تحقیق رایگان درباره ارزشیابی آموزشی

ارزشیابی تاریخچه ای بس طولانی دارد. در ایران باستان در عهد شاپور، پادشاه ساسانی، در جندی شاپور جلساتی برای آزمون دانشجویان پژشکی برپا می کردند و اعطای گواهینامه پژشکی، موکول به موفقیت آن ها در آن امتحان می گردید(کیامنش،1370). در اوایل دوره ی قاجاریه نیز در مدارسی که بیشتر علوم دینی در آن تدریس می شد، ارزشیابی به عمل می آمد و آن به این ترتیب بود که در حضور علما و رجال شهر و اولیای دانش آموزان از میزان تسلط آنان به تعلیمات دینی و شرعی به صورت شفاهی و فردی، امتحان به عمل می آمد(راوندی،1364). اگر بخواهیم به فعالیت های نظامدار ارزشیابی که برای اولین بار به شکلی مدون انجام گرفته است، نگاهی گذرا داشته باشیم، ناگزیر باید به مطالعۀ جوزف مایر رایس اشاره کرد. وی این مطالعه ی منسجم را در زمینه ی ارزشیابی آموزشی در فاصله سالهای 1898-1987در کشور امریکا انجام داد و با آن عملکرد درست نویسی 3000 دانش آموز را مورد بررسی قرار داد(کیامنش،1370). در قرن بیستم به تدریج ارزشیابی در شاخه های مختلف علوم اجتماعی آموزشی، سیاسی واقتصادی مورد استفاده قرار گرفت. با توسعه علوم مختلف فعالیت ها و پژوهش های مربوط به ارزشیابی از دهه ی 1950گسترش یافت وبعدها به عنوان شاخه ای علمی با متدلوژی ویژه پا به عرصه وجود گذاشت.
امروزه نظام های آموزش و پرورش از ارزشیابی به عنوان ابزاری ضروری و لاینفک، برای تعیین میزان بهبود و پیشرفت برنامه هایی نظیر مبارزه با بی سوادی، تعیین میزان نرخ افت تحصیلی از میزان پیشرفت تحصیلی فارغ التحصیلان و مواردی از این قبیل استفاده می برند(بازرگان،1362).
اولین الگوی ارزشیابی آموزشی که در سال1930 میلادی عرضه شد، الگوی ارزشیابی تایلر بود که بر اساس رویکرد مبتنی بر هدف استوار بود. بعد از 25سال که اندیشه های تایلر در حوزه ی ارزشیابی به طور مطلق مورد پیروی قرار گرفت، نظریه پردازان دیگری مانند؛ متسفل و مایکل(1967)، هاموند(1973) به بسط و توسعه ی شیوه ی ارزشیابی تایلر پرداختند و اسکریون (1974) و استیک(1975) برای انجام عمل ارزشیابی، الگوهای جدیدی ابداع کردند. استافیل بیم(1971) انتقاداتی بر شیوه الگوی ارزشیابی تایلر وارد کرد که موجب دامنه دارتر شدن ارزشیابی شد(کیامنش1370). به طور کل، ارزشیابی آموزشی به عنوان جوان ترین شاخه ی علمی حوزه تخصصی علوم تربیتی در نیم قرن اخیر رشد یافته است. در دهه ی1340ه.ش(1960م) دوران کودکی این حوزه سپری شد. ودر دهه ی1350ه.ش(1970م) به دوران بلوغ رسید و سالهای نوجوانی را در دهه ی1360ه.ش(1980م) با رشد قابل ملاحظه ای طی کرد و به دوران پختگی رسید(بازرگان1380).
تعریف اندازه گیری:

در اندازه گیری، ویژگی ها یا صفات اشیا یا افراد تعیین می گردند و مقدار آن ویژگی یا صفات به صورت عدد یا رقم گزارش می شود؛ بنابراین اندازه گیری عبارتست از: نسبت دادن اعداد به میزان و مقدار صفت یا ارزشی یک شیی ،حادثه و یا یک فرد.
تعریف ارزشیاب و ارزشیابی آموزشی:
نخست، برای آگاهی و اطلاع بیشتر از این اصطلاح، آن را از نظر لغوی، با بهره گرفتن از فرهنگهای لغت، بررسی می شود و بعد به چند نمونه از تعاریف ارائه شده توسط صاحب نظران این حوزه می پردازیم. در لغتنامه ی دهخدا و فرهنگ فارسی معین، واژه های ارزشیابی و ارزشیاب یا مجری ارزشیابی نیامده است ولی در این دو فرهنگ،واژه های ارزیابی و ارزیاب تعریف شده است.
در فرهنگ دهخدا، ارزیابی “عمل یافتن ارزش هر چیز ،تقویم”و ارزیاب”کسی که ارزش هر چیزی را مشخص می کند، مقوم”تعریف شده است. در فرهنگ معین ارزیابی “عمل یافتن ارزش و بهای هر چیز، سنجش و بررسی هر چیز و برآوردن ارزش آن”و ارزیاب “کسی که ارزش هر چیزی را معین می کند، مقوم، کارشناس و سررشته دار در تعیین، ارزش و بها”تعریف شده است. فرهنگ وبستر ارزشیابی را “قضاوت یا تعیین ارزش یا کیفی کردن”تعریف کرده است. و همچنین فرهنگ روانشناسی پنگوئن آرتور ربر(1985) ارزشیابی را در معنای عام “تعیین ارزش و یا اهمیت یک چیز”می داند و در معنای خاص، آن را”تعیین میزان یک برنامه .یک درس ،یک سلسله آزمایش یا یک دارو و…در رسیدن به هدفهای اولیه آنها”می داند. متخصصان و صاحب نظران در حوزه های مختلف علوم تربیتی،در اواخر دهه ی1960به این حوزه ی جدید (ارزشیابی آموزشی)گرایش خاصی پیدا کردند که هر یک از این صاحب نظران با توجه به گرایش مورد علاقه و تخصص خود و فلسفه های تربیتی حاکم بر تفکر آنان ،تعاریف خاصی از آن ارائه دادند که این تعاریف در بعضی موارد مشابه و یا کاملا متفاوت با یکدیگر بود. بر اساس برخی از منابع اولین تعریف رسمی از ارزشیابی به نام رالف تایلر به ثبت رسیده است. وی ارزشیابی را وسیله ای جهت تعیین میزان موفقیت برنامه در رسیدن به هدف های آموزشی می داند؛به این معنا که ارزشیابی به دنبال تعیین میزان تغییرات رفتاری با توجه به هدف های آموزشی از قبل تعیین شده، است. گی(1991)، ارزشیابی را یک فرایند نظامدار(سیستماتیک)برای جمع آوری تحلیل و تغییر اطلاعات،به منظور تشخیص و تعیین میزان تحقق اهداف می داند و این که آیا هدف های مورد نظر تحقق یافته اند یادر حال تحقق یافتن هستند و به چه میزانی(سیف،1380). ولف،(1984) درکتاب”ارزشیابی آموزشی”ترجمه کیامنش(1379)، تعریف بیبای(1978) از ارزشیابی را مطرح کرده است. وی ارزشیابی را “جمع آوری و تفسیر نظامدار شواهدی که به قضاوت ارزشی با توجه به عملی منجر می گردد،می داند”. دراین تعریف واژه ی”نظامدار”بیانگر اطلاعات موردنیاز برای عمل ارزشیابی که به صورت منظم و هدفدار جمع آوری می شود،است. منظور از واژه ی “تفسیر شواهد”این است که اطلاعات جمع آوری شده باید با دقت و با احتیاط کامل توسط عامل ارزشیابی یا افراد دارای صلاحیت مورد تفسیر قرار بگیرد. واژه ی “قضاوت ارزشی”نشان می دهد که مجری ارزشیابی وظیفه دارد، در مورد ارزش برنامه ی آموزشی مواد درسی یا موسسه ای که با توجه به اطلاعات جمع آوری شده و تفسیرهای به عمل آمده کار ارزشیابی را بر عهده دارد، قضاوت و داوری به عمل آورد. چهارمین عنصر کلیدی در تعریف بیبای”با توجه به عملی بودن”است که بیانگر این مسئله است که ارزشیابی تصمیم مدار است و مطالعات و بررسی های ارزشیابی به ایت منظور انجام می گیرد که نتایج جنبه عملی داشته باشد یا به عبارت دیگر ارزشیابی به این قصد که نتایج به صورت عملی در زمینه برنامه یا موضوع ارزشیابی شده منجر گردد، انجام می پذیرد. به طور کل باید گفت که ارزشیابی، نوعی قضاوت و داوری در حوزۀ تخصص عامل ارزشیابی است ولی قضاوت برای تصمیم گیری در حوزه صلاحیت تصمیم گیرندگان و سیاستگذاران آموزشی است.
بنابراین، ارزشیابی شامل داوری ارزشی درباره مطلوب بودن یا مطلوب نبودن ویژگی یا موضوع ارزشیابی است. ناگفته نماند ارزشیابی بر اندازه گیری استوار است یعنی ارزشیابی های صحیح و درست مبتنی بر اندازه گیری های دقیق است.
کارکردهای عمدۀ ارزشیابی:

مهمترین کارکردهای ارزشیابی از نظر آیزنر(1979)به نقل ملکی(1380) عبارتند از:
1.تشخیص: تشخیص به عنوان یک کارکرد ارزشیابی اغلب در زمینه یادگیری های دانش آموزان مورد استفاده قرار می گیرد. در بسیاری از موارد برای تشخیص مشکلات یادگیری فراگیران از آزمون های استاندارد و غیر استاندارد و یا حتی آزمون های معلم ساخته و یا مشاهدات اول سال تحصیلی می توان استفاده کرد. وقتی که یک معلم شیوه ی تدریس خود را متناسب با درک و فهم ویژگی های دانش آموزان انتخاب می کند، یک نوع ارزشیابی تشخیصی انجام داده است. بنابراین تشخیص در ارزشیابی می تواند به شکلی پویا در جریان تدریس حاصل شود.
2- تجدید نظر در برنامه های درسی: برنامه های درسی از زمان شروع طراحی تا زمانی که در مدارس توزیع می شوند به اصلاح وبهبود نیاز دارند مایکل اسکریون این جریان را ارزشیابی تکوینی می نامد که هدف آن اصلاح وبهبود برنامه درسی در حال شکل گیری است بنابراین استفاده از ارزیابی برای تجدید نظر در برنامه ی درسی نوعی بازخورد به منظور بهبود آموزش است که موجب می شود از ارزشیابی همچون وسیله ای برای طبقه بندی دانش آموزان وپاداش دادن به آنان استفاده کرد .
3- مقایسه کردن: این کارکرد به مقایسه و تطبیق بین برنامه های جدید با برنامه های قبلی می پردازد و با توجه به این که خط مشی تعلیم وتربیت در جهت بهبود بخشیدن به کیفیت تجارب تربیتی در مدرسه تعیین می شوند اهمیت این کار کرد بیشتر نمایان می شود . لازم به ذکر است که مقایسه بین برنامه های مختلف کار دشواری است زیرا نتایج برنامه ها با هم متفاوتند اما با وجود این دشواری ها می توان میزان اثر بخشی آنها را با یکدیگر مقایسه کرد .
4-پیش بینی نیاز های آموزشی : این کارکرد از ارزشیابی به پیش بینی وتشخیص نیاز ها می پردازد پیبش بینی وتشخیص این نیاز ها به سادگی معلوم نمی شود، بلکه حاصل قضاوت در زمینه مسایل تعلیم وتربیت می باشند نیاز های افراد وگروهها تابعی از ارزش ها ونظام آموزشی واعتقادی آنان است بنابراین ازشیاب آموزشی باید شناخت نسبتاً جامعی در مورد فلسفه ونظام ارزشی واعتقادی رایج داشته باشد تا بهتر بتواند به پیش بینی وتشخیص نیاز ها بپردازد .
5- تعیین میزان حصول هدف ها: در این کارکرد ارزشیابی به مثابه ی ابزاری جهت مشخص ساختن میزان تحقق هدف های آموزشی تلقی می شود؛ بنابراین ارزشیابی نوعی سیستم (بازخورد ) است تا در صورت عدم توفیق دانش آموز در نیل به هدفها دوره را تکرار کند ودر صورت موفقیت در درست یابی به هدف ها به مرحله بعدی ارتقا یابد .
دسته بندی ارزشیابی های آموزشی با توجه به زمان وهدف استفاده از آنها :

