دانلود پایان نامه

با توجه به پیشرفت روزافزون فناوری اطلاعات و ارتباطات، گسترش استفاده از پول الکترونیکی از اواسط دهه 1990، آغاز شده و شاید بتوان دوره کنونی را نیز دوره اقتصاد اینترنتی نامید. به‌همین جهت هرچند که معرفی پول الکترونیک در ابتدا به‌وسیله شرکت‌های فناوری انجام شد، اما پس از مدتی با توجه به گستره آن، بانکداری توجه ویژه ای به نقش و جایگاه آن در سیاست های پولی مبذول داشت. به‌رغم اهمیت پول نقد در مبادلات، پرداخت الکترونیکی به‌تدریج گسترش یافته و فرایندها و عملیات سنتی بانکی و مالی را متحول نموده، فرصت­های جدیدی را برای بازیگران بخش­های مالی و بانکی ایجاد کرده و باعث ارتقای رقابت و بهره­وری و کاهش هزینه عملیاتی شده است.
درحال حاضر نیز پول الکترونیک به دو شکل کارت هوشمند و پول شبکه (بسته های نرم‌افزاری قابل تبادل روی اینترنت) وجود دارد.
جامعه اروپا در پیش نویس دستورالعمل خود، پول الکترونیکی را بدین‌گونه توصیف نموده است:
بر روی قطعه‌ای الکترونیکی همانند تراشه کارت و یا حافظه‌کامپیوتر به صورت الکترونیکی ذخیره شده است.
به عنوان یک وسیله پرداخت برای تعهدات اشخاصی غیر از مؤسسه صادر کننده، پذیرفته شده‌است.
بدین منظور ایجاد شده‌است که به عنوان جانشین الکترونیکی برای سکه و اسکناس در دسترس و اختیار استفاده کنندگان قرار گیرد.
به منظور انتقال الکترونیکی وجوه و پرداخت‌های با مقدار محدود ایجاد شده‌است.
مشاور امور مصرف کنندگان آمریکا، پول الکترونیکی را به این عنوان توصیف نموده‌است : پولی است که به صورت الکترونیکی حرکت کرده و به گردش درمی آید و می‌تواند به صورت کارت هوشمند و یا کارت‌هایی که در آن‌ها ارزش ذخیره شده، یا کیف پول الکترونیکی ارایه شود. همچنین می‌تواند در پایانه فروش استفاده شده و یا بدون دخالت هیچ شخص دیگری و مستقیماً به صورت شخص به شخص مورد استفاده قرار گیرد و نیز می‌تواند از طریق خطوط تلفن به سوی بانک‌ها و یا دیگر ارائه دهندگان خدمات یا صادرکنندگان (پول الکترونیکی) به حرکت درآمده و یا خرج شود.
پول الکترونیکی در یک تقسیم­بندی به دو نوع تقسیم می­شود.
1. پول الکترونیکی شناسایی شده؛ این نوع پول الکترونیکی، حاوی اطلاعاتی درباره هویت مالک آن‌ها بوده و هویت دارنده‌ی آن قابل شناسایی است. قابلیت استفاده از این پول در دو روش پیوسته و ناپیوسته امکان‌پذیر است.
2. پول الکترونیکی غیر قابل شناسایی (بدون نام و نشان)؛ این نوع پول دیجیتالی، خصوصیت مخفی بودن هویت فرد دارنده­اش را دربر دارد و از این لحاظ، درست مانند پول کاغذی سنّتی است. هنگامی‌که پول دیجیتالی از حسابی برداشت شد، بدون باقی گذاشتن هیچ اثری می­توان آن‌را خرج نمود و با توجه به این نکته که هنگام ایجاد کردن پول دیجیتالی از امضاهای نامشخص استفاده می­شود، امکان پی گیری آن در هیچ بانکی وجود ندارد.

