دانلود پایان نامه

– استفاده از سازوکارهایی همچون نظرسنجی‌ها، جلسات عمومی، تشکیل انجمن‌های شهروندی و مانند این‌ها.
– ایجاد قدرت قانونی برای مشارکت موثر جامعه مدنی در فرایند تصمیم‌گیری با روش‌هایی همچون شورای شهر با کمیته‌های مشورتی محلات(پوراحمد و دیگران،1391: 43-42).
3. شفافیت: نقطه مقابل پنهان کاری در تصمیم‌گیری است. پنهان کاری ،امکان بروز فساد در تصمیم‌گیری را افزایش می‌دهد، حال آن که شفافیت مانع از گسترش آن می‌شود. این معیار بر گردش آزاد اطلاعات و سهولت دسترسی به آن، وضوح اقدامات و آگهی مستمر شهروندان از رونده‌ای موجود استوار است.
4. پاسخگویی و مسئولیت پذیری: پاسخگویی نیازی اساسی برای حکمرانی خوب شهری به شمار می‌رود. نه تنها نهادهای دولتی، بلکه بخش خصوصی و نهادهای غیردولتی نیز بایستی به عموم شهروندان، به ویژه ذی‌نفعان پاسخگو باشد. اما نکته مهم اینجاست که پاسخگویی تنها از طریق اعمال شفافیت و حاکمیت قانون اجرایی می‌شود(قنبری و دیگران،1391: 135).
5. جهت گیری توافقی: شهر، عرصه گروه‌ها و منافع مختلف و گاه در حال ستیز با یکدیگر است. منظور از جهت گیری توافقی، تعدیل و ایجاد توافق میان منافع مختلف است. این کار مستلزم وجود ارتباط و تلاش میان سازمان‌های دولتی، شهروندان و سازمان‌های غیر دولتی (نماینده گروه‌های مختلف) است(برک پور،1386: 502).
کوشش برای تحقق این مؤلفه می‌توان به صورت ذیل صورت بگیرد:
– ایجاد کانال‌های ارتباطی بین مدیران شهری و شهروندان.
– تعامل مطلوب و موثر بین نهادهای رسمی و غیر رسمی در توسعه و عمران شهری.
6. برابری و عدالت شهری: منظور از عدالت، فرصت‌های مناسب برای همه شهروندان در زمینه ارتقای وضعیت رفاهی خود، تلاش در جهت تخصیص عادلانه منابع و مشارکت اقشار محروم در اعلام نظر و تصمیم‌گیری است(برک پور،همان: 502). همچنین، این مؤلفه اساسی حقوق عمومی و حکمرانی خوب شهری، به بازتوزیع مجدد ثروت و امکانات شهری با مشارکت شهروندان همراه می‌باشد. در اینجا عدالت به معنای بی طرفی در فرایندهای تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری است(Stewwart,2006: p.201).
برابری در صورتی تحقق نمی‌یابد که شهرداری‌های متعددی وجود داشته باشند. بدون اینکه سطح مناسبی از خدمات عمومی ارائه شود و یا زمانی که تغییر سطح خدمات عمومی بین شهرداری‌های مختلف با میزان یا سطح پرداخت مالیات بر املاک یا ظرفیت قلمروهای حکومتی تعیین می‌شود(آخوندی و دیگران،1387: 8). همچنین، برای تحقق این شاخص حکمرانی خوب شهری شاید بتوان موراد ذیل را پیشنهاد داد:
– در نظر گرفتن راهبردهای مناسب برای تبادل نظر بین گروه‌های ذینفع و شهروندان در اداره شهر.
– تلاش برای تحقق رعایت قوانین شهرداری در جهت استقرار عدالت رفاهی برای ذی‌نفعان.
– تلاش برای نیاز سنجی شهر و شهروندان.
– طرح و تدوین مقررات و مصوبات شهری به وسیله مدیران شهری براساس مطالبات شهروندان.
– تخصیص منابع لازم برای تحقق مصوبات مدیران شهری.
7. کارایی و اثر بخشی: حکمرانی خوب به معنای آن است که فرایندها و نهادها در راستای نیاز جامعه عمل کنند و بهترین استفاده را از منابع بنمایند. مفهوم کارایی در زمینه حکمرانی خوب شهری در برگیرنده استفاده درست از منابع عینی و ذهنی در جهت رفاه عمومی، بهداشت عمومی و حفاظت از محیط زیست نیز هست و فقط به معنای فنی کارایی نیست. در حکمرانی خوب شهری، مدیریت شهری تنها وظیفه سازمان‌های بخش عمومی نیست، بلکه ارتباطات بین کنش‌گران فعال حکمرانی شهری در برمی‌گیرد(قنبری و دیگران،پیشین: 138-137).
8. پذیرا بودن و پاسخده بودن: پذیرا و پاسخده بودن مدیران شهری دو مؤلفه حیاتی برای حکمرانی خوب شهری است. نه تنها نهادهای مرتبط حکومت شهری بلکه بخش خصوصی و نهادهای صنفی نیز بایستی نسبت به عموم شهروندان و گروه‌های ذی‌نفع پذیرا و پاسخده باشند. لازم به ذکر است که این دو مؤلفه بدون وجود شفافیت و حاکمیت قانون اجرا شدنی نیست. در این رویکرد، هدف اساسی بکارگیری حداکثری ظرفیت‌های موجود در هر یک از بخش‌های نامبرده به منظور دست‌یابی به اهداف گسترده‌تری از رفاه اقتصادی و اجتماعی؛ بنابراین در این رویکرد، دولت وظایف جدیدی را بر عهده می‌گیرد که مبتنی بر قانونمندی و مشارکت گسترده شهروندان است. حکمرانی خوب بر ارزش‌های قانونی و ارزش‌های مشروعیت به جای ارزش‌های اقتصادی و کارایی صرف اقتصادی تاکید می‌کند(نصیری و ریاضی،1391: 347). به هر حال می‌توان بین این تعریف و نگاه حقوق عمومی به حکمرانی خوب شهری ارتباط برقرار کرد؛ آنچه در حقوق عمومی به کرات مورد تاکید قرار می‌گیرد، ارزش‌های قانونمندی، مشارکت پذیری و پاسخده بودن می‌باشد دقیقاً این همان چیزی است که به کارایی اقتصادی و تحقق عدالت اجتماعی می انجامد.
این معیار، دو نکته مکمل هم در بر می‌گیرد. مسئولان شهری باید هم نیازها و مطالبات شهروندان را دریابند و بپذیرند و هم، نسبت به آن واکنش و پاسخ مناسب را از خود نشان دهند. بنابراین هم سویی خواسته‌های شهروندان و اقدام مسئولان، ضروری است(برک پور،حکمروایی خوب شهری…،پیشین: 502). همچنین در قالب مؤلفه پاسخده بودن، به شاخص‌هایی نظیر پاسخده بودن به مطالبات شهروندان، شکایت‌های آن‌ها و لزوم حسابرسی مستقل پرداخته شده است.
بنابراین برای تحقق این مؤلفه حقوق عمومی و حکمرانی خوب شهری می‌توان از راهکار زیر نیز استفاده کرد:
– در نظر گرفتن راهبردهای مناسب برای انتقال مطالبات شهروندان به مدیران شهری.
– ایجاد کانال‌های ارتباطی مناسب برای تبادل اطلاعات دوسویه بین شهروندان و کارگزاران شهری.
– پیش بینی راه‌های ارتباطی برای پاسخده بودن مسئولان شهری به مطالبات شهروندان.
9. بینش راهبردی: فرا رفتن از مسائل روزمره شهر و پرهیز از غرق شدن در آن‌ها، مستلزم وجود بینشی گسترده و بلند مدت نسبت به آینده یا داشتن بینش راهبردی در زمینه توسعه شهری است. حکمرانی می‌تواند به عنوان نتیجه کارآمدی نهادهای یک اجتماع به نظر آید. اگر نهادها مناسب و موثر باشند، نتیجه حکمرانی باید خوب باشد(Gani& Duncan,2007: p.369). در این صورت حکمرانی می‌تواند به عنوان شاخص‌های کیفیت سازمان‌های یک کشور در نظر گرفته شود(Ibid.p.370).
مسائل بسیاری در شهرها وجود دارد که برای حل آن‌ها وجود مدیریت مطلوب شهری الزامی است. تأمین خدمات عمومی، احداث مراکز عمومی و توسعه معابر، هدایت و کنترل صحیح توسعه آتی شهر و ممانعت از رشد افسارگسیخته آن در نتیجه اسکان‌های غیررسمی، همگی از این دسته هستند. به هر حال، در رابطه با مفهوم و کارکرد مدیریت شهری و حکمرانی شهری چنین می‌توان بیان کرد که مدیریت شهری بیشتر جنبه فنی و اجرایی دارد و مجری تصمیم‌های نهادهای حکومتی است که معمولاً در سطح ملی یا محلی مطرح می‌شوند؛ بایستی در نظر داشته باشیم که حکمرانی در واقع شیوه به کارگیری توانایی و قدرت جامعه مدنی و بخش خصوصی به معنای سیاست سازی، عمل به سیاست‌ها و تصمیم‌گیری عمومی و به صورت فرایندی از تعامل بین موارد یاد شده است(محمدیان و خراشادی زاده،1391: 775-774). در ضمن لازم به ذکر است، پیچیدگی و تکثر، مفهوم اساسی حکمرانی مدرن می‌باشد. در این محیط هیچ یک از بازیگران یا مجموعه‌ای از آن‌ها به تن‌هایی نمی‌توانند تعیین کننده تصمیمات بوده و به راحتی اراده خود را بر جامعه تحمیل کنند. بنابراین ضرورت تعامل چند وجهی طرف‌های درگیر غیر قابل چشم پوشی است.
سیستم‌های سنتی بوروکراتیک و تصمیم‌گیری از بالا به پایین اکنون برای مقابله کردن با مشکلات شهری کاملاً ناکافی هستند. شکل‌های جدید حکمرانی به عنوان ابزارهایی توانا برای ساختن شهرهای ما فراگیرتر، اطمینان دهنده و بهبود دهنده مکان‌هایی برای زندگی ما ظاهر شدند.
از طرف دیگر« حکمرانی خوب ابزاری قوی است برای کمک به ساختن مکان‌هایی مطلوب شهری که در آن زندگی و کار می‌کنیم».

مطلب مرتبط :   منبع پایان نامه درموردفرهنگ سیاسی، جامعه مدنی، نظام سیاسی، توسعه اقتصادی

دسته بندی : علمی