دانلود پایان نامه

محمد رضا علی بابایی(1382) در پایان نامه خود با عنوان “نقش شهرهای کوچک در توزیع فضایی جمعیت: نمونه استان سیستان و بلوچستان” به ارزیابی پیرامون نظام سلسله مراتب شهری و بررسی نقش شهرهای کوچک در تعادل بخشی فضایی جمعیت استان سیستان و بلوچستان پرداخته است. نتایج این پژوهش نشان داد، نظام ارتباطی بین سکونتگاهی استان در قالب نظام سلسله مراتبی، متکی بر محوریت زاهدان استوار گردیده و سایر نقاط سکونتگاهی مورد مطالعه، نقش چندانی در این نظام شهری ندارند. این درحالی است که شهرهای کوچک استان درسال1365 و 1375به ترتیب 21 و 14درصد جمعیت را در خود جای داده بودند. در حالیکه این میزان در سال 1380 به 2 درصد تنزل یافته است که نشان دهنده جایگاه ضعیف شهرهای کوچک در سلسله مراتب شهری استان می باشد. لذا با قبول تاثیر‌گذاری جمعیتی شهرهای کوچک در طول دوره 65 تا 75 و قبول نابرابریهای توزیع حال حاضر شبکه شهری استان می‌بایست در جهت متعادل کردن نظام شهری استان، توجه لازم به رده جمعیتی شهرهای کوچک مبذول گردد.
طالشی. مصطفی(1383) در رساله دکتری خود با عنوان “ناپایداری سکونتگاههای کوچک کوهستانی: ناحیه آلاداغ در شمال خراسان” با دو روش اسنادی و میدانی ناپایداری سکونتگاههای کوچک کوهستانی را در این ناحیه بررسی کرده است. نتایج این پژوهش نشان داد که تخریب منابع تجدید شونده در سکونتگاههای کوچک کوهستانی، به صورت افسار گسیخته ای شدت یافته است. از اینرو برای تداوم بخشی به نقش عملکردی سکونتگاههای کوهستانی و پایداری فضایی آنها در عرصه های خرد و کلان بایستی بیش از هر چیز نگرشها و راهبردهای توسعه در سطح ملی و منطقه ای مجدداً مورد ارزشیابی و تجدیدنظر قرار گیرد، همچنین فعالیت های متنوع تولیدی در سطح ملی و ناحیه ای حمایت و ترغیب شوند. آنچه که می تواند به این مهم دامن زند، فعالیت مشارکت جویانه روستائیان در قالب تشکل های محلی-مردمی است که بایستی به صورت فراگیر ترویج و گسترش یابد.
رساله دکتری اسماعیل صالحی(1384): تحت عنوان ” تحلیل کارآمدی ضوابط و مقررات شهرسازی در شکل گیری شهر پایدار(موردپژوهی: ضوابط و مقررات شهرسازی ملاک عمل در شهر تهران)”، تحقیق دیگری است که در ارتباط با موضوع پایداری شهری در ایران انجام شده است. این رساله دو فرض اساسی را راهنمای کار خود قرار داده است: الف) ضوابط و مقررات شهرسازی ملاک عمل شهر تهران، به صورت بنیادی در جهت ایجاد شهر خوب و پایدار، ناکارآمد است. ب) عوامل غیر بنیادی موجب ناکارآمدی ضوابط و مقررات ملاک عمل در ایجاد شهر پایدار شده اند. بررسی فرضیه اول نشان داده است که “به لحاظ مسائل و مشکلات ذاتی ضوابط و مقررات شهرسازی ملاک عمل شهر تهران، ضوابط و مقررات مزبور تقریباً به طور ذاتی ناکارآمد هستند و حتی در صورت اجرای کامل این ضوابط و مقررات نیز با شرایط موجود نمی توان انتظار شکل گیری شهر خوب و پایدار را داشت”. آزمون فرضیه دوم در پایان بررسی ها حاکی از این بوده است که ” عوامل و شرایط اختصاصی شهر و عدم تبعیت نسبی ضوابط و مقررات شهرسازی از آنها موجب تشدید ناکارامدی بنیادی ضوابط و مقررات شهرسازی ملاک عمل در تحقق شهر پایدار شده است”.
