دانلود پایان نامه

فرم بنا: ساختمان های گنبدی، سقف شیبدار، حیاط مرکزی، و…
به نظر می رسد که هیچ یک از این نوع دسته بندی ها محدود کننده قلمرو معماری سنتی نیست زیرا امکان دارد در همه آن ها معماری سنتی هم وجود داشته باشد و تمام یا تعدادی از زیرمجموعه های آن را در بر گیرد. برای مثال، ممکن است در دسته بندی های حاصل از نوع کارکرد بنا، برخی از گونه های آن، از جمله خانه، مسجد، مدرسه، حمام و … دارای معماری سنتی باشند. بنابراین، برای تعیین معماری سنتی، به معیاری فراتر از این ملاک های رایج نیاز است
که معمولا ابعاد مادی و فیزیکی بنا را در بر می گیرد. گویی باید به کیفیت و حال و هوایی توجه کرد و آن را ملاک قرار داد. در جستجوی این ملاک، تعاریفی از معماری سنتی تا حدودی کارگشاست.
3-5-1-اصطلاحات مترادف معماری سنتی
مهم ترین اصطلاحاتی که در تعریف این معماری گفته می شود، عبارت است از: معماری تاریخی، معماری قدیمی،
معماری اصیل، معماری با هویت، معماری خودی، معماری با معنی، معماری بومی و معماری محلی.
معماری تاریخی: معماری ای که جنبه تاریخی دارد و منسوب به تاریخ است.در حقیقت، معماری تاریخی به معماری ساخته شده در یک دوره زمانی خاص ربط پیدا می کندو گوینده با بیان این اصطلاح، نوعی بار زمانی در نظر دارد.
معماری قدیمی: در این نوع معماری، به بعد زمان توجه می شود. قدیم در لغت به معنی «دیرینه، پیشین و سابق است و قدیمی یعنی دیرینه، کهن، سال دیده و پیر» . پس معماری قدیمی در حقیقت نوعی معماری است که مو سپید کرده و گرد تاریخ بر چهره دارد و با تجربه و پیر است. بنابراین، این معماری متعلق به زمان حال نیست و در گذشته ریشه دارد باید به آن احترام گذاشت.
معماری بومی: این نوع معماری به سرزمین و ناحیه ای خاص تعلق دارد. لغت «بوم» بار مکانی دارد و محدوده مشخص شده ای از مکان را، که دارای مرزی معین است شامل می شود.دیگر واژه نزدیک به آن «محل» و «محلی» هم همین بار مکانی را دارد. این واژه نیز محدوده ای خاص از مکان را دربر می گیرد که دارای شرایط محیطی و اقلیمی به خصوصی است. بنابراین این دو مترادف معماری سنتی، یعنی معماری بومی و معماری محلی، در حقیقت بر وجه تعلق معماری سنتی به محدوده ای تعریف شده از یک مکان و سازگاری آن با شرایط محیطی و آب و هوایی تاکید کرد.
معماری با هویت: این اصطلاح مترادف دیگری برای معماری سنتی است. هویت در لغت با مفاهیمی چون «ذات باری تعالی، هستی، وجود و آن چه موجب شناسایی شخص باشد، تعریف شده است». اگر هویت به معنی چیزی است که موجب شناسایی می شود، پس در حقیقت نوعی کارت شناسایی، نوعی شناسنامه، و مدرکی است که معمولا در آن نام و نام خانوادگی و سال تولد و نام پدر و مادر و … ذکر می شود. با این مقدمه، شاید بتوان معماری با هویت را به «معماری قابل شناسایی» تعبیر کرد. نوعی معماری که می توان آن را شناخت زیرا سابقه ای از آن موجود است، خاندان و جد و آبادی روشن دارد و با اصل و نسب است. «اصیل» در لغت به معنی «با نژاد بودن، گهر داشتن، نجابت داشتن، شرافت داشتن، والاتباری و پدرداری» تعریف شده است. «نجیب» را هم «گوهر، نژاد، اصیل، پارسا، عفیف، هر چیز ممتاز و آن که از خانواده بزرگ باشد» معنی کرده اند. با این مقدمات شاید بتوان معماری اصیل را نوعی معماری دانست که ممتاز است، همچون گوهر ارزشمند است و جنبه قومی و نژادی دارد منتهی نه هر قوم و نژادی بلکه قوم و نژادی والا و شریف و متخلق به ارزش های اخلاقی.
در اظهارات در زمینه معماری سنتی، واژه «خودی» و اصطلاح «معماری خودی» هم وجود دارد. «خودی» در لغت به
