری، ۱۳۸۹).
چک اسلواکی (۱۹۵۳)
به منظور اجرای سیاست اصلاح واحد پول دارایی های نقدی اشخاص را تا مبلغ ۳۰۰ کرون[۱۴] برای هر نفر با نسبت ۵ به ۱ و مبالغ بالاتر با نسبت ۵۰ به ۱ به پول جدید تبدیل کرد. سپرده های پس انداز تا ۵۰۰۰ کرون با نسبت ۵ بر ۱ و مبالغ بزرگتر با نسبتی که بتدریج نامساعدتر می شد تبدیل شدند. دستمزدها به نسبت ۵ بر یک کاهش یافتند و قیمت ها پس از افزایشی معادل ۱۵ درصد با نسبت ۵ بر ۱ کاهش یافتند(قبادی و رئیس دانا، ۱۳۶۸).
بولیوی ( ۱۹۸۵ ) حذف ۶ صفر
کشور بولیوی برای مقابله با ابر تورم و آثار منفی ناشی از آن، سیاست هایی را اتخاذ کرد که یکی از این سیاست ها تغییر پول ملی در سال ۱۹۸۵ بوده است. در این اقدام این کشور ۶ صفر از پول ملی خود حذف کرد و واحد پول جدیدی را جایگزین کرد(برنهولز، ۲۰۰۳)[۱۵].
اسرائیل (۱۹۸۶ ) حذف ۳ صفر
دولت اسرائیل در سال۱۹۸۶ با حذف ۳ صفر واحد پول خود را تغییر داد. هدف از این امر عمدتاً ساده سازی محاسبات پولی، ایجاد سهولت در پرداخت های نقدی و ثبت اقلام مالی بوده است. نیاز به واحد جدید پول از نرخ تورم فزاینده در سال های آغازین دهه ۱۹۸۰ نشأت گرفته بود(آیوآنا ،۲۰۰۵).
برزیل (۱۹۶۷ تا ۱۹۹۳) شش مرتبه حذف ۱۸ صفر
برزیل نمونه بارز یک اقتصاد با تورم حاد می باشد که برای فرار از این تورم ۱۸ صفر از پول ملی خود در سال های متمادی حذف کرده است. این کشور در دهه ی ۶۰ و ۷۰ میلادی ماهانه ۳۰ تا ۴۰ درصد از ارزش پول خود را از دست می داد. در سال ۱۹۶۷ میلادی برای اولین بار ۳ صفر از پول ملی خود راحذف کند. با این وجود برزیل نتوانست درکنترل تورم موفق عمل کند و تا سال ۱۹۸۱ تورم این کشور بار دیگر افزایش یافت و به۱۵۱درصد رسید. و در این میان بار دیگر سه صفر از پول ملی برزیل حذف شد. در سال ۱۹۸۹ با دیگر تورم افزایش یافته و به ۱۴۳۱ درصد رسید. در این هنگام بار دیگر برزیل اقدام به حذف صفر های بازگشته همراه با تغییر واحد پول ملی نمود. در سال ۱۹۹۳ زمانی که تورم این کشور به مرز ۲۰۰۰ درصد نزدیک بود بار دیگر اقدام به حذف سه صفر از پول خود کرد. این بار دولت توانست در مهار تورم توفیقاتی کسب کند. با این حال برزیل یکی از گرانترین کشورهای آمریکای لاتین به حساب می آید. از سال ۱۹۳۰ تا کنون طی شش مرحله ۱۸ صفر از پول ملی برزیل حذف شده است و هشت بار نیز واحد پولی این کشور تغییر پیدا کرده است(مارتینز، ۲۰۰۷)[۱۶].
