دانلود پایان نامه

2) تهیه اطلاعات هشداردهنده اولیه برای جلوگیری از زیانهای اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی.
3) فرموله کردن استراتژی ها و عقاید.
4) حمایت از تصمیم گیریها.
زمانی که یک چارچوب یا مدل، توسعه و بسط داده می شود و شاخص های پایداری انتخاب می گردند، دو رویکرد اصلی وجود دارد: رویکرد از بالا به پایین و رویکرد از پایین به بالا شکل(2-6).
الف) رویکرد از بالا به پایین که در این روش متخصصان و پژوهشگران خود مجموعه ای از شاخص‌ها را انتخاب می نمایند.
ب) رویکرد از پایین به بالا که نشانگر مشارکت ذینفعان مختلف در طراحی چارچوب و تعیین و تعریف شاخص‌های پایداری می باشد.

شکل3-6: رویکردهای موجود در ارتباط با انتخاب شاخص های توسعه پایدار
علاوه بر این روش ها، امروزه در ارتباط با ابعاد مختلف پایداری مجموعه ای از شاخص‌های مشخص به صورت یک بسته، تعیین و بسط داده شده اند که در مطالعات و بررسی ها مورد استفاده پژوهشگران قرار می گیرند. مثلاً برای حل مشکل ارتباطات فیزیکی بین جامعه و محیط طبیعی، هالمبرگ و کارسون (1996) مفهوم و مجموعه شاخص های اجتماعی ـ اکولوژیکی (SEIs) را مطرح کرده اند.
کمیسیون ملل متحد در زمینه توسعه پایدار (CSD) در سال 1997، چارچوب شاخص‌های پایداری را برای ارزیابی پیشرفت نهادها و اقدامات دولتی به سمت اهداف توسعه پایدار ارائه کرده است. چارچوب سلسله مراتبی شاخص‌ها را در 38 زیرشاخه و 15 موضوع اصلی گروه بندی نموده که در مجموع آنها را به چهار بعد اصلی پایداری تفکیک می کند.
در طول دو دهه اخیر، تلاشهای گسترده ای در مقیاس های منطقه ای، ملی و بین المللی به انجام رسیده است. کمیسیون ملل متحد از درون 134 شاخص خود، یک مجموعه 58 شاخصی را برای استفاده تمام کشورها استخراج کرده است.(این شاخص ها در فصل شش آورده خواهد شد)
3-17- ویژگی شاخص ها
شاخص های توسعه پایدار وسیله ای برای رسیدن به هدف بوده و خود به عنوان هدف محسوب نمی شوند (بِل و مورس، 1386، 88). معیار اساسی قابل استفاده در انتخاب یک شاخص این است که منافع حاصل از بکارگیری آن، بیشتر از هزینه های انجام آن باشد. مک لارن (1999) معتقد است که شاخص های پایداری برعکس شاخص‌های موجود قبلی برای ابعاد ویژه توسعه پایدار (اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی) باید دارای ویژگی های زیر باشند:
1. یکپارچه نگری : به معنی تلاش برای پیوند بین ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی پایداری.
2. آینده نگری : شاخص ها باید قادر به سنجش پیشرفت به سمت عدالت درون نسلی به عنوان یکی از موضوعات کلیدی توسعه پایدار باشد.
3. توزیعی : شاخص ها باید قادر به اندازه گیری نه تنها بعد درون نسلی که همچنین موضوعات بین نسلی
در اصطلاح توزیع قابل محاسبه شرایط جمعیت و واحدهای فضایی باشد (Maclaren,1996,4). به عقیده بِل و مورس (2003)، یک شاخص باید دارای ویژگیهای زیر باشد:
1) مشخص بودن (ارتباط روشنی با نتایج داشته باشد)
2) قابلیت اندازه گیری (دلالت بر کمی بودن شاخص ها دارد)
3) قابلیت بکارگیری (در عمل کاربرد داشته باشد)
4) حساسیت (به سرعت تغییرات را نشان دهد)

مطلب مرتبط :   استفاده از فرصت

دسته بندی : علمی