بررسی تغییرات روند بارش سالانه، ماهانه و فصلی در دره سفید رود- …

بررسی بارندگی سالانه دره سفیدرود می تواند دیدگاهی کلی از میزان بارش در طول سال و نیز نوسانات آن را ارائه دهد و بدین منظور آمار کلیه ایستگاههای منتخب در دوره ۸۶-۱۳۵۷ مورد بررسی قرار گرفت.
آمار بارندگی ایستگاهها در دوره آماری شاخص دارای خلاء های ماهانه و سالانه بوده است که به جهت بسیار زیاد اطلاعات با استفاده از برنامه تدوین شده در ابتدا آمار بارندگی سالیانه کلیه ایستگاههای شبکه باران سنجی منطقه مورد مطالعه که دارای آماری کوتاهتر از دوره شاخص بوده و یا خلاء آماری داشته اند با ایستگاههای مرجع همبستگی داده شده و با استفاده از مناسبترین روابط همبستگی محاسبه شده، خلاء آمار بارندگی ماهیانه نسبت به جمع ریزشهای جوی سالیانه، آمار بارندگی ماهیانه کلیه ایستگاهها تکمیل شده و در نهایت آمار کلیه ایستگاههای شبکه در یک دوره سی ساله جهت بررسی نهایی آماده شده است.
جدول شماره (۵-۱) و نمودار شماره (۵-۱) پارامترهای آماری بارندگی سالیانه ایستگاههای منتخب منطقه را نشان می دهد.
با بررسی جدول شماره (۵-۱) و نمودار شماره (۵-۱) مشخص می شود که اکثر ایستگاهها دارای بارندگی سالیانه ۹۰۰ تا ۱۳۰۰ میلیمتر می باشد و بارندگی های بیش از ۱۷۰۰ میلی متر بطور معمول در منطقه و ایستگاههای اطراف گزارش نشده است.
با توجه به جدول حداکثر بارندگی سالیانه ثبت شده برابر با ۱/۲۰۲۷ میلی متر در ایستگاه لاهیجان بوده است و متقابلاً حداقل بارندگی سالیانه در ایستگاه لوشان برابر با ۹/۷۸ میلی متر می باشد.
گلناران با میانگین سالانه ۲/۱۵۶۶ میلی متر پر باران ترین نقطه منطقه و بعنوان یکی از هسته های پرباران منطقه می باشد. با بررسی ضریب تغییرات بارندگی سالیانه ایستگاهها مشخص می شود که مقدار این پارامتر در تمامی ایستگاههای منطقه کمتر از ۴۰ می باشد و بارندگی سالیانه ایستگاههای فوق قابل اعتماد است و ایستگاههای کوهستانی از ضریب تغییرات نسبتاً بالایی برخوردار می باشند. ضریب تغییرات ایستگاههای ساحلی نظیر ایستگاه رشت که ۸/۱۳ می باشند نشان از منظم بودن بارندگی ناحیه جلگه ای می باشد. ایستگاههای کوهپایه ای بارش کمتری نسبت به ایستگاه های ساحلی برخوردار هستند. مقدار باران دریافتی ایستگاههایی که در ارتفاعات واقع شده اند از نوسان بیشتری برخوردار بوده و کمتر قابل اعتماد است.
مقدار بارش سالیانه ایستگاههای واقع در حد فاصل ساحل تا کوهپایه به واسطه تاثیر شدید دریا و قرار گرفتن در مسیر توده های هوایی بارانزا نسبت به ایستگاههای واقع در ارتفاعات بیشتر است. به موازات فاصله گرفتن از ساحل و کاهش پتانسیل بارش توده های هوایی بارانزا مقدار بارش از ساحل به کوهپایه کاهش می یابد. ایستگاههای رشت با ۶/۱۲۹۳، آستانه اشرفیه با ۵/۱۱۸۷، لاهیجان با ۵/۱۲۶۴، فخر آباد لشت‎نشاء با ۵/۱۳۴۳ میلیمتر بارندگی . به عنوان نماینده ایستگاههای ساحلی هستند. کلیه ایستگاههای ساحلی موجود در منطقه که در جلگه گیلان واقع شده اند دارای بارش سالانه بین ۱۰۰۰ تا ۱۴۰۰ میلی متر می‎باشند. ایستگاههای سد سفیدرود، پارودبار، گیلوان، و لوشان به علت ارتفاع بیشتر و فاصله از ساحل علاوه بر دریافت بارش سالانه کمتر نسبت به ایستگاههای ساحلی دارای رژیم بارندگی ماهانه متفاوتی نیز هستند. به عنوان نمونه ایستگاههای گیلوان و لوشان به ترتیب دارای ۴/۱۸۹ و ۱/۲۰۸ میلیمتر بارندگی سالانه هستند. در این ایستگاهها حداکثر مقدار بارش در زمستان و بهار اتفاق می افتد. این امر نشان می دهد که تاثیر رطوبت دریای خزر در این نقاط بسیار کم شده و عوامل موثر بر اقلیم و به خصوص بارندگی این ایستکاهها متفاوت از ایستگاههای ساحلی است. ضریب تغییرات ایستگاه گیلوان ۳/۳۶ و ایستگاه لوشان ۵/۳۵ می باشد. مقایسه این اعداد با ضریب تغییرات ایستگاههای ساحلی رشت، لاهیجان و قلعه رودخان که به ترتیب ۸/۱۳، ۶/۱۷ و ۵/۱۶ نشان می دهد که مقدار باران دریافتی ایستگاههایی که در ارتفاعات و یا در دره هایی که از جریانهای خزری محروم هستند واقع شده اند از نوسان بیشتری برخوردار بوده و کمتر قابل اعتماد است.
تعدادی از ایستگاههای باران سنجی دره سفیدرود در بخش هایی از منطقه مستقر شده اند که بیانگر اقلیمی کاملاً متفاوت از بخش های ساحلی هستند. این ایستگاهها که یا در ارتفاعات بالای ۴۰۰ متر و یا در دره‎های منتهی به استان از قبیل دره منجیل، لوشان و غیره قرار دارند اولاً به علت کم شدن اثر دریا و دوماً به علت تاثیر پذیرفتن از اغتشاشات جوی دیگر و ویژگیهای خاص جغرافیایی حداکثر مقدار بارش خود را نه در پاییز بلکه در زمستان دریافت می نمایند و بارش پاییزه در اهمیت بعدی قرار دارد. در ایستگاههایی مثل لوشان، گیلوان، پارودبار و سد سفیدرود فصل بهار و پاییز با اندکی اختلاف در اولویت دوم و سوم قرار می‎گیرند.
جدول ۵-۱- ویژگیهای آماری بارندگیهای سالانه ایستگاههای هواشناسی استان گیلان

یک مطلب دیگر:
بررسی پراکندگی بریلوئین و کاربرد آن در تولید لیزر فیبری بریلوئین- قسمت ۴

ردیف نام ایستگاه حداکثر حداقل میانگین انحراف از معیار ضریب تغییرات
۱ آستانه اشرفیه ۹/۱۴۵۲ ۵/۷۰۸ ۵/۱۱۸۷ ۵/۱۸۷ ۷۹/۱۵
۲ گلناران ۵/۱۸۸۸ ۹۴۵ ۲/۱۵۶۶ ۵/۳۳۴ ۴/۲۱
۳ تاریک رود ۱۳۴۰ ۲/۶۵۲ ۹/۹۰۴ ۶/۱۹۱