صربستان ( ۱۹۹۴ ) حذف ۱۲ صفر
کشور صربستان به دلیل تحریم های شدید بین المللی تورم فوق العاده ای را در سال ۱۹۹۳ با پرداخت خسارت های سنگین تجربه کرده است. در ژانویه سال ۱۹۹۴ میلادی تورم در اقتصاد صربستان آن چنان مهار گسیخته بود که دولت در پی چاپ یک رشته اسکناس با ارقام فزاینده در نهایت اسکناسی با رقم ۵۰۰ میلیارد دینار به چاپ رساند. تنها از اول ژانویه تا بیست و چهار ژانویه تورم در صربستان دو تا سه درصد در ساعت و یا هفتاد درصد در روز به ثبت رسیده است. در روز بیست و چهار ژانویه ۱۹۹۴ میلادی دولت صربستان که قصد داشت اسکناسی با رقم یک هزار میلیارد دینار به چاپ برساند با حذف ۱۲ صفر از رقم مزبور، ارزش یک دینارجدید صربستان را برابربا یک مارک آلمان اعلام کرد. صربستان توانست با کنترل چاپ اسکناس و برنامه منظم اقتصادی تورم فوق العاده ای که در کشور وجود داشت را مهار کند. این کشور هم اکنون از واحد پولی ثابتی بر خوردار است و دولت برای کنترل تورم شش تا هفت درصدی در سال تلاش می کند(شاکری، ۱۳۸۹).
بلغارستان (۱۹۹۹ ) حذف ۳ صفر
کشور بلغارستان برای آسان سازی فرایند های حسابداری، سهولت پرداخت های نقدی و پیوستن به پول واحد اروپایی ( یورو) به تغییر واحد پول خود با حذف ۳ صفر در سال۱۹۹۹ اقدام کرده است. بررسی آمارهای مربوط به نرخ تورم در این کشور در سالهای ۲۰۰۱- ۱۹۸۶ نشان دهنده ی تورم دائمی و در برخی از سال ها تورم چند صد درصدی، قبل از تغییر واحد پول است. تنها کشور اروپای شرقی و مرکزی که تجربه سیاست صفرزدایی از پول ملی در آن موفق نبوده است بلغارستان بوده است (نوفرستی و هاشمی،۱۳۸۵).
اوکراین (۱۹۹۶) حذف ۵صفر
در آگوست سال ١٩٩۶کشور اکراین ۵ صفر از واحد پول خود کاست. امروز تحلیل گران خارجی اجرای این سیاست از سوی کشور اکراین را تحسین می کنند و آن را به عنوان یک نقطه شروع برای انجام اصلاحات اساسی اقتصادی مشابه می دانند. تجربه اکراین به لحاظ زمانی صفرزدایی امروزه توسط نهادهای پولی بین المللی به سایر کشورهای جهان نیز توصیه می شود. زمانی صفرهای پول ملی در اکراین حذف شده اند که نرخ تورم ۴٧٣۴ درصدی و رشد نقدینگی ٢٩٨٠ درصدی بودند. در نتیجه اجرای برنامه تثبیت اقتصادی، نرخ تورم کشور اکراین در سال ٢٠٠٢ تقریبا ١ درصد بود. دولت اکراین در واقع در ابتدای دوره شکوفایی اقتصادی خود اقدام به حذف صفرهای پول ملی نمود. این کشوراز ابتدای سال ١٩٩۶ دوران جهش های اقتصادی خود را شروع کرده بود. تجربه کشوراکراین نشان می دهدکه بهترین زمان صفرزدایی زمانی است که متغیرهای واقعی کشور درآستانه جهشی قابل توجه قرار داشته و متغیرهای پولی در یک نرخ منطقی، روند بلندمدت و پایدار خود را حفظ کنند(شاکری، ۱۳۸۹).