مهدوی(1389) در رساله دکتری خود با عنوان “ارزیابی توسعه گردشگری روستایی در ایران(مورد: روستاهای تاریخی و فرهنگی کشور) با هدف توسعه روش عملی ارزیابی و پایش پیشرفت به سوی توسعه پایدار گردشگری روستایی(SRTD) بر حسب کیفیت سیستم انسلنی و طبیعی و با استفاده از روش شناسی توصیفی-تحلیلی و پیمایش به ارائه شاخص‌ها و معیارها با نظرخواهی از خبرگان برای اندازه‌گیری پایداری گردشگری در روستاهای تاریخی-فرهنگی ایران پرداخته و سپس با استفاده از شاخص‌های استخراج شده در قالب پرسشنامه به صورت میدانی و با نظرخواهی از مردم، مسئولان و گردشگران به ارزیابی و اندازه گیری پیشرفت بسوی پایداری گردشگری در روستاهای تاریخی- فرهنگی کشور در محدوده زمانی مشخص بوسیله بارومتر پایداری پرداخته است. نتایج بدست امده از تحقیقات میدانی و ارزیابی شاخص های مذکور در سطح روستاهای مورد مطالعه، بیانگر این مطلب است که ابعاد اجتماعی و اقتصادی گردشگری از پایداری بیشتری نسبت به بعد محیطی در روستاهای مورد مطالعه برخوردارند و همچنین این روستاها از سطح پایداری نسبتاً ضعیفی برخوردارند. لذا در جهت رفع ناپایداری ها می بایست اصول و الزامات رویکرد توسعه پایدارگردشگری در سیاست ها و برنامه های اجرایی به کار گرفته شود تا از این طریق توسعه گردشگری در نواحی روستایی و به خصوص روستاهای تاریخی فرهنگی کشور پایدار گردد.
سید هادی حسینی در رساله دکتری خود در سال 1389 با عنوان “الگوسازی پایداری توسعه‌ی شهر میانی سبزوار”، وضعیت پایداری شهر سبزوار را مورد بررسی قرار داده است. روش تحقیق این رساله مبتنی است بر بهره گیری از روشی ترکیبی که شامل استفاده از روشهای اسنادی، مصاحبه و مشاهده و روش پیمایشی (پرسشنامه ای) است. تکنیک های مورد استفاده برای تجزیه و تحلیل اطلاعات مشتمل هستند بر آزمون آلفای کرونباخ، ضریب همبستگی رتبه ای اسپرمن و ضریب همبستگی رتبه ای کندال، آزمون t تک نمونه ای، مدلی تحلیلیSWOT، تحلیل سلسله مراتبی AHP و تکنیک دلفی. در این پژوهش مجموعه ای از شاخص‌های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، کالبدی و زیست محیطی مبنای تحلیل قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهند که بر اساس شاخص های منتخب که بالغ بر 50 شاخص می باشد و تحلیل داده های پرسشنامه ای، شهر سبزوار در شرایط کنونی در وضعیت ناپایداری بسر می برد و این ناپایداری بخصوص در زمینه های مدیریتی، اقتصادی و طبیعی بارزتر است. نبود مدیریت یکپارچه شهری و عدم استفاده از نظرات شهروندان، نرخ بالای بیکاری و ناپایداری بخش قابل ملاحظه ای از درآمدهای شهرداری سبزوار و قرارگیری شهر در محدوده با خطر نسبی بالای زلزله به همراه کمبود منابع آبی شهر از جمله اصلی ترین عوامل دخیل در ناپایداری شهر سبزوار هستند. متأسفانه قابلیت های بالقوه شهر مانند گردشگری و آموزش عالی در برنامه ریزی های چندان مورد توجه قرار نگرفته است. در پایان این رساله با استفاده از نگرش برنامه ریزی راهبردی و بهره گیری از روش های تصمیم گیری چند معیاره و تحلیل SWOT اقدام به تدوین راهبردها و راهکارهای توسعه شهر و اولویت بندی آنها گردید.