معنی «آشنا»ست. پس معماری خودی نوعی از معماری است که آشنا باشد. آشنا، قابل شناسایی است و همه آن را درک می کنند و می فهمند. آشنا بودن زمانی رخ می دهد که سابقه ای از شناخت وجود داشته باشد. پس بیگانه هیچ گاه آشنا ما نخواهد بود. به این ترتیب معماری خودی نوعی معماری مستقل است و از خارج وارد نشده است. در فرهنگ خودی ریشه دارد و از ویژگی های فرهنگی و اعتقادی و رفتاری و … سرچشمه می گیرد و با آنها انطباق کامل دارد.
معماری با معنی: در فرهنگ لغت برای کلمه «معنی»، «قصد شده، مقصود، مراد، مفهوم کلام، مفهوم سخن، حقیقت، باطن، موضوع و مطلب» آمده است. پس معماری معنی دار قصدی دارد. با این نوع معماری نه تنها ساختمانی مادی و فیزیکی بر پا می شود، بلکه معنی و مفهومی قصد شده در آن جاری می گردد. نه تنها ظاهر، بلکه باطنی پدیدار می شود و حقیقتی در آن به وجود می آید.
در یک جمع بندی کوتاه، شاید بتوان گفت که معماری سنتی به چهار عامل زیر بستگی دارد:
1.زمان 2.مکان 3.فرهنگ 4.معنای خاص
این چهار عامل ثابت نیست. برای مثال، آن بنایی که امروز سنتی نیست، چه بسا در چند قرن آینده، حکم سنتی بیابد. شاید آن الگویی که در نواحی بوشهر معماری سنتی شناخته می شود، در منطقه تبریز آشنا نباشد. شاید آلاچیقی که در فرهنگ مردم ترکمن سنتی است، برای مردم بلوچ مفهوم دیگری داشته باشد.و… بنابراین، این چهار عامل، دایره محدود و ثابتی را، که لازمه پی گیری تعریفی واحد و یکسان است، ندارد و برای روشن شدن این دایره در هر وضعیت خاصی، باید این چهار عامل را دقیقا مشخص کرد.
3-5-2-ویژگی های معماری سنتی بر مبنای تعریف سنت و هویت
با توجه به ویژگی های سنت، می توان نتیجه گرفت که: معماری سنتی عبارت است از آن گونه معماری که اولا بار فرهنگی خاصی داشته باشد و ثانیا در طول زمان دست به دست شده و از نسلی به نسل دیگر رسیده باشد.این تعبیر از
معماری سنتی را اولیور نیز در مقاله ای با همین عنوان آورده است. این تعریف اشکال هایی هم دارد؛ زیرا بر طبق آن، همه بناهایی که از گذشته تا به امروز باقی مانده اند، در جرگه بناهای سنتی قرار می گیرند. این معیار، دقت کافی ندارد و زمینه ساز سوالات بسیاری است. مثلا می توان پرسید: از چه زمانی، گذشته محسوب می شود؟ دیروز، سال گذشته، پیش از انقلاب اسلامی، دوره قاجار، پیش از اسلام و…؟ بعد از گذشت چه مدتی، یک شیء صفت تعلق به گذشته به خود می گیرد و سنتی به حساب می آید؟
در پاسخ به این سوال ها، برخی به فاصله زمانی بین دو نسل اشاره می کنند و می گویند هر چیزی که از نسلی به نسل دیگر منتقل شود، حکم سنتی به خود می گیرد. بر این اساس، معماری سنتی عبارت است از بناهایی که از نسلی به نسل دیگر منتقل می شوند. به این اعتبار می توان گفت هر ساختمانی که در طول عمری برابر با دو نسل دارد، سنتی است. واضح است که این تعریف دقت چندانی ندارد و سنتی بودن را تنها با طول عمر ساختمان نمی توان محک زد.
توئان بر این باور است که تنها بخش کوچکی از بناهایی که امروز در اختیار داریم و میبینیم، به آینده خواهد رسید و حفظ خواهد شد و هر چه این آینده دورتر شود، بخش کوچکتری از بناها ماندگار خواهند شد. به این ترتیب، همه بناهایی که دست به دست شده و اکنون به ما به یادگار رسیده است، سنتی نیستند. بلکه تنها معدودی از آن ها چنین ارزشی دارند. به عبارت دیگر، تنها آن تعدادی که دارای معانی و ارزش های شایسته ای هستند، این ویژگی را قایل اند.
3-5-3-ویژگی معنایی معماری سنتی

مطلب مرتبط :   پایان نامه روانشناسی درباره : شناختی ـ رفتاری-دانلود کامل پایان نامه

دسته بندی : علمی