روسیه ( ۱۹۹۳,۱۹۹۸ ) حذف ۴ صفر
تجربه روسیه بعد از جدایی جمهوری های تازه استقلال یافته از شوروی سابق در زمینه صفرزدایی قابل توجه و آموزنده است. از آن سال تا کنون روسیه دو بار اقدام به صفرزدایی کرده است. تغییر واحد پول ملی در کشور روسیه، با هدف اصلی تسهیل مبادلات اقتصادی در نظرگرفته شده بود و لذا در نتیجه اعمال درست این سیاست، عرضه پول و میزان پس اندازهای مردم در اقتصاد تغییر نکرد. دو تجربه شکست خورده و موفقیت آمیز روسیه به ترتیب در سا لهای ١٩٩٣ و ١٩٩٨ هر یک درس های مهمی را برای دیگر کشورهای اروپای شرقی و مرکزی در اجرای سیاست صفرزدایی به همراه داشته اند. سیاست صفرزدایی سال ١٩٩٣ یک سیاست منفرد بود و نه یک مولفه اجرایی از یک مجموعه سیاست اقتصادی هماهنگ و موثر. لذا مشاهده می شود که درسال ١٩٩٣ که تورم در روسیه به حدود ٩٠٠ درصد رسیده بود و رشد نقدینگی به منظور پوشش این افزایش های قیمت و تأمین پول نقد لازم برای انجام معاملات در این کشور سالانه ٢۵٣ درصد بود دولت روسیه اقدام به صفرزدایی می کند .صفرزدایی سال ١٩٩٣ شکست خورد زیرا که سریعاً منجر به کاهش اعتبار واحد پول روسیه شد. بالعکس با اجرای سیاست های تثبیت اقتصادی در اواسط دهه ۱٩٩۰ ، صفرزدایی دوم در سال ١٩٩٨ زمانی به اجرا درآمد که مردم دست آوردهای اجرای سیاست های صحیح را درک می کردند و حذف صفرهای پول ملی به مردم این پیام را می داد که دوران تورم های شدید به پایان آمده است(شاکری، ۱۳۸۹).
افغانستان (۲۰۰۲) حذف ۳ صفر
یکی از مشکلات عمده ای که قبل از تغییر واحد پول در مبادلات افغانستان مطرح بوده است شمارش تعداد برگه های اسکناس رد و بدل شده بود. علی رغم این که بیشتر اسکناس های چاپ شده برابر با ۱۰۰۰۰ افغانی بود، اما به دلیل ارزش بسیار کم افغانی در معاملات به حجم عظیمی از اسکناس نیاز بود. ناکارآمدی سیستم بانکی در این کشور موجب شده بود تا عموم معاملات به صورت نقدی و توسط اسکناس صورت گیرد. دولت افغانستان در اکتبر ۲۰۰۲ برای رفع مشکلات موجود اقدام به معرفی واحد پول افغانی جدید نمود. شواهد حاکی از آن است که پول جدید در افغانستان علاوه بر تسهیلات زیادی که در مبادلات ایجاد کرده است؛ به لحاظ روانی نیز آثار بسیار مثبتی بر جای گذاشته است(موسلی، ۲۰۰۵).
رومانی (۲۰۰۵) حذف ۳ صفر
در کشور رومانی سیاست گذاران به منظور حل مشکلات ناشی از کاهش ارزش پول و همچنین پیوستن به پول واحد اروپایی در سال ۲۰۰۵ اقدام به حذف ۳ صفر از پول ملی کردند. اولین اثر مهم واحد جدید پول رومانی، آسان سازی فرایندهای آماری و حسابداری بوده است. این اقدام نوید دهنده پایان تورم های شدید در رومانی بوده است. مقامات رومانی بر این اعتقاد بودند که تغییر واحد پول تورم انتظاری را کاهش خواهد داد. سیاست صفرزدایی سال ٢٠٠۵ رومانی دقیقاً در انتهای اجرای برنامه های تثبیت اقتصادی مختلف به اجرا درآمده است. صفرهای پول ملی رومانی زمانی کاسته شدند که تورم های بالای ٢۵٠ درصد این کشور در سال ١٩٩٣ در سال ٢٠٠۵ یک رقمی شده بودند. همچنین رشد اقتصادی این کشور به بالاترین نرخ متوسط خود طی یک دهه گذشته از سال ١٩٩۵ ارتقاء یافته بود(نوفرستی و هاشمی،۱۳۸۵).
