دانلود پایان نامه

ﺗﺌﻮﺭﻱ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺍﺯ ﺩﻭ ﺳﻮ ﺷـﺪﻳﺪﺍً ﻣـﻮﺭﺩ ﺍﻧﺘﻘـﺎﺩ ﻗـﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺍﺳـﺖ. ﺍﻭﻟـﻴﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋـ ﺔ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﺍﺕ ﺑﺮ ﺑﻨﻴﺎﺩ ﻫﺎﻱ ﻧﻈﺮﻱ ﺍﻳﻦ ﻣـﺪﻝ ﻭﺍﺭﺩ ﺍﺳـﺖ، ﺩﺭ ﺁﻧﺠـﺎ ﻛـﻪ ﺍﻓـﺮﺍﺩ، ﺍﺯﺩﻳـﺪﮔﺎﻩ ﺍﻳـﻦ ﺗﺌـﻮﺭﻱ، ﺑﻴﺸﻴﻨﻪ ﮔﺮﻫﺎﻱ ﻋﻘلاﻳﻲ ﺳﻮﺩ ﺍﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﻧﺪ ﻭ ﻧﻴﺰ ﺍﻳﻦ ﻓﺮﺽ ﺑﻨﻴﺎﺩﻱ ﻓﺮﺿﻴﻪ ﺗﻴﺒﻮﺕ ﻛﻪ »ﺣﺮﻛـﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﻬﺮﻭﻧﺪﺍﻥ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺍﻱ ﺩﺭ ﺑﺮ ﻧﺪﺍﺭﺩ.« ﺩﻳﮕﺮ ﻣﻨﺘﻘﺪﻳﻦ، ﻓﺮﺽ ﻫﺎﻱ ﻛﺎﺭﺍﻳﻲ ﻭ ﻧﻴﺰ ﻭﺟﻮﺩ ﺭﻗﺎﺑﺖ ﺑﻴﻦ
71
.( Keatting, 1995
ﻓﺼﻞ ﺩﻭﻡ: ﻣﺒﺎﻧﻲ ﻧﻈﺮﻱ ﭘﮋﻭﻫﺶ
ﺷﻬﺮﺩﺍﺭﻱﻫﺎ ﺭﺍ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻩﺍﻧﺪ .
ﮔﻮﻧﻪ ﺩﻭﻡ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﺍﺕ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪﻫﺎﻱ ﺗﺠﺮﺑﻲ ﺍﻳﻦ ﺗﺌﻮﺭﻱ ﻭﺍﺭﺩ ﺍﺳﺖ. ﺍ ﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺌﻮﺭﻱ، ﻳﻚ ﺗﺌﻮﺭﻱ ﻫﻨﺠﺎﺭﻱ ﺍﺳﺖ، ﺗﺌﻮﺭﻱﭘﺮﺩﺍﺯﺍﻥ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻧﻴﺎﺯﻱ ﺑﻪ ﺁﺯﻣﻮﻥﻫﺎﻱ ﺗﺠﺮﺑﻲ ﻧﺪﻳﺪﻩﺍﻧﺪ. ﺩﺭ ﺳﺎﻝﻫﺎﻱ ﺍﺧﻴﺮ ﻛﻪ ﺗﺌﻮﺭﻱ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺎ ﺗﺤﻠﻴﻞﻫﺎﻱ ﺗﺠﺮﺑﻲ ﻭﺳﻴﻌﻲ ﺭﻭﺑﺮﻭ ﺑﻮﺩﻩ، ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎﻱ ﻣﺘﻨﺎﻗﻀﻲ ﺑﻪﺩﺳﺖ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳ ﺖ. ﺩﺭﺿﻤﻦ ﺷﻮﺍﻫﺪ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ ﺩﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﺮﺩﻡﻣ ﺍﺳﺎﺳﺎً ﺑﻪ ﺩﻟﻴﻞ ﻣﺠﺎﻭﺭﺕ ﺑﺎ ﺷﻐﻞ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺭ ﻣﻜﺎﻧﻲ ﺍﺳﻜﺎﻥ ﻣﻲﻳﺎﺑﻨﺪ ﻧﻪ ﺻﺮﻓﺎً ﺑﻪ
ﺩﻟﻴﻞ ﺳﻄﺢ ﻛﻴﻔﻲ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎﺕ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻧﺎﺣﻴﻪ (ﻃﺮﺍﺣﻲ ﻧﻈﺎﻡ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻫﺎﻱ
ﺷﻬﺮﻱ،118-114 :1384ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ
-2-14-2 ﺗﺌﻮﺭﻱ ﻫﺎﻱ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ ﻗﺪﺭﺕ ﺩﺭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﺎﺕ ﻣﺤﻠﻲ
ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ ﻗﺪﺭﺕ ﺩﺭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﺎﺕ ﻣﺤﻠﻲ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺌﻮﺭﻱ ﻫﺎﻱ ﺯﻳﺮ ﺍﺳﺖ : ﻧﺨﺒﻪ ﮔﺮﺍﻳﻲ، ﺗﻜﺜﺮﮔﺮﺍﻳﻲ، ﻣﺪﻝ ﻣﺎﺷﻴﻦ ﺭﺷﺪ ﻭ ﺗﺌﻮﺭﻱ ﺭژﻳﻢ. ﺩﺭ ﺩﻳﺪﮔﺎﻫﻬﺎﻱ ﻓـﻮﻕ ﺍﻟـﺬﻛﺮ ﻋﻨﺎﺻـﺮ ﺍﺻـﻠﻲ ﻭ ﻛﻠﻴـﺪﻱ ﺩﺭ ﺣﺎﻛﻤﻴـﺖ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻭ ﺑﻪ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻗﺪﺭﺕ ﺑﺎﺯﻳﮕﺮﺍﻥ ﻋﺮﺻﻪ ﺷﻬﺮﻱ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ .
-2-14-2-1 ﻧﺨﺒﻪﮔﺮﺍﻳﻲ -2-14-2-1-1 ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﻭ ﺭﻭﺷﻬﺎﻱ ﭘﮋﻭﻫﺶ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺍﻟﻴﺖ ﻫﺎ
ﻭﺍژﻩ »ﻧﺨﺒﻪ «ﻋﻤﺪﺗﺎً ﺑﺎ ﺍﺻﻄلاﺣﺎﺗﻲ ﭼﻮﻥ »ﺑﺮﺗﺮﻱ« ، »ﺭﻳﺎﺳﺖ« ، » ﺻﺎﺣﺒﺎﻥ ﻗﺪﺭﺕ، ﺛﺮﻭﺕ«، »ﺍﺷﺨﺎﺹ ﻭ ﮔﺮﻭﻫﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺑﺎلاﺗﺮﻳﻦ ﺳﻄﺢ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮﺍﺗﺐ ﻗﺸﺮﺑﻨﺪﻱ(ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ) ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻄﻮﺡ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮ ﻗﺪﺭﺕ، ﺷﻬﺮﺕ ﻭ… ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺩﺍﺭﻧﺪ.( Horn, 2005 : 65-66 ) « ﺑﻪ ﻛﺎﺭ ﺑﺮﺩﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﻭﺍژﻩ ﺍﻟﻴﺖ (ﻧﺨﺒﻪ ) ﺩﺭ ﻗﺮﻥ ﻫﻔﺪﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻛﺎلاﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻣﺮﻏﻮﺑﻴﺖ ﺧﺎﺹ ﺑﻪ ﻛﺎﺭ ﻣﻲ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻛﺎﺭﺑﺮﺩ ﺁﻥ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﮔﺮﻭﻫﻬﺎﻱ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﺮﺗﺮ، ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻭﺍﺣﺪﻫﺎﻱ ﺿﺮﺑﺖ ﻧﻈﺎﻣﻲ ﻳﺎ ﻣﺮﺍﺗﺐ ﻋﺎﻟﻲ ﺗﺮ ﺍﺷﺮﺍﻓﻴﺖ ﻫﻢ ﺗﻌﻤﻴﻢ ﻳﺎﻓﺖ (ﺍﻳﺰﺩﻱ ﺍﻭﺩﻟﻮ، 54 : 1386 ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺑﺎﺗﺎﻣﻮﺭ، .(1 :1381 ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺩﻛﺘﺮ ﺑﺸﻴﺮﻳﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﻱ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﺍﻟﻴﺖ ﺑﻪ ﺍﻧﺪﻳﺸﻪ ﻫﺎﻱ ﻧﻴﻜﻮﻟﻮ ﻣﺎﻛﻴﺎﻭﻟﻲ ﺑﺎﺯ ﻣﻲ ﮔﺮﺩﺩ. ﻣﺎﻛﻴﺎﻭﻟﻲ ﺩﺭ ﻳﻚ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﻛﻠﻲ ﺗﻤﺎﻡ ﻓﺮﺍﻳﻨﺪﻫﺎﻱ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻭﺍﻗﻌﻴﺖ ﺍﺳﺎﺳﻲ ﺗﻔﺎﻭﺕ ﻣﻴﺎﻥ ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ ﻭ ﻏﻴﺮ ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ ﺭﺑﻂ ﻣﻲ ﺩﺍﺩ. ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺭﻭ ﻫﻤﻪ ﻧﻈﺮﻳﻪ ﭘﺮﺩﺍﺯﺍﻥ ﻋﻤﺪﻩ ﺍﻟﻴ ﺘﻴﺴﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺎﺭﻩ ﺗﻮ، ﻣﻮﺳﻜﺎ، ﻣﻴﺨﻠﺰ ﻭ ﺳﻮﺭﻝ ﺗﺤﺖ ﺗﺄ ﺛﻴﺮ ﺍﻧﺪﻳﺸﻪ ﻫﺎﻱ ﺍﻭ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﻧﺪ. ﻣﺎﻛﻴﺎﻭﻟﻲ ﺩﺭ ﻭﺍﻗﻊ ﺍﻟﻴﺖ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﮔﺮﻭﻩ ﺣﺎﻛﻤﻪ ﺍﻱ ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲ ﻛﺮﺩ ﻛﻪ ﺍﺭﺍﺩﻩ ﻭ ﻣﺮﺩﺍﻧﮕﻲ لاﺯﻡ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﭘﺎﺳﺪﺍﺭﻱ ﺍﺯ ﻣﺒﺎﻧﻲ ﻗﺪﺭﺕ ﺧﻮﺩ ﺁﺷﻜﺎﺭ ﻣﻲ ﺳﺎﺯﺩ (ﺑﺸﻴﺮﻳﻪ، .(67 :1388 ﻫﭽﻨﻴﻦ ﺍﻟﻴﺘﻴﺴﻢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺍﻗﻠﻴﺖ ﺍﻧﺪﻛﻲ ﺍﺯ ﺑﺮﮔﺰﻳﺪﮔﺎﻥ ﻭ ﺳﺮﺁﻣﺪﺍﻥ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ– ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻭ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻗﺪﺭﺕ ﻭ ﻧﻔﻮﺫ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎ ﻭ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬﺍﺭﻱ ﻫﺎ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ .(Garson,2007:1,4)
72
ﻓﺼﻞ ﺩﻭﻡ: ﻣﺒﺎﻧﻲ ﻧﻈﺮﻱ ﭘﮋﻭﻫﺶ
ﺍﺯ ﻟﺤﺎﻅ ﺷﻴﻮﻩ ﻱ ﭘﮋﻭﻫﺶ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺍﻟﻴﺖ ﻫﺎ ﻭﺗﺸﺨﻴﺺ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻛﻠﻲ ﺳـﻪ ﺭﻭﺵ ﺑﻪ ﻛﺎﺭ ﺑﺮﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ: (1ﺭﻭﺵ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺻﺐ ﺭﺳﻤﻲ:1ﻛـﻪ ﺩﺭﺁﻥ ﺍﻟﻴـﺖ ﻣﺠﻤﻮﻋـﻪ ﻛﺴﺎﻧﻲ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻣﻨﺎﺻﺐ ﺭﺳﻤﻲ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺩﺭﻧﻬﺎﺩﻫﺎﻱ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺍﻳﺮﺍﺩﻱ ﻛـﻪ ﺑﺮ ﻛﺎﺭﺑﺮﺩ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺵ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﺪﺭﺕ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻭﺍﻗﻌﻲ ﺍﻏﻠﺐ ﺩﺭ ﭘﺸـﺖ ﭘـﺮﺩﻩ ﺍﻋﻤـﺎﻝ ﻣﻲ ﮔﺮﺩﺩ ﻭﻛﺴﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺍﻗﺘﺪﺍﺭ ﺻﻮﺭﻱ ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻟﺰﻭﻣـﺎً ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻗـﺪﺭﺕ ﺗﺼـﻤﻴﻢ ﮔﻴـﺮﻱ ﻭﺍﻗﻌـﻲ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ. (2ﺭﻭﺵ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﺷﻬﺮﺕ:ﻛﻪ2 ﺩﺭﺁﻥ ﻣﺤﻘّﻖ ﻫﻴﺎﺗﻲ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻣﻄﻠﻊ ﻣﺜﻞ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻧﮕﺎﺭﺍﻥ ﻭ ﻗﻀﺎﺕ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺩﻫﺪ ﻭ ﻧﻈﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻱ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺻﺎﺣﺐ ﻗﺪﺭﺕ ، ﻣلاﻙ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮﺩﻥ ﺍﻟﻴﺖ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﻲ ﺩﻫﺪ. ﺍﺷﻜﺎﻝ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺵ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﺎﻩ ﻣﻤﻜﻦ ﺍﺳﺖ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﻲ ﺟﻬـﺖ ﺑـﻪ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﻗﺪﺭﺕ ﻭ ﻳﺎ ﻧﻔﻮﺫ ﺩﺭ ﺩﺭﻭﻥ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺷـﻬﺮﺕ ﻳﺎﻓﺘـﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ (ﺑﺸـﻴﺮﻳﻪ، .(69 :1388 ﺭﻭﻳﻜﺮﺩ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺷﻬﺮﺕ، ﻣﺴﺘﻠﺰﻡ ﺍﻳﻦ ﺑﻮﺩ ﻛﻪ ﺍﻓـﺮﺍﺩ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻣﻮﻗﻌﻴـﺖ ﻫـﺎﻱ ﻋـﺎﻟﻲ ﺩﺭﺷـﻬﺮ، ﺍﻓـﺮﺍﺩ ﺻﺎﺣﺐ ﻗﺪﺭﺕ ﻭ ﻣﻬﻢ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﺷﻬﺮﺕ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺗﺒﻪ ﺑﻨﺪﻱ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. ﺭﺍﺑﺮﺕ ﺩﺍﻝ ﻛﻪ ﻳـﻚ ﻛﺜﺮﺕ ﮔﺮﺍﻱ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺍﺳﺖ، ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩ ﻛﻪ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﻳﻜﺮﺩ ﺩﺭ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ ﺭﺍ ﺍﺯ ﭘﻴﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ ﻛﺮﺩ؛ ﭼﺮﺍ ﻛﻪ ﺍﻳﻦ ﻓﺮﺽ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻧﺨﺒﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻗـﺪﺭﺕ ﺭﺍ ﻣـﻲ ﺗـﻮﺍﻥ ﺑـﺮ ﺍﺳـﺎﺱ ﻣﻴـﺰﺍﻥ ﺷﻬﺮﺕ ﻭ ﻣﺤﺒﻮﺑﻴﺖ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺟﺎ ﺁﻭﺭﺩ ، ﺍﺳﺎﺳﺎً ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻧﺨﺒﻪ ﺍﻱ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭ ﻧﻤﻲ ﺗﻮﺍﻥﻣﺘﺼﻮﺭ ﺷﺪ ﻛﻪ ﻫﻴﭻ ﮔﻮﻧﻪ ﻧﺨﺒﻪ ﺍﻱ ﻭﺟـﻮﺩ ﻧـﺪﺍﺭﺩ. ﺑـﻪ ﻋـلاﻭﻩ ،ﻛﺜـﺮﺕ ﮔﺮﺍﻳـﺎﻥ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﺭﻭﻳﻜﺮﺩ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺷﻬﺮﺕ، ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺭﺍ ﺻﺎﺣﺐ ﻗﺪﺭﺕ ﻣﻲ ﺩﺍﻧﺪ، ﻭ ﻗﺪﺭﺕ ﻣﺤـﻮﻝ ﺷـﺪﻩ ﺑـﻪ ﻣﺸﺎﻏﻞ ﻭ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎﻱ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺭﺍ ﻧﺎﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲ ﺍﻧﮕﺎﺭﺩ ﻭ ﻣﺪﺭﻙ ﻣﺴﺘﻨﺪﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩﻥ ﭼﮕـﻮﻧﮕﻲ ﺑﻪ ﻛﺎﺭﮔﻴﺮﻱ ﻗﺪﺭﺕ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﻧﻤﻲ ﻛﻨﺪ ( ﺟﻮﻧﺰ ﻭ ﻫﻤﻜـﺎﺭﺍﻥ، 195 :1386ﻭ(3 .