دانلود پایان نامه

ماتریدی می‌گوید:
«التأویل ترجیح أحد المحتملات بدون القطع و الشهاده على اللّه.»
در تاج العروس ذیل اول در توضیح تأویل چنین می‌خوانیم:
«التأویل هو تبیین معنی المتشابه و المتشابه هو ما لم یقطع بفحواه من غیر تردد فیه و هو نص.»
درباره به معنی اصطلاحی تأویل می‌توان گفت که این کلمه نزد قدما دارای دو معنی بوده: یکی بیان معنی سخن که در این صورت تأویل با تفسیر مرادف است… و معنای دیگر، مراد اصلی کلام است… کلمۀ تأویل نزد متأخران اعم از فقها و متکلمین و محدثین و حتی متصوفه عبارت از برگرداندن لفظ از معنی راجح به معنی مرجوح است، به شرط آن که شواهد و دلایل آن را تأیید نماید.
در قیاس با الفاظ غربی، تأویل از لحاظ معنی با reducere و reductum لاتین هم معنی است، اما از لحاظ اصطلاح و برخی معانی آن، مانند معنی و ترجمه، با Hermes و Hermeneuein یونانی به معنای بیان کردن، توضیح دادن و ترجمه کردن نزدیک است و بنابراین علم تاویل با Hermeneutics انگلیسی قابل تطبیق است.
2-1-2 کاربرد و معانی تأویل در قرآن:
کلمۀ تأویل هفده بار در قرآن کریم به کار رفته است. در این آیات اصطلاح تأویل در چند معنی مختلف مطرح شده است:
تعبیر خواب: در مورد حضرت یوسف در قرآن میخوانیم که او تعبیر رویاها را می‌دانست:
«وَکَذَلِکَ یَجْتَبِیکَ رَبُّکَ وَیُعَلِّمُکَ مِن تَأْوِیلِ الأَحَادِیثِ»
«این چنین خداوند تو را بر می‌گزیند و به تو تعبیر خواب را یاد می‌دهد.»
«کَذَلِکَ مَکَّنّا لِیُوسُفَ فِی الأَرْضِ وَلِنُعَلِّمَهُ مِن تَأْوِیلِ الأَحَادِیثِ»
«این چنین یوسف را در آن سرزمین تمکن بخشیدیم تا سرانجام به او تعبیر خواب بیاموزیم.»
همچنین پس از آنکه خواب حضرت یوسف (ع) در خارج تحقق می‌یابد وی چنین می‌گوید:
«هذا تَأْوِیلُ رُءْیایَ مِنْ قَبْلُ»
«این تعبیر همان خواب پیشین من است. »
آشکار کردن اسرار: در ماجرای حضرت موسی(ع) با خضر، موسی (ع) از تأویل کارهای عجیب وی آگاه می‌شود. به بیان دیگر خضر پرده از اسرار کارهای خود برمی‌دارد:
«سَأُنَبِّئُکَ بِتَأْوِیلِ مَا لَمْ تَسْتَطِع عَّلَیْهِ صَبْرًا»
«به زودی تو را به تأویل آنچه نتوانستی بر آن صبر کنی آگاه می‌سازم.»
«ذَلِکَ تَأْوِیلُ مَا لَمْ تَسْطِع عَّلَیْهِ صَبْرًا»
«آن تأویل آن چیزی است که نتوانستی بر آن صبر نمایی.»
عاقبت و نیک‌فرجامی کار: در این آیات جهت تحریک و تشویق به کار خیر که دارای عاقبت خوبی است کلمۀ تأویل به کار رفته است:
«فَإِنْ تَنَازَعْتُم فِی شَیْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ کُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ ذَلِکَ خَیْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِیلًا»
«پس اگر در چیزی نزاع داشتید، اگر به خدا و رستاخیز ایمان دارید پس آن را به خدا و پیامبر بازگردانید. این برای شما بهتر و عاقبت آن نیکوتر است.»
«أَوْفُواْ الْکَیْلَ إذَا کِلْتُمْ وَ زِنُواْ بِالْقِسْطاسِ الْمُسْتَقِیمِ ذلِکَ خَیْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِیلاً»

مطلب مرتبط :   مقاومت در برابر تغییر

دسته بندی : علمی