ترکیه (۲۰۰۵) حذف ۶ صفر
شرایط تورمی که از دهه ۱۹۷۰ در ترکیه آغاز شده بود، سبب شد تا برای بیان ارزش های اقتصادی از میلیارد، تریلیون ( هزار میلیارد) و حتی کوادریلیون ( هزار هزار میلیارد) استفاده شود. در این فرآیند، از طریق چاپ اسکناس های درشت تر به تقاضای پول در جامعه پاسخ داده می شد؛ که از سال ۱۹۸۱ هر دو سال یک بار صورت می گرفت. در نتیجه ی این فرآیند ترکیه صاحب درشت ترین اسکناس جهان ۲۰۰۰۰۰۰۰ لیر شد. با توجه به مشکلات واحد پول این کشور و عدم توانایی آن در انجام موفق وظایف خود از جمله محاسبات، نگهداری حساب ها، ثبت آمارها و پرداخت های نقدی در معاملات دولت ترکیه از اول ژانویه ۲۰۰۵ میلادی، واحد پول خود را تغییر داد و اسکناس های جدید را به گردش در آورد. بر این اساس ترکیه یک سال تمام از هر دو نوع اسکناس استفاده کرد و در پایان سال میلادی اسکناس های قدیمی را رسماً از رده خارج کرد. امروزه اقتصاد ترکیه به ثبات نسبی دست یافته است و نرخ تورم در این کشور تک رقمی شده است(بللو،۲۰۰۷).
کره جنوبی ( ۲۰۰۷ ) حذف ۳ صفر
کره جنوبی بعد ازسه سال تحقیق و بررسی در خصوص آثار و تبعات اقتصادی حذف صفرها از پول ملی خود سرانجام در سال ۲۰۰۷ اقدام به حذف ۳ صفر از پول خود کرد. کره جنوبی از سال ۱۹۸۲ با نرخ تورم یک رقمی مواجه بوده است ولی نرخ برابری واحد پول این کشور در برابر دلار از اواخر سال ۱۹۹۷ تا کنون چهاررقمی بوده است. حذف صفرها در کره جنوبی ۴۷۰ میلیون دلار هزینه داشته است. این هزینه ها شامل چاپ و انتشار اسکناس های جدید، ضرب سکه های جدید و جایگزینی دستگاه های خود پرداز پیشرفته بوده است. کره جنوبی موارد امنیتی زیادی را برای چاپ و انتشار اسکناس های جدید به کار برده است به طوری که اسکناس های جدید این کشور به راحتی قابل جعل و انتشار غیر قانونی نمی باشد(بللو، ۲۰۰۷).
زیمبابوه (۲۰۰۹ ) حذف ۱۲ صفر
از نشانه های سقوط اقتصاد زیمبابوه نه تنها نرخ تورم بالای این کشور است که تقریباً در تاریخ بی نظیر است و از مدل های جالب و تأسف برانگیز ابر تورم می باشد، بلکه نرخ بیکاری این کشور نیز هست. بطوری که نرخ بیکاری این کشور در انتهای سال ۲۰۰۸ به ۹۴ درصد رسیده است این نرخ همچون نرخ تورم این کشور واقعاً غیرقابل باور است. همچنین نرخ رشد اقتصادی این کشور پس از سال ۱۹۹۰ به صورت مداوم منفی بوده است و از کمترین درصد های رشد اقتصادی در دنیا محسوب می شود. در راستای سیاست های پولی انبساطی، زیمبابوه تا به حال چهار بار صفرهای اسکناس های خود را حذف کرده است، واضح است که بدون اصلاح سیاست های نادرست اقتصادی، حذف صفر از اسکناس ها دردی را دوا نمی کند. درسال ۲۰۰۶میلادی ارزش هر دلار زیمبابوه کمتر از یک میلونیوم دلار آمریکا بود. در اکتبرسال ۲۰۰۵ میلادی بانک مرکزی زیمبابوه اعلام کرد که پول رایج زیمبابوه در سال ۲۰۰۶میلادی تغییر می کند. ارزش هر دلار جدید برابر با ۱۰۰۰ دلار قدیم