تیموری(1389)در اثری تحت عنوان “چالشهای توسعه پایدار کلانشهر تهران.مطالعه موردی:منطقه 17 شهرداری تهران” با استفاده از منطق فازی و سیستم اطلاعات جغرافیایی و بهره گیری از 20 شاخص مختلف اقتصادی – اجتماعی و کالبدی٬ به سنجش پایداری منطقه 17 شهرداری شهر تهران پرداخته است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که وضعیت پایداری محلات شهری منطقه 17 تهران در سطوح متوسط و پایین از آن قرار دارند. از جهت پایداری، محله فلاح در وضعیت متوسط قرار دارد که بهترین وضعیت را در بین محله ها دارد و بدترین وضعیت از جهت پایداری برای محله بلورسازی می باشد.
سرور و موسوی(1390) در مقاله ای با عنوان “ارزیابی توسعه پایدار شهرهای استان آذربایجان غربی” با استفاده از مدلهای کمی برنامه ریزی از جمله تصمیم گیری های چندمعیاره تاپسیس، ضریب آنتروپی و ضریب پراکندگی وبا استفاده از 50 شاخص جمعیتی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، بهداشتی- درمانی ، زیربنایی، حمل و نقل و ارتباطات و کالبدی به ارزیابی 36 شهر استان آذربایجان غربی پرداخته اند. نتایج تحقیق بیانگر توسعه شهرهای بزرگ و عدم توسعه شهرهای کوچک است .همچنین به لحاظ توسعه کلی، الگوی فضای ناحیه ای در پهنه استان، الگوی مرکز- پیرامون است. یعنی هرچه قدر به طرف شهرهای بزرگ به لحاظ جمعیتی، اداری و اقتصادی نزدیک تر شویم شهرها توسعه یافته تر می شوند.
عبدالله رازدشت(1390)، در پایان نامه خود با عنوان ” تحلیل شاخص های توسعه پایدار شهری در شهرهای کوچک مورد: شهر دهدشت” به ارزیابی و تحلیل شاخص های توسعه پایدار شهری در ابعاد محیطی، اقتصادی-اجتماعی و کالبدی شهر دهدشت در شهرستان کهگیلویه و بویراحمد و مقایسه این شاخصها با مناطق شهری کشور پرداخته است. این شهر بر اساس سرشماری سال 1385، 54902 نفر جمعیت داشته است. نوع پژوهش در این پایان نامه کاربردی-توسعه ای و روش مطالعه تحلیلی و توصیفی است و از مدلهای کمی سطح بندی(تصمیم گیری) نظیر AHP& TOPSIS و آزمون های ویلکاکسون و علامت تک نمونه ای در محیط SPSS استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که شهر دهدشت به لحاظ شاخص های توسعه پایدار(زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی و کالبدی) از وضعیت همگونی برخوردار نمی باشند. این وضعیت ناشی از عدم توزیع عادلانه فرصت ها در زمینه های اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی، زیرساختی و ناکارآمدی برنامه ها و سیاست های اجرایی در سطح نواحی مختلف شهر می باشد که این عوامل نابرابری ها را روزبروز تقویت می کند. در نهایت راهبردهایی چون توزیع فرصت های برابر منابع، ارتقای سطح دانش و مهارتهای فنی ساکنان، ترفیع نماگرهای توسعه و مدیریت کآرامد به عنوان راهبردهای اساسی برای توسعه و پایداری شهر دهدشت ارائه شد.