مطلب مرتبط :   اموال غیر منقول

ب –برات الکترونیکی
در قوانین ایران برات تعریف نشده، ولی بیشتر حقوقدانان، برات را به نوشتهای تعریف کردهاند که به موجب آن شخصی به شخص دیگر امر میکند تا مبلغی در وجه یا حواله کرد شخص ثالثی، در موعد معینی یا قابل تعیینی پرداخت کند. همچنین، در کنوانسیون ژنو راجع به برات و سفته بین المللی 1987، در کنوانسیون سازمان ملل راجع به برات و سفته بین المللی مصوب 1988 سفته 1930، قانون بروات انگلستان 1882، قانون بروات استرالیا 1909، آنسیترال و قانون اسناد قابل انتقال هند 1881، کانادا 1958، برات عبارت از «نوشته»ای است که شخصی به دیگری دستور میدهد تا مبلغ معینی پول، در موعد معین یا قابل تعیین در آینده در وجه یا حواله کرد شخص ثالثی بپردازد. در این تعریف یک ویژگی عمده برای برات ذکر شده است و آن «نوشته» بودن برات است. مفهوم «نوشته» در رابطه با برات الکترونیکی در ادامه مطلب تحلیل میگردد. در تعریف برات الکترونیکی نیز میتوان گفت برات الکترونیکی فرآیندی است که متوجه پردازش الکترونیکی مراحل صدور، قبولی، تحویل، تأیید، پرداخت، انتقال، تنزیل، تعهد و مجموعهای از عملیاتبررسی قواعد حقوقی حاکم بر برات الکترونیکی براتی است که با استفاده از فناوری شبکه و بانکداری الکترونیکی صورت میگیرد و در آن به جای تمبر فیزیکی از تمبر الکترونیکی استفاده میشود. برات الکترونیکی علاوه بر کاهش هزینه ها، سرعت عمل فراوانی به تجارت داده و در صورت نقص در مندرجات، سامانه از صدور آن خودداری میکند و در همان حال نیز همان عمل برات کاغذی را انجام میدهد؛ به خصوص در استرالیا، بیشتر پیشنهادهای ارائه شده در زمینه اصلاح
قوانین مربوط به برات و سفته، ارائه راهحلی برای کنار گذاشتن یا کاهش عمده هزینه های درگیر در تولید، تجارت و امنیت اسناد کاغذی است.
ج –چک الکترونیکی
یک چک الکترونیکی نسخه الکترونیکی و یا به عبارتی نسخه نمایشی چک کاغذی است. بعبارتی دیگر چک الکترونیکی در واقع یمی از شیوه های پرداخت الکترونیکی است، که به دو نوع چک اصیل الکترونیکی و چک جایگزین تقسیم می شود. چک الکترونیکی، گونه ای الکترونیکی از یک چک کاغذی است و مشتری باید در یکی از خدمت رسانان الکترونیکی حساب داشته باشد.
چند ویژگی اولیه چک‌های الکترونیکی از این قرارند:
همان اطلاعاتی را دارند که در چک‌های کاغذی موجود است.
می‌توانند با همان ارزش و چهارچوب قانونی چک‌های کاغذی پایه‌ریزی شوند.
قابلیت پیوند به اطلاعات نامحدود و معاوضه سریع بین سایر بخش‌ها را دارند.
می‌توانند در هر تراکنش مشابه چک‌های کاغذی امروزی استفاده شوند.
توسعه قابل استفاده بودن در مقایسه با چک‌های کاغذی با اضافه کردن مبلغ.
چک الکترونیکی به همان روش چک‌های کاغذی عمل می‌کند، نویسنده چکذ (Payer)، چک الکترونیکی را به کمک انواع مختلفی از دسـتگاه‌های الکترونیـکی می‌نویسـد و سـپس آن را به وسـیله ترمینـال‌های دریافـت‌کننده (Payer) به بانک‌های دریافت‌کننده واگذار می‌کند. دریافت‌کننده‌های الکترونیکی، چک الکترونیکی را که نوعی اعتبار رسیده محسوب می‌شود، در قالب سپرده دریافت نموده و سپس آن را به بانک‌های پرداخت‌کننده (Payer’s banks) می‌سپارند.بانک‌های پرداخت‌کننده چک الکترونیکی را تایید نموده و حساب مرتبط با چک را شارژ می‌کنند.
در جریان چک الکترونیکی، تراکنش می‌تواند از جانب بانک‌های دریافت‌کننده (Payer’s banks) آغاز شود، تراکنش با ارسال صورت‌حساب و یا یک یادداشت بانکی به پرداخت‌کننده چک، که در سیستم حساب‌های قابل پرداخت مشتری طراحی شده است، آغاز می‌شود. وقتی زمان پرداخت صورت‌حساب فرا رسید، اطلاعات موجود در صورت‌حساب به وسیله سیستم حساب‌های قابل پرداخت بررسی می‌گردد و سپس داده‌های صورت‌حساب‌ برای آن که یک چک الکترونیکی صادر شود مورد استفاده قرار می‌گیرد. چک الکترونیکی صادرشده شامل مجموعه اطلاعات یک چک، نظیر دریافت‌کننده چک، مبلغ، زمان پرداخت و اطلاعات حساب می‌باشد. برای امضا نمودن چک، پرداخت‌کننده یک رمز را برای گشوده شدن کارت دفترچه چک خود وارد می‌نماید. (مشابه ورود رمز در کارت هوشمند).

مطلب مرتبط :   اختلالات روانشناختی

دسته بندی : علمی