است. در فوریه ۲۰۰۷ اعلام شد که دلار سوم به زودی منتشر خواهد شد. با وجود این که در آن زمان تورم چهار رقمی بود، پول کافی برای چاپ اسکناس وجود نداشت. در همان ماه بانک مرکزی زیمبابوه تورم را غیر قانونی اعلام و هر گونه افزایش در قیمت در کالاهای تعیین شده را ممنوع کرده و متعاقب آن تعدادی از تاجران و تولیدکنندگان و فروشندگان دستگیر شدند. در سپتامبر ۲۰۰۷میلادی دلار زیمبابوه ۹۲ درصد کاهش ارزش یافت و هر ۳۰۰۰۰ دلار زیمباوه برابر با یک دلار آمریکا اعلام شد اما به دلیل کمبود ارز خارجی در کشور در عمل نرخ های رسمی اعلام شده بی معنی بود. در جولای سال ۲۰۰۸ بانک مرکزی زیمبابوه اعلام کرد که واحد پول زیمبابوه مجدداً تغییر می کند و هر ۱۰ میلیارد دلار قدیم معادل ۱ دلارجدید معرفی شد اما این هم کمکی نکرد و عملاً به دلیل کمبود پول نقد و بی ارزش بودن دلار زیمبابوه، در مبادلات از ارزهای خارجی استفاده می شد. در سال ۲۰۰۸ رسماً به تعدادی از فروشندگان اجازه داده شد که پول خارجی را بپذیرند و در ۲۹ ژانویه سال ۲۰۰۹ مبادله هر واحد پولی آزاد شد. این مسئله موجب شد تا بسیاری از فروشندگان از قبول دلار زیمبابوه سر باز زنند. در آغاز دلار زیمبابوه با ۴۷/۱ دلار آمریکا مبادله می شد. با این حال ارزش این پول به زودی کاهش یافت و سیاست نابخردانه انبساط پولی باعث شد تا نرخ تورم این کشور به رقم باورنکردنی ۲۳۱ میلیون درصد در سال ۲۰۰۸ برسد؛ رقمی که بر اساس بررسی اقتصاد دان آمریکایی هنکه[۱۷] بسیار بیش از این است. نرخ تورم زیمبابوه برابر ۸۰ ضربدر ۱۰ به توان ۲۱ ارزیابی شده است؛ نرخی که بنا بر بررسی هنکه باعث می شود قیمت ها در هر ۲۴ ساعت تقریبا دوبرابر شوند. در۲ فوریه ۲۰۰۹ بانک مرکزی زیمبابوه اعلام کرد که ۱۲ صفر از دلار زیمبابوه حذف خواهد شد. با توجه به اینکه مردم در مبادلات خود به دلار آمریکا روی آورده بودند این کار در عمل نتیجه ای در بر نداشت و کمکی به وضع موجود نکرد(هنکه، ۲۰۱۰).
۲-۶ وضعیت کنونی ریال
ریال، پول ملی ایران در سال ۱۳۰۸ به عنوان واحد پول رسمی کشور تعیین شد. بررسی ها نشان می دهد که در چارچوب قوانین رایج کشور، حق انتشار پول فقط در اختیار بخش پولی ایران قرار دارد. و امکان انتشار پول های مکمل در ایران وجود ندارد. بر اساس قانون پولی و بانکی ایران مصوب ۱۸ تیر ماه ۱۳۵۱ و اصلاحات بعد از آن تاریخ، هدف بانک مرکزی حفظ ارزش پول ملی است. درحالیکه در قانون هیچ ضمانتی برای حسن عملکرد بانک مرکزی در ایران وجود ندارد بنابراین هیچ ضمانتی برای دستیابی هدف حفظ ارزش پول ملی وجود ندارد.
برای حفظ ارزش پول ملی اجرای سیاست های پولی مناسب، ضرورت دارد. بدین منظور برای شناخت دلایل کاهش ارزش ریال و اتخاذ سیاست های مناسب برای مقابله با آن، لازم است سیاست های پولی کشور طی دهه های اخیر بررسی شود.

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت ۴۰y.ir مراجعه نمایید.