(194ﺭﻭﺵ ﺗﺄﻛﻴـﺪ ﺑـﺮ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮﻱ3ﻛﻪ: ﺩﺭﺁﻥ ﻛﺴﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻋﻤلاً ﺩﺭ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮﻳﻬﺎﻱ ﻋﻤﺪﻩ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﺑـﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺍﻟﻴﺖ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ. ﻃﺒﻌﺎً ﻛﺎﺭﺑﺮﺩ ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ﺍﺯ ﺳﻪ ﺭﻭﺵ ﺑﺮ ﺩﻗﺖ ﭘﮋﻭﻫﺶ ﻣﻲ ﺍﻓﺰﺍﻳﺪ
(ﺑﺸﻴﺮﻳﻪ، .(69 :1388
-2-14-2-1-2 ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪﻱ ﻧﻈﺮﻳﻪ ﭘﺮﺩﺍﺯﺍﻥ ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ ﺍﻟﻒ) ﺭﻭﻳﻜﺮﺩ ﺳﺎﺯﻣﺎﻧﻲ – ﻣﻮﺳﻜﺎ ﻭ ﻣﻴﺸﻠﺰ: ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﻭﺭ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻛﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ ﻭ ﺳﻠﻄﻪ ﺁﻧﻬﺎ
ﺑﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺮ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻭ ﺗﻮﺍﻧﺎﻳﻴﻬﺎﻱ ﺳﺎﺯﻣﺎﻧﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ. ﺑﻄﻮﺭ ﺧلاﺻﻪ ﺍﻗﻠﻴﺖ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﺮ ﺍﻛﺜﺮﻳﺖ ﻛﻤﺘﺮ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻳﺎ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﻧﻴﺎﻓﺘﻪ ﺩﺭﺟﺎﻣﻌﻪ ﭘﻴﺸﻲ ﻣﻲ ﺟﻮﻳﺪ (ﺭﺍﺵ،1381 .(67: ﻣﻮﺳﻜﺎ ﻣﻲ ﮔﻔﺖ: ﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻫﺎ… ﺩﻭ ﻃﺒﻘﻪ ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ- ﻃﺒﻘﻪ ﺍﻱ ﻛﻪ ﺣﻜﻤﺮﺍﻧﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻭ ﻃﺒﻘﻪ ﺍﻱ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺍﻭ ﺣﻜﻢ ﺭﺍﻧﺪﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ (ﺑﺎﻝ ﻭ ﮔﺎﻱ ﭘﻴﺘﺮﺯ، .(46 :1384 ﻣﻴﺸﻠﺰ ﻧﻴﺰ ﻛﻪ ﻛﺎﺭ ﺍﺻﻠﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺍﺣﺰﺍﺏ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻛﻪ ﻛﺎﺭ ﻭﻱ ﺩﺍﻣﻨﻪ ﺍﻱ ﻣﺤﺪﻭﺩﺗﺮ ﺍﺯ
1. positional approach 2. Reputational approach 3. Decisional approach
73
ﻓﺼﻞ ﺩﻭﻡ: ﻣﺒﺎﻧﻲ ﻧﻈﺮﻱ ﭘﮋﻭﻫﺶ
ﺁﺛﺎﺭ ﺩﻳﮕﺮ ﻧﻈﺮﻳﻪ ﭘﺮﺩﺍﺯﺍﻥ ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ ﺩﺍﺭﺩ، »ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺍﻟﻴﮕﺎﺭﺷﻲ « ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺍﻭ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻭ ﻛﺎﺭﺑﺮﺩﻫﺎﻱ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ ﺗﺮﻱ ﺩﺍﺭﺩ. ﻭﻱ ﺑﺮﺁﻥ ﺑﻮﺩ ﻛﻪ ﻧﻈﺮﻳﻪ ﺍﻟﻴﮕﺎﺭﺷﻲ ﺧﻮﺩ – ﺳﻠﻄﻪ ﭘﺎﻳﺪﺍﺭ ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺍﻧﺪﻙ- ﺭﺍ ﺑﺎ ﺑﺮﺭﺳﻲ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺍﺣﺰﺍﺏ ﺳﻮﺳﻴﺎﻟﻴﺴﺖ ﺍﺭﻭﭘﺎﻳﻲ ﻭ ﺑﻪ ﻭﻳﮋﻩ ﺣﺰﺏ ﺳﻮﺳﻴﺎﻟﻴﺴﺖ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﺁﺯﻣﻮﻥ ﻛﻨﺪ؛ ﺯﻳﺮﺍ ﺍﻭ ﺍﺳﺘﺪلاﻝ ﻣﻲ ﻛﺮﺩ ﻛﻪ ﺍﮔﺮ»ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺁﻫﻨﻴﻦ «ﺍﻭ ﻭﺍﻗﻌﺎً ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺻﻮﺭﺕ ﻫﻴﭻ ﺁﺯﻣﻮﻧﻲ ﺑﻬﺘﺮ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻧﻤﻲ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺩﺭﻳﺎﺑﻴﻢ ﭼﻪ ﻛﺴﺎﻧﻲ ﺩﺭ ﺍﺣﺰﺍﺑﻲ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﻗﺪﺭﺕ ﻣﻲ ﻛﺮﺩﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺪﻋﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﻮﺩﻩ ﺍﻋﻀﺎﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺣﺰﺏ ﺭﺍ ﻛﻨﺘﺮﻝ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ. ﻣﻴﺸﻠﺰ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻛﻪ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺍﺟﺘﻨﺎﺏ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻭﺳﻌﺖ ﻭ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺍﻧﺴﺎﻧﻲ ﺍﺳﺖ. ﺳﺎ ﺯﻣﺎﻥ ﺑﻪ ﻣﺤﺾ ﺍﻳﻨﻜﻪ ﺗﺄﺳﻴﺲ ﻣﻲ ﮔﺮﺩﺩ ﺗﺤﺖ ﺳﻠﻄﻪ ﺭﻫﺒﺮﺍﻧﺶ ﺩﺭ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ: » ﻫﺮ ﻛﻪ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﺪ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ، ﻣﻲ ﮔﻮﻳﺪ ﺍﻟﻴﮕﺎﺭﺷﻲ« (ﺭﺍﺵ،.(68-69 : 1381
ﺏ) ﺭﻭﻳﻜﺮﺩ ﺭﻭﺍﻧﺸﻨﺎﺧﺘﻲ – ﭘﺎﺭﺗﻮ: ﭘﺎﺭﺗﻮ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻮﺳﻜﺎ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﺪ ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ ﺑﻪ ﺩﻭ ﺑﺨﺶ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ، ﺍﻣﺎ ﻣﻴﺎﻥ ﺁﻧﭽﻪ »ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ ﺣﺎﻛﻢ « ﻭ »ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ ﻏﻴﺮﺣﺎﻛﻢ « ﻣﻲ ﻧﺎﻣﺪ ﺗﻤﺎﻳﺰ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ. ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ ﺣﺎﻛﻢ ﻛﺴﺎﻧﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻳﺎ ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺩﺭ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺕ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲ ﮔﺬﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ ﻏﻴﺮ ﺣﺎﻛﻢ ﻛﺴﺎﻧﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻣﻮﻗﻌﻴﺘﻬﺎﻱ ﺭﻫﺒﺮﻱ ﺩﺭ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺍﻣﺎ ﺩﺭﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺕ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻧﻤﻲ ﮔﺬﺍﺭﻧﺪ. ﺍﻳﻦ ﺑﺪﺍﻥ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ ﭘﺎﺭﺗﻮ ﮔﺮﻭﻫﻲ
ﺑﺰﺭﮔﺘﺮ ﺍﺯ ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ ﻣﻮﺳﻜﺎﺳﺖ ﻭ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﻣﺘﺪﺍﻭﻝ ﻳﻚ ﮔﺮﻭﻩ ﻧﺨﺒﻪ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻧﺰﺩﻳﻚ ﺗﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﺍﻣﺎ ﭘﺎﺭﺗﻮ ﺁﺷﻜﺎﺭﺍ ﺍﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﻣﺎﺭﻛﺴﻴﺴﺘﻲ ﺭﺍ ﻛﻪ ﮔﺮﻭﻩ ﻣﺴﻠﻂ ﺩﺭ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﻧﻴﺮﻭﻫﺎﻱ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻳﺎ ﺩﺭ ﻭﺍﻗﻊ ﻧﻴﺮﻭﻫﺎﻱ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺍﺳﺖ ﺭﺩ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻭ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﺪ ﻛﻪ ﮔﺮﻭﻩ ﻧﺨﺒﻪ ﺍﺯ ﻭﻳﮋﮔﻴﻬﺎﻱ ﺍﻧﺴﺎﻧﻲ ، ﺍﺯ ﺗﻮﺍﻧﺎﻳﻴﻬﺎ ﻭ ﺍﺯ ﻏﺮﻳﺰﻩ ﻫﺎ ﻱ ﻓﺮﺩﻱ ﻧﺎﺷﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﭘﺎﺭﺗﻮ ﺑﺎ ﻣﻮﺳﻜﺎ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﻧﻈﺮﻳﻪ ﭘﺮﺩﺍﺯﺍﻥ ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺟﻬﺖ ﻧﻴﺰ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺍﻧﺴﺠﺎﻡ ﮔﺮﻭﻫﻲ ﻭ ﻫﺪﻑ ﻣﺸﺘﺮﻙ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﻧﺨﺒﮕﺎﻥ ﺭﺍ ﻧﻤﻲ ﭘﺬﻳﺮﺩ، ﺑﻠﻜﻪ ﺍﺳﺘﺪلاﻝ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻓﺮﺩﻱ ﻋﻤﻞ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺩﻟﻴﻞ ﺍﻏﻠﺐ ﻧﻤﻲ ﺗﻮﺍﻧﻨﺪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺧﻮﺩ ﻭ ﻧﻴﺰ ﻛﻨﺸﻬﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻛﻨﻨﺪ (ﺭﺍﺵ، .(71-70 :1381 ﭘﺎﺭﺗﻮ، ﺟﻨﺒﺶ ﻫﺎ، ﺣﺮﻛﺖ ﻫﺎ، ﺍﻧﻘلاﺑﻬﺎ ﻭ ﺗﻐﻴﻴﺮﺍﺕ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺟﻮﺍﻣﻊ ﺭﺍ، ﺑﻪ ﺧلاﻑ ﻫﻮﺍﺩﺍﺭﻥ ﻣﺎﺭﻛﺲ، ﻧﺎﺷﻲ ﺍﺯ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﻃﺒﻘﺎﺗﻲ ﻧﻤﻲ ﺑﻴﻨﺪ ﺑﻠﻜﻪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺛﻤﺮﻩ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﺎﻥ ﻭ ﺍﻧﺴﺎﻧﻬﺎﻱ ﺯﺑﺪﻩ ﻭ

مطلب مرتبط :   فرهنگ ایرانی

دسته بندی : علمی