ارسطو یاری(1391) در رساله دکتری خود با عنوان ” سنجش و ارزیابی پایداری سکونتگاههای روستایی حوزه کلانشهری و ارائه مدل استراتژیک توسعه پایدار، وضعیت پایداری حوزه روستایی کلانشهر تهران را با این رویکرد که تمرکز منابع در شهر تهران چه تاثیراتی را بر روی حوزه های روستایی گذارده است؟ و آیا تمرکز منابع به توسعه پایدار آنها انجامیده است، مورد بررسی و تحلیل قرار داده است. در راستای پاسخ به سوالات این تحقیق، حوزه روستایی کلانشهر تهران به عنوان محدوده مطالعاتی انتخاب شد و در گام بعدی 64 نماگر نیز به عنوان شاخص های سنجش و ارزیابی پایداری روستاهای حوزه کلانشهر با نظر سنجش از نخبگان تعیین شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که تمرکز گسترده منابع در کلانشهر تهران، نه تنها به پایداری روستاهای حوزه کلانشهری نیجامیده است، که زمینه های ناپایداری آنان را نیز دامن زده و در نتیجه تمرکز منابع در کلانشهر تهران به تمرکز و انباشت فقر و ناپایداری در روستاهای حوزه کلانشهری منجر شده است. علاوه بر آن، در حوزه مورد مطالعه بر خلاف تصور رایج ابعاد زیست محیطی پایداری بیشتری در مقایسه با دیگر ابعاد دارند و در مقابل مولفه‌های اجتماعی مهمترین عامل موثر در پایین آمدن سطح پایداری حوزه کلانشهر تهران می باشند. در آخر نیز مدل استراتژیک توسعه پایدار برای سکونتگاههای روستایی حوزه کلانشهر تهران تدوین شد و بر اساس ان برای روستاهای حوزه کوهستایی، راهبردهای بازنگری، برای روستاهای حوزه دشتی راهبردهای محافظه کارانه و برای تمام روستاهای مورد مطالعه نیز راهبردهای محافظه کارانه باید اعمال گردد.
قدمی سال(1392) در پژوهشی با عنوان ” بررسی کیفیت زندگی در شهرهای کوچک با تأکید بر بعد سلامت فردی و اجتماعی(مطالعه موردی: شهر نور، استان مازندران)” به بررسی کیفیت زندگی شهر نور به عنوان شهری کوچک، با تأکید بر بعد سلامت فردی و اجتماعی پرداخته است. بدین منظور مولفه های کیفیت محیط زیست، کیفیت محیط کارکردی و کیفیت اجتماع در ارتباط با بعد سلامت، مورد بررسی قرار گرفته است. داده های مورد نیاز در این پژوهش از طریق مطالعات و بازدیدهای میدانی و تکمیل پرسشنامه با حجم نمونه ای بالغ بر 320 خانوار از بین همه محلّات شهر و به شیوه تصادفی ساده سهمیه ای جمع آوری گردید و با بهره گیری از آمارهای توصیفی و آزمون های من ویتنی، کروسکال والیس، فریدمن و کای اسکوئر یک طرفه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصله، نشان داد که در شهر مورد مطالعه، مولفه های کیفیت محیط زیست، کیفیت محیط کارکردی در وضعیت ضعیف تر از حد متوسط و کیفیت اجتماع در وضعیت متوسط قرار دارد. بیشترین ضعف در ارتباط با مولفه کیفیت محیط زیست مربوط به وضعیت نظافت و لایروبی رودخانه های شهر، در ارتباط با مولفه کیفیت محیط کارکردی، وضعیت پارک های شهر به لحاظ امکانات مناسب برای معلولان و سالخوردگان و مولفه کیفیت اجتماع مربوط به کمبود استفاده از نظرات شهروندان در طرح های شهری است. در مجموع شهر نور به لحاظ سلامت فردی و اجتماعی در شرایط مناسبی قرار ندارد.
دسته دوم: تحقیقات خارجی
پژوهش های فراوانی در سطوح مختلف بین المللی، ملی و محلی توسط آژانس های بین المللی، شرکت ها، دولت ها و سازمان های دولتی صورت گرفته است که به طور مستقیم یا غیر مستقیم شاخص هایی در ارتباط با ارزیابی و سنجش پایداری را بررسی کرده اند. از جمله مشهورترین پژوهش های انجام شده در سطح بین المللی گزارش«سیاتل پایدار» است که طی دو گزارش در سال های 1995-1991 معرفی و ارائه شده اند. برای این کار بالغ بر 250 شهروند انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. این سازمان در سال 1993 شاخص های پایداری خود را که مشتمل بر 20 شاخص بود، منتشر نمود. بین سالهای 1993 تا 1995، این سازمان شاخص های منتخب خود را به نهادهایی چون شورای توسعه پایدار ریاست جمهوری آمریکا، کمسیون اروپایی و بسیاری از شهرهای آمریکا ارائه نمود و در سال 1995 این سازمان شاخص های اجتماع پایدار خود را که در برگیرنده 40 شاخص بود منتشر نمود.
