سامانه پژوهشی – بررسی تغییر واحد پول ملی و پیامد های آن در اقتصاد ایران ۸۹- قسمت …

سرانه اسکناس در اقتصاد ایران نسبت به کشورهای پیشرفته بسیار بالاتر است (۱۱۴ برگ در مقابل ۱۴ برگ ). اصلاح واحد پول یا حذف چند صفراز واحد پول کشور به یکی از نیازهای اقتصادی کشور برای تسهیل در مبادلات تجاری تبدیل شده است. این موضوعی است که از سالها پیش در دستورکار بانک مرکزی قرار داشته است. حذف صفر از پول ملی اقدامی است که با هدف افزایش ارزش اسمی پول صورت می گیرد.
بنابراین با توجه به وضعیت تورم در ایران در سال های اخیر و عزم دولت به اجرای طرح تحول اقتصادی که بخشی از آن را تغییر واحد پول تشکیل می دهد، و مزایایی که برای این سیاست بیان شده است، چگونگی فرآیند انجام و بررسی آثار چنین اقدامی بر تورم بسیار ضروری به نظر می رسد.
۱-۴ کاربرد نتایج تحقیق
یکی از معضلات اساسی دولت در برنامه ریزی پولی و مالی نداشتن الگوی جریان وجوه پولی و مالی است. گستردگی واحد شمارش و دریافت و پرداخت پولی مزید بر علت مبهم ماندن این الگو است. به نظر می رسد حذف تعدادی صفر از واحد پول می تواند شفافیت هایی را در این الگو به وجود آورد. این پژوهش بیشتر در سطح اقتصادکلان و برای مقاصد سیاست گذاری کاربرد دارد. همچنین نتایج بررسی صورت گرفته در این پژوهش می تواند مورد استفاده نهاد ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی، وزارت اقتصاد، بانک مرکزی وکلیه پژوهشگران اقتصادی قرار بگیرد.
۱-۵ اهداف تحقیق
بررسی تغییر واحد پول ملی و امکان تورمی بودن چنین اقدامی درکشور.
۱-۶ فرضیه تحقیق
در این مطالعه پس از بررسی و تبیین مبانی نظری تورم و تقاضای پول درکشورهایی که این سیاست را تجربه کرده اند فرضیه زیر مورد آزمون قرار می گیرد:
تغییر واحد پول تورم زا نیست.
۱-۷ روش تحقیق
دراین پایان نامه پس از شرح توصیفی پاره ای از مطالب، ابتدا الگوئی برای توصیف پدیده تورم بر اساس مبانی نظری تصریح خواهد شد و ضرایب آن برای چندکشور منتخب که واحد پول خویش را تغییر داده اند برآورد خواهد شد. آنگاه این مسئله مورد بررسی و آزمون قرار خواهد گرفت که آیا تغییر واحد پول ذاتاً به افزایش تورم دامن زده است یا خیر. سپس بر اساس مبانی نظری تقاضا برای پول، تابعی برای تقاضای اسکناس و مسکوک تصریح خواهد شد و به روش همجمعی مورد برآورد قرار خواهد گرفت. دراین رابطه آزمون های پایائی متغیرها و آزمون وجود رابطه تعادلی بلند مدت بین متغیرهای الگو به انجام خواهد رسید و برای اطمینان از صحت الگوی برآورد شده مجموعه ای از آماره های آزمون متعارف مورد استناد قرار خواهند گرفت.
۱-۷-۱ ابزار گردآوری داده ها
عموم آمار های سری زمانی متغیر های اقتصاد کلان از کتاب ” آمار های اقتصادی” معاونت امور اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی (۱۳۷۶) اقتباس شده است. برای به هنگام کردن این آمارها از اطلاعات گزارش شده توسط بانک مرکزی و سالنامه های آماری مرکز آمار ایران استفاده شده است.
بیشتر آمارهای مورد استفاده در این تحقیق دوره زمانی سال های ۱۳۳۸ تا ۱۳۸۶ را در بر می گیرد فقط در موارد محدودی آمار قابل دسترس مربوط به دوره زمانی ۱۳۴۲ تا ۱۳۸۶ می شود. متغیر های واقعی مورد استفاده در الگو به قیمت های ثابت سال ۱۳۷۶ و به میلیارد ریال هستند. آمار سری زمانی متغیر های جاری مورد استفاده ریالی (به میلیارد ریال) و یا دلاری (به میلیون دلار) می باشند. نام متغیرهای سری زمانی ریالی به قیمت های جاری با پسوند j و آن هایی که آمار سری زمانی بر حسب دلار را دارند با پسوند $ مشخص شده است.
شاخص های قیمت مورد استفاده در الگو دارای سال پایه ۱=۱۳۷۶ هستند. آمار مربوط به شاخص سطح عمومی قیمت های کشورهای منتخب از صندوق بین المللی پول[۳] و بانک جهانی[۴] بر گرفته شده است.
۱-۷-۲ ابزار تجزیه و تحلیل داده ها :
ابزار تجزیه و تحلیل داده ها در این تحقیق بسته های نرم افزاری Eviewsو Excell می باشد.
۱-۷-۳ قلمرو مکانی تحقیق :
جامعه ی آماری برابر با کل اطلاعات و داده های مربوط به کشور ایران،آرژانتین، لهستان، ایسلند، بلغارستان، برزیل و رومانی می باشد.
۱-۷-۴ قلمرو زمانی تحقیق :
دوره مورد بررسی برای الگو های این تحقیق از سال ۱۳۳۸ تا سال ۱۳۸۶ برای ایران و ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۸ برای سایر کشورها می باشد.
۱-۸ واژه های عملیاتی
تغییر واحد پول :
تغییر واحد پول، تعیین واحد جدیدی برای پول است که به طور معمول معادل مضربی از ۱۰ می باشد (بللو، ۲۰۰۷).
تورم :
تورم، افزایش مداوم سطح عمومی قیمت ها است که موجب کاهش مستمر قدرت خرید یا ارزش پول می گردد (گلریز ، ۱۳۸۵ ).
پایایی :
یک سری زمانی وقتی پایا است که میانگین، واریانس و ضرایب خودهمبستگی آن در طول زمان ثابت باقی بماند (نوفرستی ، ۱۳۷۸ ).
همجمعی :
وجود یک رابطه خطی پایا بین چند متغیر سری زمانی را گویند(نوفرستی ، ۱۳۷۸ ).
الگوی تصیح خطا :
الگویی که نوسانات کوتاه مدت متغیرها را به مقادیر تعادلی بلند مدت آنها ارتباط می دهد(نوفرستی، ۱۳۷۸ ).
فصل دوم
تغییر واحد پول، الزامات و پیامدهای آن
۲-۱ مقدمه
پول نقش مهمی در تعیین سطح فعالیت های اقتصادی، ایجاد تعادل و رهایی از رکود و بیکاری ایفا می کند و بدین لحاظ در سطح اقتصاد کلان حائز اهمیت ویژه ای است. با توجه به اهمیت پول در سطح داخلی و خارجی یکی از مهمترین وظایف دولت حفظ ارزش پول ملی می باشد. بسیاری ازکشور هایی که با کاهش شدید ارزش پول ملی خود مواجه شدند، به اجرای سیاست تغییر واحد پول ملی خود اقدام کرده اند. در این فصل ابتدا به نقش پول و وظایف آن در اقتصاد کشور ها پرداخته شده است، سپس تاریخچه تغییر واحد پول ملی والزامات اجرای سیاست تغییر واحد پول بررسی شده است. همچنین با توجه به تجربه سایرکشور ها دراجرای این سیاست به بررسی وضعیت ریال ایران در راستای تغییر واحد پول پرداخته شده است. در نهایت مطالعات انجام شده در ارتباط با تغییر واحد پول بیان شده است.
۲-۲ پول و کارکرد های آن در اقتصاد

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir