فرهنگ اصطلاحات

15)ز راحت آنچه در این منزلت جز عزلت چو گنجنامه شمر در دهان اژدرها
مجیر در این بیت نیز مانند بیت 9 همین قصیده که در آن به عزلت و گوشه گیری توصیه کرده، باز از عزلت حرف می‌زند.
گنج نامه: کاغذ یا چیزی که رمز و جای گنج در آن نوشته شده باشد.
مقایسه شود با گنج و اژدها با هم بودن: کنایه از رسیدن به چیزی جالب که در راه رسیدن به آن خطرهایی وجود دارد (فرهنگنامه شعری)
از حلقه‌ی زلف پر شکنجت در دامن اژدهاست گنجت
(لیلی و مجنون/ 119)
معنی بیت: جز کنج عزلت که گنج و ثروت حقیقی است اگر چه به بهای جان آدمی و از دست دادن تعلقات دنیوی تمام شود، هیچ ثروتی ارزش مقابله با حوادث و مخاطرات را ندارد.
16)به کاسه‌ی سر تو حادثات خون تو خورد تو کاسی از سر غفلت گرفته چون صهبا
مقایسه شود با این بیت خاقانی:
مست است زمین زیرا، خورده است به جای می در کاس سر هرمز، خون دل نوشروان (4)
کاس: از عربی کأس : 1-جام شراب، 2-کاسه، پیاله (معین)
صهبا: شراب انگوری و به فکر ناقص نگارنده به معنی شرابی که مایل به سرخی باشد. چرا که صهبا مؤنث اصهب است و اصهب صفت مشبهه از صهوبت. (غیاث).
غفلت یا صهبا تناسب معنایی دارد، چرا که خوردن شراب باعث زایل شدن عقل و در نتیجه غفلت و بی خبری می‌شود.
بین کاسه و کاس: جناس زاید (مذیل) وجود دارد.
بین سر و سر در مصرع دوم به معنی روی: جناس تام.
در حادثات صفت یا ارایه ادبی تشخیص به کار رفته است. حادثات به موجودی مانند شده است که خون می‌خورد.
معنی بیت:‌ اتفاقات گوناگون زمانه در کاسه سر تو خون ترا می خورد به عبارت دیگر حوادث تلخ و ناگوار روز به روز روح و جسم ترا می فرساید و نابود می کند. اما تو هنوز از سر غفلت و بی خبری قصد شراب نوشی و خوشگذرانی داری.
17)فلک چراغ در انگشت کرده می‌گردد که گنج‌ خانه عمر تو چون کند یغما
چراغ فلک: اشاره به طرز گرفتن فانوس در دست که با انگشت آن را حمل می کردند.
چو علم آموختی از حرص آنگه ترس کاندر شب چو دزدی با چراغ آید گزیده‌تر برد کالا
فلک (چرخ و دوران): آسمان را فلک گویند و سماوات را نیز منجمان نامند و به عقیده ایشان تمام آسمان و افلاک در حال دوران و گردشند. لفظ فلک احتمالاً از کلمه بابلی Puluku «بلوکو» گرفته شده است و مدار ستاره نیز آمده است و مدارالنجوم هم گفته اند و جمع فلک، افلاک است و هر سیاره‌ای در فلک خود شناور است. به حکم این آیه: و کل فی فلک یسبحون (سوره 36 آیه 40). اصطلاح فلسفی فلک، اثیر است. (فرهنگ اصطلاحات نجومی).
انگشت: مجاز (به علاقه جزء و کل)
گنج خانه عمر: اضافه تشبیهی
معنی بیت: ‌فلک مانند دزد شب هنگام چراغ در دست گرفته (ظاهراً منظور از چراغ فلک) و می‌گردد و در پی آن است که چگونه (با گذشت روزها) گنج خانه عمر تو را به تاراج ببرد (با عنایت به بیت بعدی)

                                                    .