ر حقوق، به قدرتِ قانونیِ شخص واسه نگهداری و تربیت بچه، حق حضانت بچه گفته می ­شه. واژه نگهداری، ناظر به تأمین نیازای جسمی مثل تهیه ی خوراک و پوشاک، و تربیت، ناظر به تأمین نیازای اخلاقی و روحی مثل محبت کردن و تعلیمه؛ پس شخصی که حضانت رو برعهده گرفته، بی دخالت در امور پولی و غیرمالیِ طفل مثل خرید و فروش اموال یا تصمیم در مورد ازدواج، فقط باید به مواظبت و نگهداری از اون بده.

 

حق حضانت بچه با چه اشخاصی می تونه باشه؟

در مورد اشخاصی که حضانت طفل رو بر عهده می­ گیرند، فرضیه های زیادی وجود داد که باید اونا رو جدا کنیم:

  1. در فرضی که زن و شوهر با همدیگه زندگی می­ کنن، بدیهیه حضانت بر عهده ی هر دوی اون­هاست.
  2. در زمان جدایی، مادر تا سن هفت سالگی و پدر بعد از اون اولویت داره امــا اگه بعد از هفت سال، اختلافی در مسئله حضانت پیش بیاد، دادگاه با توجه به مصلحت کودک تصمیم می­ گیرد. پس ممکنه دوباره اونو به مادرش بسپارد.
  3. در فرضی که یکی از پدر یا مادر فوت شده باشه، اولویت با شخصیه که زنده مونده یعنی مثلا با فوت پدر حضانت با مادره حتی اگه جد بابایی (پدر بزرگ بابایی) زنده باشه و اونقدر­چه هر دوی اون­ها – یعنی پدر و مادر- فوت شده باشن، در درجه اول حضانت با جد بابایی، بعد وصی (نماینده ه­ایی که از طرف پدر یا جد بابایی انتخاب شده) و در آخر قیم (کنه­ه ی­ قضایی که از طرف دادگاه انتخاب شده و می ­تواند از بستگان طفل باشه) است.

البته باید توجه داشت که قانون­ گذار تمایزی بین بچه دختر و پسر نگذاشته و احکام فوق رو به جهت تأمین بهتـر مصلحت کودک وضع نمودهه؛ پس اونقدر­چه به هر راه خلاف این مصلحت ثابت شد، دادگاه شخص دیگری رو عهده ­دار حضانت می­ کنه. مضاف بر این، فرض شده که بچه بعد از رسیدن به سن بلوغ (دختر بعد از نه سال قمری و پسر بعد از پونزده سال قمری) بهتر از هر شخصی می­ تواند مصلحت خود رو تشخیص بده؛ پس بعد از این سن، خود مختار به انتخابه.

مطلب مرتبط :   زنان موفق چیجوری زمان رو مدیریت می کنن؟ "

موارد سلب حق حضانت بچه کدامه؟

مثل مواردی که می­ تواند باعث سلب حضانت شه: اعتیاد به مواد مخدر، داشتن فساد اخلاقی، جنون و ازدواج دوباره مادره. در فرض گذشته باید توجه داشت که به ظن قانون­ گذار، مادر تا زمانی که ازدواج نکرده بهتر می ­تواند از فرزندش مراقبت کنه اما اگه مادر بازم خواستار ادامه حضانته باید در محضر دادگاه ثابت کنه که این ازدواج خللی در وظایفش ایجاد نمی­ کنه و این مراقبت به مصلحت کودک نزدیک­ تره.

موارد گفته شده تنها مثالایی از دلایل سلب حضانت هستن و اونقدر­چه به دلایل دیگری مثل تأدیب بیشتر از میزان معمولی، داشتن ساعات کاری طولانی یا دچار شدن به مریضی واگیردار، ثابت شه که مصلحت کودک به درستی تأمین نمی­ شه، قاضی شخص دیگری رو واسه حضانت مشخص می کنه.

می­ توان واسه حضانت طفل، مطالبه دستمزد کرد؟

لازم به ذکره که حضانت با همون ترتیب گفته شده، وظیفه ی اشخاصه؛ پس اون­ها نمی ­توانند واسه انجام این وظیفه ی قانونی مطالبه دستمزد کنن مگه در صورتی که دادگاه شخص دیگری به غیر از والدین رو به عنوان قیم مشخص کرده باشه. البته باید دونست این ممنوع بودن، منافاتی با مطالبه نفقه ی بچه نداره، مثلا اگه حضانت بر عهده ی مادر باشه، پرداخت مخارج مربوط به نگهداری طفل مثل پوشاک و مدرسه، بازم برعهده ی پدره. علاوه بر این موضوع، قانون ­گذار مقرر کرده که، اونقدر­چه شخص مسئول با وجود توانایی، از نگهداری طفل خودداری ورزد یا دیگری مانع اجرای حکم حضانت شه، ذی نفع می­ تواند بازداشت شخص رو تا زمان اجرای حکم خواسته کنه.

میشه از حق حضانت بچه بیخیال شد؟

از مهم ترین مسائلی که در بحث حضانت مطرح می­ شه، اثر صرف نظر کردن از این حق (اسقاط حق) در طلاق یا قرارداده. مثلا خانمی در ازای گرفتن حق حضانت، مهریه ی خود رو می­ بخشد. در این فرض باید گفت پدر واسه همیشه حق حضانت خود رو از دست داده و بازگرداندن اون ممکن نیس؟

مطلب مرتبط :   شرایط طلاق غیابی چیه؟ "

جواب سؤال به این موضوع برمی­ شه که حضانت، هم حقه و هم تکلیف؛ جنبه ی حق اون، قابل اسقاطه اما جنبه ی تکلیفش نه. به بیان دیگر، جایی که پدر یا مادر به دلیل رعایت مصلحت کودک، موظف به نگهداری از اون می ­شن، هیچ قراردادی نمی­ تواند اون­ها رو معاف از نگهداری کنه. پس اگه بابایی که حق حضانت رو از خود سلب کرده، ثابت کنه که نگهداری طفل به وسیله مادر به صلاح کودک نیس (از راه موارد سلب حضانت) می­ تواند دوباره سرپرستی اونو برعهده بگیره.

ملاقات با طفل چیه؟

شخصِ بهره مند از حق حضانت، نمی ­تواند مانع ملاقات افرادِ ذی حق (مثل پدر، مادر، خواهر و برادر) با طفل شه؛ چون این ملاقات ­ها به سلامت روحی و روانی اون کمک خیلی می­ کنه، بخاطر این قانون­ گذار از این حق دفاع کرده. به این شکل که اگه شخصی که حضانت بر عهده ی اوست اجازه ملاقات طفل رو به دیگری نده، شخص گذشته می تونه به دادگاه مراجعه و خواسته (دادخواست) ملاقات طفل رو ارائه کنه. در این صورت دادگاه وارد رسیدگی می شه و در صورت مصلحت، روز و ساعتی رو که شخص خواسته کننده می تونه با کودک ملاقات کنه تعیین می کنه. در بعضی موارد ممکنه این ملاقات پیشه یک ناظر انجام شه.

در آخر می ­توان به این نتیجه رسید که رعایت مصلحت طفل همون چیزیه که می ­تواند همه احکام مربوط به حضانت رو تحت اثر بذاره.


دسته بندی : Uncategorized

دیدگاهتان را بنویسید