دانلود پایان نامه

(تقسیمات سال: گاهنبار)
* مدیاریم، به معنی «میانه زمستان»: نام پنجمین گاهنبار؛ انقلاب زمستانی.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
توضیحات: مدیاریم نام گاهنبار پنجم است که برگرفته از ترکیب اوستایی maiδiiāiriia sarəδa- به معنی «میانه سال آورندۀ سرما» است (رایشلت، 1911: 299). بر طبق بندهشن (1-الف: 24) فصل مدیاریم، از 1 آبان تا 15 دیماه است و پس از آن بمدت پنج روز (از 16 تا 20 دیماه) جشن مدیاریم گاه است و در این پنجه گاهنبار، آفرینش گوسفند را جشن می‌گیرند. مطابق بندهشن (25: 3)، انقلاب زمستانی در مدیاریم گاه (20 دیماه) رخ می‌دهد و از آن به بعد تا مدیوشم گاه، که انقلاب تابستانی است، «شب کاهد و روز افزاید».
از آنجا که مطابق بندهشن، در دین زردشت، هفت ماه اول سال، تابستان و پنج ماه بعدی زمستان نامیده می‌شود، آغاز فصل مدیاریم، یعنی یکم آبان، مابینِ تابستان دینی و زمستان دینی قرار می‌گیرد. در نتیجه، این فصل از «میانۀ سال دینی» آغاز می‌شود. از طرفی، واژه sāl «سال» صورت پهلویِ واژه اوستایی sarəδa- به معنی «زمستان» می‌باشد؛ درنتیجه، ترکیب «میانه سال»، به معنی «نیمه زمستان» نیز هست (نک. sāl). این گاهنبار در ویسپرد (1: 1) در عبارت maiδiiāiriia sarəδa- موصوف به صفت «فصل سرد» شده است که برای این گاهنبار کاملاً بجاست چرا که نه تنها آغاز این گاهنبار یعنی یکم آبان برابر با «میانۀ سال دینی» است؛ بلکه، جشن پایانی آن نیز، که در 15 دیماه است، دقیقاً در «میانه زمستانِ دینی» قرار می‌گیرد. (برای توضیحات بیشتر رک. gāhānbār)
ریشه شناسی: این واژه وام گرفته از واژه اوستایی maiδiiāiriia- است که مرکب است از: maiδ- «میان» + yāiriia- «سال» (رایشلت، 1911: 161). برای بررسی ریشه شناختی maiδ- رجوع شود به سرواژه mayān . بررسی واژه yāiriia- در زیر آمده است: سانسکریت: yā́ma-, yā́na- «روند، سفر، مسیر» از ریشه i- «رفتن» (مونیرویلیامز، 1960: 850، 849)؛ اوستایی: yāiriia- «سالانه»، مشتق از yār- «سال» (رایشلت، 1911: 255، 256)؛ فارسی باستان: yāra- در ترکیب dušiyāra- «بدسالی» (کنت، 1953: 192)؛ فارسی میانه: mēdyāirim; mēdyārim gāh (بهار، 1345: 291؛ بهار، 1375: 51) ؛ Mēdyāirim (چرتی، 2003: 46)؛ انگلیسی: year ؛ معادل عربی: سنه، شتاء؛ انقلاب شتوی.
ترکیبات:
Mēdyārim gāh «مدیاریم گاه: میانۀ سال، میانۀ زمستان؛ انقلاب زمستانی».
§§§
Mēdyōšam [mytywkš(y)m, m(y)tywšˀm | Av. maiδiiōiṣ̌am-]
(تقسیمات سال: گاهنبار)
* مدیوشم، به معنی «میانه تابستان»: نام دومین گاهنبار؛ انقلاب تابستانی.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
توضیحات: مدیوشم نام گاهنبار دوم است که برگرفته از واژه اوستایی «maiδiiōišam-» به معنی «میانه تابستان» است (بهار، 1375: 51؛ اوشیدری، 1371: 427). بر طبق بندهشن (1-الف: 21) فصل مدیوشم، از 16 اردیبهشت تا 10 تیرماه است و پس از آن بمدت پنج روز (از 11 تا 15 تیرماه) جشن «مدیوشم گاه» است و در این پنجه گاهنبار، آفرینش آب را جشن می‌گیرند. مطابق بندهشن (25: 3)، انقلاب تابستانی در مدیوشم گاه (11 تیرماه) رخ می‌دهد و از آن به بعد تا مدیاریم گاه، که انقلاب زمستانی است، «روز کاهد و شب افزاید». ترکیب «میانه تابستان» به این دلیل به انقلاب تابستانی اشاره دارد که مطابق بندهشن، در دین زردشت، هفت ماه اول سال، تابستان نامیده می‌شود (نک. sāl)؛ به همین دلیل است که 15 تیرماه دقیقاً در میانه تابستان دینی قرار می‌گیرد. این گاهنبار در اوستا (ویسپرد، 1: 1) در عبارت maiδiiōiṣ̌əma vāstrō.dātainiia- موصوف به صفت «مرتع-بخشنده» شده است. (برای توضیحات بیشتر رک. gāhānbār)
ریشه شناسی: واژۀ maiδiiōi.šam- مرکب است از: maiδiiōi- «میانه» + šam- صورت دیگر ham- به معنی «تابستان»: هند و ایرانی آغازین: *samH- «میانه سال» (لوبوتسکی، 2009: 95)؛ سانسکریت: sámā- «سال، فصل، ماه» (مونیرویلیامز، 1960: 1153)؛ اوستایی: ham- «تابستان»؛ šam- «تابستان» در ترکیب maiδiiōišam- ؛ نام کامل این گاهنبار maiδiiōišam vāstrō.dātainiia به معنی «میانۀ تابستان، (زمان) حرکت مزرعه بارور» است (رایشلت، 1911: 299)؛ فارسی میانه: hāmīn [hˀmyn’] «تابستان» (مکنزی، 1971: 41)؛ hāmēn (نیبرگ، 1974: 91)؛ mēdyōšam, mēdyōšim, madyōšamgāh (بهار، 1345: 291؛ بهار، 1345: 278)؛ Mēdyōšam (چرتی، 2003: 45)؛ فارسی میانه ترفانی: hāmīn [hˀmyn] (بویس، 1977: 45؛ نیبرگ، 1974: 91)؛ پازند: hāmīn (نیبرگ، 1974: 91)؛ فارسی نو: هَمین «تابستان» بر وزن زمین از پازند آن (دهخدا)؛ هامین (نیبرگ، 1974: 91)؛ انگلیسی: summer «تابستان»؛ معادل عربی: انقلاب صیفی.
ترکیبات:
Mēdyōšam gāh «مدیوشم گاه: میانۀ تابستان، انقلاب تابستانی».
§§§
Mēdyōzarm [mytywkzlm | Paz. maiδyōzarm | Av. maiδiiōi-zarəmaiia-]

مطلب مرتبط :   منابع تحقیق با موضوع سلامت سازمانی

دسته بندی : علمی