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.
برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید
رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

ارزشیابی آغازین
ارزشیابی تکوینی
ارزشیابی تشخیصی
ارزشیابی تراکمی
در زیر توضیحاتی دربارۀ آن ها داده می شود.
ارزشیابی آغازین :
نخستین ارزشیابی، ارزشیابی آغازین است که توسط معلم از شروع فعالیت آموزشی به اجرا در می آید. این ارزشیابی برای پاسخ دادن به این دو پرسش انجام می گیرد؛ الف ): آیا یاد گیرند گان بر دانش ها ومهارت های پیش نیاز درس جدید از پیش مسلط اند ؟ ب): یادگیرندگان به چه میزانی هدف ها ومحتوای درس جدید را قبلاً آموخته اند ؟ در مورد سوال دوم به جای آزمون رفتار های ورودی از آزمون ها جایابی یا آزمون پایه گزینی استفاده می شود. هدف از اجرای این آزمون تعیین میزان اطلاعات یادگیرند گان از مطالبی که قرار است به آنان داده شود، است. شکل زیر چگونگی استفاده از ارزشیابی آغازین را خلاصه وار نشان می دهد . لازم به ذکر است چنانچه معلمی که چند واحد متوالی را به گروه واحدی از دانش آموزان آموزش داده در آغاز هر واحد درسی جدید به دلیل اطلاع قبلی از میزان دانستنی های آنها ضرورتی برای اجرای ارشیابی آغازین نیست! اجرای ارزیابی آغازین وقتی ضروری است که معلم اطلاع کافی از دانش ها ومهارت های دانش آموزان خود نداشته باشد.
ارزشیابی آغازین

آزمون جایابی ،آیا دانش آموزان مطالب درس تازه را از پیش می دانند ؟
آزمون آمادگی با آزمون رفتارهای ورودی، آیا دانش آموزان بر پیش نیازها تسلط دارند؟

نه
بله
نه
بله

یادگیرند گان به سطح بالاتری ارتقا بدهید .
به آموزش خود ادامه دهید .
برای افزایش آمادگی آموزش وتمرین بدهید .