شهر ونکور کانادا نیز اقدام به تهیه برنامه ونکور پایدار نموده است. محورهای کلیدی و اصلی که در برنامه پایداری شهری ونکوور مورد توجه خاص قرار گرفته اند عبارتند از: الف) توجه و حفاظت همزمان از سرمایه های اقتصادی، اجتماعی و طبیعی، ب) اقتصاد شهری پایدار، پ) حمل و نقل پایدار، ت) لزوم حفاظت از میراث فرهنگی شهر، ث) لزوم توجه به بحث کارایی و بهره وری در استفاده از منابع انرژی در ساختمان ها و حمل و نقل، ج) حفاظت از محیط زیست طبیعی شهر، ح) توجه به فضای سبز شهری و جنگل کاری شهری(در جهت بالا بردن کیفیت زندگی شهری و جذب آلودگی های محیطی هوا، خ) لزوم توجه به طراحی سیستم های تامین غذای پایدار، به نوعی که هر کس بتواند از آن نفع ببرد، د) طراحی سیستم های مدیریت مواد زائد جامد در جهت: کاهش تولید ضایعات، حداکثر کردن استفاده مجدد و بازیافت انرژی، مدیریت مسئوولانه ساکنین.
شهرهای دیگر مانند پورتلند اورگان در آمریکا و سات همپتون در انگلستان به عنوان شهرهای پایدار در جستجوی راههایی موثر برای نگهداری و توسعه کیفیت زندگی و بر آوردن نیازهای زندگی بطور ساده و از طریق کاهش مصرف منابع و خطرات زیست محیطی بوده اند. در این شهرها توسعه پایدار توسط دولت تعریف و در استراتژیها و راهبردهای شهری اتخاذ گردیده است که بطور کلی به شرح زیر می باشند: نگهداری سطح بالا و پایدار رشد اقتصادی و اشتغال زایی، پیشرفت اجتماعی که باعث برآورده شدن نیازهای فردی مردم گردد، حفاظت موثر از محیط زیست، استفاده محتاطانه از منابع طبیعی، حمایت از یک اقتصاد عادلانه و باثبات.
در کشورهای در حال توسعه نیز تلاش های فراوانی بویژه در سطوح محلی در زمینه توسعه پایدار انجام گرفته و یا در حال انجام است. از جمله این تلاش ها پروژه های حفاظت جهانی(مرکز تحقیقات بین المللی توسعه با عنوان پیشرفت به سوی پایدار در کشورهای در حال توسعه در سه کشور(کلمبیا از آمریکای لاتین، زیمباوه از آفریقا، و هند از آسیا) است.(فراهانی،1385، 10)
یالی در پژوهشی با عنوان”ارزیابی اقتصادی منابع زیست محیطی و توسعه پایدار منطقه کاریبین؛ مطالعه موردی پیشرفت گردشگری در ناحیه پونتکانا در جمهوری دومینیکن”: تلاش کرد تا با رویکردی اقتصادی به ارزیابی منابع زیست محیطی و توسعه پایدار در منطقه مورد مطالعه بپردازد. در این پژوهش ضمن بررسی زمینه های کاربردی ارزیابی اقتصادی منابع زیست محیطی برای سیاست گذاری به بررسی روشهای ارزیابی اقتصادی نیز پرداخته شده است. تأکید اصلی پژوهش فوق بر بکارگیری روشهای تحلیل چند معیاری برای ارزیابی بوده و در نهایت با استفاده از این روش نتایج توسعه توریسم بر روی منابع زیست محیطی از دیدگاه توسعه پایدار اقتصادی ارزیابی شده است و جایگزین هایی برای منابع طبیعی در حال تخریب پیشنهاد گردیده است(Yali,2001,p.77).
باری در مقاله ای با عنوان”ابزارهای طبقه بندی برای ارزیابی پایداری” که هدف اصلی این مقاله، تهیه یک طبقه بندی ابزارهای ارزیابی پایداری با هدف افزایش درک ارزیابی پایداری از یک حوزه و فضای زیست محیطی و تفسیر گسترده تر از پایداری است، چارچوب پیشنهادی بر پایه 3 طبقه بندی اصلی است:
ابزارهای ارزیابی شاخص ها؛
ابزارهای ارزیابی محصول محور؛

مطلب مرتبط :   منبع تحقیق حقوق دربارهروابط اجتماعی

دسته بندی : علمی