نقش ارزشیابی آغازین در تصمیمات آموزشی (گرانلاند ،1988به نقل سیف ، 1380)
ارزشیابی تکوینی:
در ارزشیابی های تکوینی ارزشیاب، ضمن این که باید به غایت برنامه یا فعالیت آموزشی توجه داشته باشد لازم است که به وسایل و ابزار و فرایند برنامه برای دستیابی به هدف های مورد نظر نیز توجه داشته باشد. ارزشیابی تکوینی وسیله ای است که عمدتاً در فرایند اجرای برنامه یا فعالیت های آموزشی به منظور بهبود و اصلاح فعالیت ها به کار برده می شود. راند و لنز (1994) معتقدند که ارزشیابی های تکوینی یا مکرر موجب حاصل شدن اطلاعاتی راجع به چگونگی وکیفیت یادگیری یادگیرند گان می گردد و این اطلاعات می تواند موجب اصلاح بهبود و رشد فعالیت یاد دهی ویادگیری گردد. ارزشیابی تکوینی بیشتر وسیله ی آزمونهای مختصر تعداد معدودی از اهداف آموزشی دقیق را مورد ارزشیابی قرار می دهد این نوع ارزشیابی ها از نوع آزمونهای ملاکی یا وابسته به ملاک مطلق هستند زیرا برای اندازه گیری دقیق اهداف آموزشی از پیش تعیین شده تدوین می گردد. به طور کلی در ارزشیابی تکوینی میزان موفقیت یادگیرندگان در رسیدن به تک تک هدف های واحد درسی است وهیچ گونه مقایسه ای میان افراد مختلف مد نظر نیست(سیف ، 1380). بنابراین هدف از ارزشیابی تکوینی دستیابی به اهداف دقیق آموزشی در هر واحد درسی به حد تسلط رسیدن یادگیرندگان مدنظر است.
ارزشیابی تشخیصی:
این ارزشیابی را می توان نوعی از ارزشیابی تکوینی به حساب آورد که هدف آن تشخیص وبررسی مشکلات ونارسایی های یادگیری دانش آموزان در یک موضوع درسی وهمچنین تعیین وجود یا عدم وجود مهارت های پیش دانسته برای هر درس جدید می باشد. البته برای تشخیص مشکلات یادگیرندگان دانش آموزان آزمون های تشخیصی وابسته به ملاک از آزمون های تشخیصی وابسته به هنجار کار سازتر هستند(سیف، 1380) .
ارزشیابی تراکمی (پایانی ):
این نوع ارزشیابی با نام های دیگری چون ارزشیابی نهایی،تجمعی یا پایانی نیز به کار برده شده است.ارزشیابی تراکمی به قضاوت وتصمیم گیری میزان تحقق یافتن هدف های نهایی آموزش می پردازد و منظور اساسی و اصلی از اجرای ارزشیابی تراکمی آنست که ببینیم آیا در پایان تدریس نتایج مورد انتظار وهدف های نهایی آن درس حاصل شده است یا خیر ؟ ارزشیابی تراکمی بیشتر از نوع آزمون های هنجاری یا وابسته به هنجار است زیرا در این ارشیابی ها هدف عمده مقایسه ی میزان پیشرفت میان افراد شرکت کننده است. ابتدا به توضیح تقریباً کاملی از ارزشیابی تکوینی از دیدگاه دانشمندان وصاحب نظران در این حوزه می پردازیم ودر نهایت به بازخورد وشیوه های آن در ارزشیابی های تکوینی خواهیم پرداخت .
ارزشیابی تکوینی از دیدگاه دانشمندان وصاحب نظران:
امروزه بحث درباره ی این موضوع که ارزشیابی برنامه های آموزشی باید به عنوان عامل تعیین کننده ی سودمندی هر گونه برنامه، توسعه و رشد اقتصادی فرهنگی،اجتماعی و آموزشی مورد استفاده قرار گیرد،به شدت رایج است و به این خاطر تاکید زیادی بر روند رو به رشد ارزشیابی می شود،بنابراین شاهدیم که برنامه های ارزشیابی در کلیه سطوح مختلف آموزشی به طور خاص گسترش می یابند یا به عبارت دیگر، ارزشیابی می تواند برای بهبودی و اصلاح ابعاد مختلف نظام آموزشی در سطوح خرد و کلان مفید واقع گردد و یکی از شیوه های ارزشیابی در نظام آموزشی که کاربرد ضروری و لازم دارد ،ارزشیابی تکوینی است. اصطلاح ارزشیابی تکوینی -که نقش عمده آن،پدید آوردن مواد آموزشی در بهترین حد خود است- به معنای امروزی در سال های

                                                    .

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *